Махабхарата
Удьога-парва: разговоры о мире и войне, главы 46-705.47.31-35
4332 / 15823
Махабхарата · 5.47.31-35
Деванагари

वृद्धौ विराटद्रुपदौ महारथौ; पृथक् चमूभ्याम् अभिवर्तमानौ ॥
यदा द्रष्टारौ धार्तराष्ट्रान् ससैन्यांस्; तदा युद्धं धार्तराष्ट्रो ऽन्वतप्स्यत् ॥
यदा कृतास्त्रो द्रुपदः प्रचिन्वञ्; शिरांसि यूनां समरे रथस्थः ॥
क्रुद्धः शरैश् छेत्स्यति चापमुक्तैस्; तदा युद्धं धार्तराष्ट्रो ऽन्वतप्स्यत् ॥
यदा विराटः परवीरघाती; मर्मान्तरे शत्रुचमूं प्रवेष्टा ॥
मत्स्यैः सार्धम् अनृशंसरूपैस्; तदा युद्धं धार्तराष्ट्रो ऽन्वतप्स्यत् ॥
ज्येष्ठं मात्स्यानाम् अनृशंसरूपं; विराटपुत्रं रथिनं पुरस्तात् ॥
यदा द्रष्टा दंशितं पाण्डवार्थे; तदा युद्धं धार्तराष्ट्रो ऽन्वतप्स्यत् ॥
रणे हते कौरवाणां प्रवीरे; शिखण्डिना सत्तमे शंतनूजे ॥
न जातु नः शत्रवो धारयेयुर्; असंशयं सत्यम् एतद् ब्रवीमि ॥

Транслитерация (IAST)

vṛddhau virāṭadrupadau mahārathau; pṛthak camūbhyām abhivartamānau ||
yadā draṣṭārau dhārtarāṣṭrān sasainyāṃs; tadā yuddhaṃ dhārtarāṣṭro 'nvatapsyat ||
yadā kṛtāstro drupadaḥ pracinvañ; śirāṃsi yūnāṃ samare rathasthaḥ ||
kruddhaḥ śaraiś chetsyati cāpamuktais; tadā yuddhaṃ dhārtarāṣṭro 'nvatapsyat ||
yadā virāṭaḥ paravīraghātī; marmāntare śatrucamūṃ praveṣṭā ||
matsyaiḥ sārdham anṛśaṃsarūpais; tadā yuddhaṃ dhārtarāṣṭro 'nvatapsyat ||
jyeṣṭhaṃ mātsyānām anṛśaṃsarūpaṃ; virāṭaputraṃ rathinaṃ purastāt ||
yadā draṣṭā daṃśitaṃ pāṇḍavārthe; tadā yuddhaṃ dhārtarāṣṭro 'nvatapsyat ||
raṇe hate kauravāṇāṃ pravīre; śikhaṇḍinā sattame śaṃtanūje ||
na jātu naḥ śatravo dhārayeyur; asaṃśayaṃ satyam etad bravīmi ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
वृद्धौvṛddhauв росте; при увеличении
विराटद्रुपदौvirāṭadrupadauВирата и Друпада; два царя: Вирата и Друпада
महारथौmahārathauдва великих колесничных; оба махаратхи
पृथक्pṛthakотдельно; порознь
चमूभ्याम्camūbhyāmдвумя войсками; с двумя армиями; двумя боевыми силами
अभिवर्तमानौabhivartamānauнаступающие; движущиеся вперёд; надвигающиеся
यदाyadāкогда; если
द्रष्टारौdraṣṭārauдвое увидят; двое узрят; будут видеть
धार्तराष्ट्रान्dhārtarāṣṭrānсыновей Дхритараштры; Дхартраштров
ससैन्यांस्sasainyāṃsвместе с войсками; со своими армиями; с военными силами
तदाtadāтогда; в то время
युद्धंyuddhaṃбитва; сражение
धार्तराष्ट्रोdhārtarāṣṭroсын Дхритараштры; Дхартраштра
ऽन्वतप्स्यत्'nvatapsyatраскается; будет мучиться раскаянием; пожалеет
यदाyadāкогда; если
कृतास्त्रोkṛtāstroовладевший оружием; обученный оружию; искусный в бою
द्रुपदःdrupadaḥДрупада; царь Друпада; отец Дхриштадьюмны
प्रचिन्वञ्pracinvañсобирая; выбирая; отсекая одно за другим
शिरांसिśirāṃsiголовы; три головы
यूनांyūnāṃюношей; молодых воинов; молодых людей
समरेsamareв битве; в сражении
रथस्थःrathasthaḥстоящий на колеснице; находящийся в колеснице
क्रुद्धःkruddhaḥразгневанный; рассерженный
शरैश्śaraiśстрелами; стрелами-ша́рами
छेत्स्यतिchetsyatiсрежет; отсечёт; разрубит
चापमुक्तैस्cāpamuktaisвыпущенными из лука; освобождёнными с тетивы; пущенными из лука
तदाtadāтогда; в то время
युद्धंyuddhaṃбитва; сражение
धार्तराष्ट्रोdhārtarāṣṭroсын Дхритараштры; Дхартраштра
ऽन्वतप्स्यत्'nvatapsyatраскается; будет мучиться раскаянием; пожалеет
यदाyadāкогда; если
विराटःvirāṭaḥВирата; царь Вирата
परवीरघातीparavīraghātīубийца вражеских героев; поражающий чужих воинов; губитель героев противника
मर्मान्तरेmarmāntareв жизненно важное место; между уязвимыми точками; в сокровенную часть тела
शत्रुचमूंśatrucamūṃвражеское войско; армию противника; силу недругов
प्रवेष्टाpraveṣṭāвойдёт; проникнет; ворвётся
मत्स्यैःmatsyaiḥс матсьями; с воинами Матсьи; с народом Матсья
सार्धम्sārdhamвместе; совместно
अनृशंसरूपैस्anṛśaṃsarūpaisблагородного вида; нежестокого облика; милосердных по виду
तदाtadāтогда; в то время
युद्धंyuddhaṃбитва; сражение
धार्तराष्ट्रोdhārtarāṣṭroсын Дхритараштры; Дхартраштра
ऽन्वतप्स्यत्'nvatapsyatраскается; будет мучиться раскаянием; пожалеет
ज्येष्ठंjyeṣṭhaṃстаршего; главного; первого
मात्स्यानाम्mātsyānāmматсьев; народа Матсья; царей Матсьи
अनृशंसरूपंanṛśaṃsarūpaṃблагородного вида; нежестокого облика; милосердного по виду
विराटपुत्रंvirāṭaputraṃсына Вираты; царевича Вираты; потомка Вираты
रथिनंrathinaṃвоина на колеснице; ратхина; колесничего бойца
पुरस्तात्purastātпрежде; впереди
यदाyadāкогда; если
द्रष्टाdraṣṭāувидит; узрит; будет видеть
दंशितंdaṃśitaṃоблачённого в доспех; защищённого бронёй; снаряжённого
पाण्डवार्थेpāṇḍavārtheради Пандавов; в деле Пандавов
तदाtadāтогда; в то время
युद्धंyuddhaṃбитва; сражение
धार्तराष्ट्रोdhārtarāṣṭroсын Дхритараштры; Дхартраштра
ऽन्वतप्स्यत्'nvatapsyatраскается; будет мучиться раскаянием; пожалеет
रणेraṇeв битве; в бою
हतेhateкогда был убит; после гибели
कौरवाणांkauravāṇāṃКауравов; потомков Куру
प्रवीरेpravīreлучшем герое; главном воине; выдающемся бойце
शिखण्डिनाśikhaṇḍināШикхандином; воином Шикхандином; сыном Друпады
सत्तमेsattameлучшего; достойнейшего; благороднейшего
शंतनूजेśaṃtanūjeсыне Шантану; Бхишме; рождённом от Шантану
naне; нет
जातुjātuкогда-либо; никогда
नःnaḥнам; наши
शत्रवोśatravoпротивники; противники; недруги
धारयेयुर्dhārayeyurудержали бы; выдержали бы; сохранили бы
असंशयंasaṃśayaṃбез сомнения; несомненно
सत्यम्satyamистинно; правду
एतद्etadэто; такое
ब्रवीमिbravīmiя говорю; произношу
Литературный перевод

Салья, Критаварман, Джаядратха, Ашваттхаман и Викарна, Сомадатта, Вахлика, Видура великой мудрости и Ююцу,

Версия

a51dccda5579 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 04:31:17 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами