उपनिषद्
Maitrāyaṇī UpaniṣadMaitrāyaṇī 6.12
3103 / 5341
उपनिषद् · Maitrāyaṇī 6.12
देवनागरी

अथान्यत्रापि उक्तम् सर्वाणि ह वा इमानि भूतान्यहरहः प्रपतन्त्यन्नमभिजिघृक्षमाणानि सूर्यो रश्मिभिराददात्यन्नं तेनासौ तपत्यन्नेनाभिषिक्ताः पचन्तीमे प्राणा अग्निर्वा अन्नेनोज्ज्वलत्यन्नकामेनेदं प्रकल्पितं ब्रह्मणा अतोऽन्नमात्मेत्युपासीतेत्वेयं ह्याह । अनाद्भूतानि जायन्ते जातान्यन्नेन वर्धन्ते अद्यतेऽत्ति च भूतानि तस्मादन्नं तदुच्यते

लिप्यंतरण (IAST)

athānyatrāpi uktam sarvāṇi ha vā imāni bhūtānyaharahaḥ prapatantyannamabhijighṛkṣamāṇāni sūryo raśmibhirādadātyannaṃ tenāsau tapatyannenābhiṣiktāḥ pacantīme prāṇā agnirvā annenojjvalatyannakāmenedaṃ prakalpitaṃ brahmaṇā ato'nnamātmetyupāsītetveyaṃ hyāha | anādbhūtāni jāyante jātānyannena vardhante adyate'tti ca bhūtāni tasmādannaṃ taducyate

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अथान्यत्रापि उक्तम्athānyatrāpi uktamи в другом месте сказано
सर्वाणि ह वा इमानि भूतान्य्sarvāṇi ha vā imāni bhūtānyвсе эти существа
अहर् अहः प्रपतन्त्य्ahar ahaḥ prapatantyизо дня в день устремляются
अन्नम् अभिजिघृक्षमाणानिannam abhijighṛkṣamāṇāniжелая схватить пищу
सूर्यो रश्मिभिर् आददात्य् अन्नंsūryo raśmibhir ādadāty annaṃсолнце лучами берёт пищу
तेनासौ तपत्य्tenāsau tapatyтем оно и пылает
अन्नेनाभिषिक्ताः पचन्तीमे प्राणाannenābhiṣiktāḥ pacantīme prāṇāпищею окроплённые, варят эти дыхания
अग्निर् वा अन्नेनोज्ज्वलत्य्agnir vā annenojjvalatyогонь пищею возгорается
अन्न-कामेनेदं प्रकल्पितं ब्रह्मणाanna-kāmenedaṃ prakalpitaṃ brahmaṇāжеланием пищи это устроено Брахманом
अतोऽन्नम् आत्मेत्य् उपासीतेतिato'nnam ātmety upāsītetiпотому да почитает пищу как Атмана
एवं ह्य् आहevaṃ hy āhaибо так сказано
अन्नाद् भूतानि जायन्तेannād bhūtāni jāyanteиз пищи рождаются существа
जातान्य् अन्नेन वर्धन्तेjātāny annena vardhanteрождённые пищею возрастают
अद्यतेऽत्ति च भूतानिadyate'tti ca bhūtāniона поедаема и поедает существа
तस्माद् अन्नं तद् उच्यतेtasmād annaṃ tad ucyateпотому и зовётся она пищей
अनुवाद

И в другом месте сказано: все эти существа изо дня в день устремляются, желая схватить пищу. Солнце лучами берёт пищу — тем оно и пылает; пищею окроплённые, варят эти дыхания; огонь пищею возгорается. Желанием пищи устроено это Брахманом. Потому да почитает он пищу как Атмана. Ибо так сказано: «Из пищи рождаются существа, рождённые пищею возрастают; она поедаема и поедает существа — потому и зовётся она пищей».

संस्करण

d13b3807f805 · प्रकाशित 1 अग॰ 2026, 11:48:02 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से