Padma Purāṇa
The rite of Śiva-liṅga worship5.113.29-38
3352 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 5.113.29-38
Devanāgarī

पात्रेष्वन्येषु विन्यस्य पूजास्थाने प्रकल्प्य च । नानावरणमार्गेण पूजा तत्र विधीयते
लिङ्गमध्ये स्थितो देवः पञ्चवक्त्रः सदाशिवः । तस्य प्रावरणं लिङ्गं शक्तिस्तस्य विधीयते
शक्तेरावरणं विष्णुर्विष्णोरावरणं विधिः । ब्रह्मप्रावरणं चन्द्रस्तस्य सूर्यस्ततः श्रुतिः
दिग्देवतास्तदावृत्तिस्तासामावरणं दिशः । दिशामावरणं शम्भुस्तस्य चावरणं गुणाः
दशप्रावरणं ह्येतच्छिवलिङ्गार्चनं शुभम् । केषाञ्चिन्मतमेतत्स्यादथ प्रावरणान्तरम्
विद्यावरणमाख्यातं तदुमावरणं स्मृतम् । विष्णुरावरणं तस्या विष्णोरावरणं विधिः
ब्रह्मप्रावरणं चन्द्रस्तस्य भानुरथावृत्तिः । भानोरावरणं चेश इति षोढावृतिः स्मृताः
विधिं विना समाख्यातं पञ्चावरणमुत्तमम् । शशाङ्कविष्णुशक्तीनामेतदावरणत्रयम्
अम्बिकावरणं प्रोक्तमेकावरणमुत्तमम् । अथवा लोकपालाः स्युरावृत्तिः सोमपूजने
अनावरणमथवा पूजनं शस्यते शिवे । पत्रिकाष्टदलेष्वेव स्थितद्रव्यैर्यजेच्छिवम्

Transliteration (IAST)

pātreṣvanyeṣu vinyasya pūjāsthāne prakalpya ca | nānāvaraṇamārgeṇa pūjā tatra vidhīyate
liṅgamadhye sthito devaḥ pañcavaktraḥ sadāśivaḥ | tasya prāvaraṇaṃ liṅgaṃ śaktistasya vidhīyate
śakterāvaraṇaṃ viṣṇurviṣṇorāvaraṇaṃ vidhiḥ | brahmaprāvaraṇaṃ candrastasya sūryastataḥ śrutiḥ
digdevatāstadāvṛttistāsāmāvaraṇaṃ diśaḥ | diśāmāvaraṇaṃ śambhustasya cāvaraṇaṃ guṇāḥ
daśaprāvaraṇaṃ hyetacchivaliṅgārcanaṃ śubham | keṣāñcinmatametatsyādatha prāvaraṇāntaram
vidyāvaraṇamākhyātaṃ tadumāvaraṇaṃ smṛtam | viṣṇurāvaraṇaṃ tasyā viṣṇorāvaraṇaṃ vidhiḥ
brahmaprāvaraṇaṃ candrastasya bhānurathāvṛttiḥ | bhānorāvaraṇaṃ ceśa iti ṣoḍhāvṛtiḥ smṛtāḥ
vidhiṃ vinā samākhyātaṃ pañcāvaraṇamuttamam | śaśāṅkaviṣṇuśaktīnāmetadāvaraṇatrayam
ambikāvaraṇaṃ proktamekāvaraṇamuttamam | athavā lokapālāḥ syurāvṛttiḥ somapūjane
anāvaraṇamathavā pūjanaṃ śasyate śive | patrikāṣṭadaleṣveva sthitadravyairyajecchivam

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
पात्रेषुpātreṣuв сосудах
अन्येषुanyeṣuиных
विन्यस्यvinyasyaразложив
पूजा-स्थानेpūjā-sthāneна месте поклонения
प्रकल्प्यprakalpyaустроив
caи
नाना-वरण-मार्गेणnānā-varaṇa-mārgeṇaпутём многих оболочек
पूजाpūjāпоклонение
तत्रtatraтам
विधीयतेvidhīyateсовершается
लिङ्ग-मध्येliṅga-madhyeпосреди линги
स्थितःsthitaḥпребывающий
देवःdevaḥбог
पञ्च-वक्त्रःpañca-vaktraḥпятиликий
सदा-शिवःsadā-śivaḥСадашива
तस्यtasyaего
प्रावरणम्prāvaraṇamоболочка
लिङ्गम्liṅgamлинга
शक्तिःśaktiḥшакти
शक्तेःśakteḥшакти
आवरणम्āvaraṇamоболочка
विष्णुःviṣṇuḥВишну
विष्णोःviṣṇoḥВишну
विधिःvidhiḥТворец
ब्रह्म-प्रावरणम्brahma-prāvaraṇamоболочка Брахмы
चन्द्रःcandraḥмесяц
सूर्यःsūryaḥсолнце
ततःtataḥзатем
श्रुतिःśrutiḥшрути
दिक्-देवताःdik-devatāḥбожества сторон света
तत्-आवृत्तिःtat-āvṛttiḥего оболочка
तासाम्tāsāmих
दिशःdiśaḥстороны света
दिशाम्diśāmсторон света
शम्भुःśambhuḥШамбху
गुणाःguṇāḥгуны
दश-प्रावरणम्daśa-prāvaraṇamдесятиоболочное
हिhiведь
एतत्etatэто
शिव-लिङ्ग-अर्चनम्śiva-liṅga-arcanamпоклонение Шива-линге
शुभम्śubhamблагое
केषाञ्चित्keṣāñcitу некоторых
मतम्matamмнение
स्यात्syātбывает
अथathaа вот
प्रावरण-अन्तरम्prāvaraṇa-antaramиной состав оболочек
विद्या-आवरणम्vidyā-āvaraṇamоболочка видьи
आख्यातम्ākhyātamназвана
उमा-आवरणम्umā-āvaraṇamоболочка Умы
स्मृतम्smṛtamпочитается
भानुःbhānuḥсолнце
ईशःīśaḥИша
इतिitiтак
षोढा-वृतिःṣoḍhā-vṛtiḥшестиоболочный чин
स्मृताःsmṛtāḥсчитаются
विधिम्vidhimТворца
विनाvināбез
समाख्यातम्samākhyātamизложено
पञ्च-आवरणम्pañca-āvaraṇamпятиоболочное
उत्तमम्uttamamнаилучшее
शशाङ्क-विष्णु-शक्तीनाम्śaśāṅka-viṣṇu-śaktīnāmмесяца, Вишну и шакти
आवरण-त्रयम्āvaraṇa-trayamтроица оболочек
अम्बिका-आवरणम्ambikā-āvaraṇamоболочка Амбики
प्रोक्तम्proktamназвано
एक-आवरणम्eka-āvaraṇamоднооболочное
अथवाathavāили же
लोक-पालाःloka-pālāḥхранители миров
स्युःsyuḥда будут
आवृत्तिःāvṛttiḥоболочкой
सोम-पूजनेsoma-pūjaneпри поклонении Соме
अनावरणम्anāvaraṇamбез оболочек
पूजनम्pūjanamпоклонение
शस्यतेśasyateодобряется
शिवेśiveк Шиве
पत्रिका-अष्ट-दलेषुpatrikā-aṣṭa-daleṣuна восьми лепестках патрики
एवevaже
स्थित-द्रव्यैःsthita-dravyaiḥположенными припасами
यजेत्yajetда чтит
शिवम्śivamШиву
Translation

Разложив по иным сосудам и устроив на месте поклонения, там совершают поклонение путём многих оболочек. Посреди линги пребывает пятиликий бог Садашива; его оболочка — линга, а её оболочкой полагается шакти. Оболочка шакти — Вишну, оболочка Вишну — Творец, оболочка Брахмы — месяц, его — солнце, затем шрути; её оболочка — божества сторон света, их — сами стороны света, оболочка сторон света — Шамбху, а его оболочка — гуны. Вот благое десятиоболочное поклонение Шива-линге. Но это лишь мнение некоторых, а вот иной состав оболочек: названа оболочка видьи, за неё почитается оболочка Умы, её оболочка — Вишну, оболочка Вишну — Творец, оболочка Брахмы — месяц, за ним солнце, а оболочка солнца — Иша: таков шестиоболочный чин. Без Творца изложено наилучшее пятиоболочное. Троица оболочек — месяца, Вишну и шакти. Однооболочным названо наилучшее — оболочка Амбики. Или же при поклонении Соме оболочкой да будут хранители миров. А то и вовсе поклонение Шиве одобряется без оболочек: припасами, положенными на восьми лепестках патрики, да чтит он Шиву.

Version

85f482a04187 · published Sep 3, 2026, 4:13:51 AM UTC

Available inRU

Page between verses with