धनुर् ज्यादिषु शब्देषु शब्दास् तु धनुरादयः ।आरूढत्वादिबोधाय … ॥31॥यथा—“पूरिते रोदसी ध्वानैर् धनुर्ज्यास्फालनोद्भवैः ।” अत्र ज्याशब्देनापि गतार्थत्वे धनुःशब्देन ज्याया धनुष्यायत्तीकरणं बोध्यते ।आदिशब्दात्—“भाति कर्णावतंसस् ते राधे मङ्गलशंसकः ।” अत्र कर्णस्थितत्वबोधनाय कर्णशब्दः । एवं श्रवणकुण्डलशिरःशेखरप्रभृतिः । तथा निरुपपदो मालाशब्दः पुष्पस्रजम् एवाभिधत्त इति स्थिताव् अपि “पुष्पमाला हरेर् भाति” । अत्र पुष्पशब्दः उत्कर्षबुद्ध्यै ।एवं “मुक्ताहार” इत्य् अत्र मुक्ताशब्देनान्यरत्नामिश्रितत्वम् ।
dhanur jyādiṣu śabdeṣu śabdās tu dhanur-ādayaḥ |ārūḍhatvādi-bodhāya … ||31||yathā—“pūrite rodasī dhvānair dhanur-jyāsphālanodbhavaiḥ |” atra jyā-śabdenāpi gatārthatve dhanuḥ-śabdena jyāyā dhanuṣyāyattī-karaṇaṁ bodhyate |ādi-śabdāt—“bhāti karṇāvataṁsas te rādhe maṅgala-śaṁsakaḥ |” atra karṇa-sthitatva-bodhanāya karṇa-śabdaḥ | evaṁ śravaṇa-kuṇḍala-śiraḥ-śekhara-prabhṛtiḥ | tathā nirupapado mālā-śabdaḥ puṣpa-srajam evābhidhatta iti sthitāv api “puṣpa-mālā harer bhāti” | atra puṣpa-śabdaḥ utkarṣa-buddhyai |evaṁ “muktāhāra” ity atra muktā-śabdenānya-ratnāmiśritatvam |
размер не определён
При словах «тетива» и подобных слова «лук» и подобные — чтобы передать натянутость и прочее… Например: «Небо и земля наполнились звоном, рождённым от удара по тетиве лука». Хотя смысл понятен и из слова «тетива», слово «лук» передаёт, что тетива натянута на лук. Слово «и прочие» охватывает, например: «Сияет, Радха, твоё ушное украшение, вестник удачи» — слово «ушное», чтобы передать, что оно на ухе. Так же «серьга в ухе», «венок на голове» и подобные. Так же слово «мала» без определения означает цветочную гирлянду, и всё же говорят: «Сияет цветочная гирлянда Хари», — здесь слово «цветочная» ради мысли о превосходстве. Так же в «жемчужное ожерелье» слово «жемчужное» указывает, что в нём нет иных камней.
307cae00b844 · опубликовано 24 сент. 2026 г., 12:40:03 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами