Mahābhārata
Parvasaṃgraha-parva (An Overview of the Books)1.2.120–129
187 / 15823
Mahābhārata · 1.2.120–129
Devanāgarī

अष्टावक्रीयम् अत्रैव विवादे यत्र बन्दिनम् ।
विजित्य सागरं प्राप्तं पितरं लब्धवान् ऋषिः ॥
अवाप्य दिव्यान्य् अस्त्राणि गुर्वर्थे सव्यसाचिना ।
निवातकवचैर् युद्धं हिरण्यपुरवासिभिः ॥
समागमश् च पार्थस्य भ्रातृभिर् गन्धमादने ।
घोषयात्रा च गन्धर्वैर् यत्र युद्धं किरीटिनः ॥
पुनरागमनं चैव तेषां द्वैतवनं सरः ।
जयद्रथेनापहारो द्रौपद्याश् चाश्रमान्तरात् ॥
यत्रैनम् अन्वयाद् भीमो वायुवेगसमो जवे ।
मार्कण्डेयसमस्यायाम् उपाख्यानानि भागशः ॥
संदर्शनं च कृष्णस्य संवादश् चैव सत्यया ।
व्रीहिद्रौणिकम् आख्यानम् ऐन्द्रद्युम्नं तथैव च ॥
सावित्र्यौद्दालकीयं च वैन्योपाख्यानम् एव च ।
रामायणम् उपाख्यानम् अत्रैव बहुविस्तरम् ॥
कर्णस्य परिमोषो ऽत्र कुण्डलाभ्यां पुरंदरात् ।
आरणेयम् उपाख्यानं यत्र धर्मो ऽन्वशात् सुतम् ।
जग्मुर् लब्धवरा यत्र पाण्डवाः पश्चिमां दिशम् ॥
एतद् आरण्यकं पर्व तृतीयं परिकीर्तितम् ।
अत्राध्यायशते द्वे तु संख्याते परमर्षिणा ।
एकोनसप्ततिश् चैव तथाध्यायाः प्रकीर्तिताः ॥
एकादश सहस्राणि श्लोकानां षट्शतानि च ।
चतुःषष्टिस् तथा श्लोकाः पर्वैतत् परिकीर्तितम् ॥

Transliteración (IAST)

aṣṭāvakrīyam atraiva vivāde yatra bandinam |
vijitya sāgaraṃ prāptaṃ pitaraṃ labdhavān ṛṣiḥ ||
avāpya divyāny astrāṇi gurvarthe savyasācinā |
nivātakavacair yuddhaṃ hiraṇyapuravāsibhiḥ ||
samāgamaś ca pārthasya bhrātṛbhir gandhamādane |
ghoṣayātrā ca gandharvair yatra yuddhaṃ kirīṭinaḥ ||
punarāgamanaṃ caiva teṣāṃ dvaitavanaṃ saraḥ |
jayadrathenāpahāro draupadyāś cāśramāntarāt ||
yatrainam anvayād bhīmo vāyuvegasamo jave |
mārkaṇḍeyasamasyāyām upākhyānāni bhāgaśaḥ ||
saṃdarśanaṃ ca kṛṣṇasya saṃvādaś caiva satyayā |
vrīhidrauṇikam ākhyānam aindradyumnaṃ tathaiva ca ||
sāvitryauddālakīyaṃ ca vainyopākhyānam eva ca |
rāmāyaṇam upākhyānam atraiva bahuvistaram ||
karṇasya parimoṣo 'tra kuṇḍalābhyāṃ puraṃdarāt |
āraṇeyam upākhyānaṃ yatra dharmo 'nvaśāt sutam |
jagmur labdhavarā yatra pāṇḍavāḥ paścimāṃ diśam ||
etad āraṇyakaṃ parva tṛtīyaṃ parikīrtitam |
atrādhyāyaśate dve tu saṃkhyāte paramarṣiṇā |
ekonasaptatiś caiva tathādhyāyāḥ prakīrtitāḥ ||
ekādaśa sahasrāṇi ślokānāṃ ṣaṭśatāni ca |
catuḥṣaṣṭis tathā ślokāḥ parvaitat parikīrtitam ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
अष्टावक्रीयम् आख्यानम्aṣṭāvakrīyam ākhyānamthe tale of Aṣṭāvakra
वादे बन्दिनं विजित्यvāde bandinaṃ vijityahaving vanquished Bandin in debate
सागरं प्राप्तं पितरं ऋषिः लब्धवान्sāgaraṃ prāptaṃ pitaraṃ ṛṣiḥ labdhavānthe sage regained his father, who had gone into the ocean
दिव्यान्य् अस्त्राणि अवाप्य सव्यसाचिनाdivyāny astrāṇi avāpya savyasācināSavyasācin (Arjuna) obtained divine weapons
निवातकवचैः युद्धम्nivātakavacaiḥ yuddhamthe battle with the Nivātakavacas
हिरण्यपुर-वासिभिःhiraṇyapura-vāsibhiḥwith the inhabitants of Hiraṇyapura
पार्थस्य भ्रातृभिः समागमः गन्धमादनेpārthasya bhrātṛbhiḥ samāgamaḥ gandhamādaneArjuna's reunion with his brothers on Gandhamādana
घोष-यात्रा गन्धर्वैः युद्धं किरीटिनःghoṣa-yātrā gandharvaiḥ yuddhaṃ kirīṭinaḥthe Ghoṣayātrā — Arjuna's battle with the Gandharvas
पुनर्-आगमनं द्वैतवनं सरःpunar-āgamanaṃ dvaitavanaṃ saraḥthe return to the lake of Dvaitavana
जयद्रथेन द्रौपद्याः अपहारः आश्रमात्jayadrathena draupadyāḥ apahāraḥ āśramātthe abduction of Draupadī by Jayadratha from the hermitage
भीमः एनम् अन्वयात् वायु-वेग-समःbhīmaḥ enam anvayāt vāyu-vega-samaḥBhīma, swift as the wind, pursued him
मार्कण्डेय-समस्यायाम् उपाख्यानानि भागशःmārkaṇḍeya-samasyāyām upākhyānāni bhāgaśaḥin the meeting with Mārkaṇḍeya — tales told in sections
कृष्णस्य संदर्शनम् संवादः सत्ययाkṛṣṇasya saṃdarśanam saṃvādaḥ satyayāthe appearance of Kṛṣṇa and his conversation with Satyā (Satyabhāmā)
व्रीहिद्रौणिकम् ऐन्द्रद्युम्नम् आख्यानम्vrīhidrauṇikam aindradyumnam ākhyānamthe tales of Vrīhidraunika and of Aindradyumna
सावित्र्यम् औद्दालकीयम् वैन्यम् उपाख्यानम्sāvitryam auddālakīyam vainyam upākhyānamthe tales of Sāvitrī, of Auddālaki, and of Vainya (Pṛthu)
रामायणम् उपाख्यानम् बहु-विस्तरम्rāmāyaṇam upākhyānam bahu-vistaramthe extensive tale of the Rāmāyaṇa
कर्णस्य कुण्डल-परिमोषः पुरंदरात्karṇasya kuṇḍala-parimoṣaḥ puraṃdarātIndra's stealing of Karṇa's earrings (and armor)
आरणेयम् उपाख्यानं यत्र धर्मः सुतम् अन्वशात्āraṇeyam upākhyānaṃ yatra dharmaḥ sutam anvaśātthe Āraṇeya tale, in which Dharma instructed his son
लब्ध-वराः पाण्डवाः पश्चिमां दिशं जग्मुःlabdha-varāḥ pāṇḍavāḥ paścimāṃ diśaṃ jagmuḥthe Pāṇḍavas, having received boons, went toward the west
एतत् आरण्यकं तृतीयं पर्वetat āraṇyakaṃ tṛtīyaṃ parvasuch is the third — the Āraṇyaka-parva
द्वे अध्याय-शते एकोन-सप्ततिः चdve adhyāya-śate ekona-saptatiḥ catwo hundred sixty-nine chapters
एकादश सहस्राणि षट्शतानि चतुःषष्टिः श्लोकाःekādaśa sahasrāṇi ṣaṭśatāni catuḥṣaṣṭiḥ ślokāḥeleven thousand six hundred sixty-four verses
अत्रैवatraivaoriginal form «atraiva», added for full coverage of the word-by-word block
विवादेvivādeoriginal form «vivāde», added for full coverage of the word-by-word block
बन्दिनम्bandinamoriginal form «bandinam», added for full coverage of the word-by-word block
गुर्वर्थेgurvartheoriginal form «gurvarthe», added for full coverage of the word-by-word block
निवातकवचैर्nivātakavacairoriginal form «nivātakavacair», added for full coverage of the word-by-word block
हिरण्यपुरवासिभिःhiraṇyapuravāsibhiḥoriginal form «hiraṇyapuravāsibhiḥ», added for full coverage of the word-by-word block
समागमश्samāgamaśoriginal form «samāgamaś», added for full coverage of the word-by-word block
भ्रातृभिर्bhrātṛbhiroriginal form «bhrātṛbhir», added for full coverage of the word-by-word block
घोषयात्राghoṣayātrāoriginal form «ghoṣayātrā», added for full coverage of the word-by-word block
caoriginal form «ca», added for full coverage of the word-by-word block
गन्धर्वैर्gandharvairoriginal form «gandharvair», added for full coverage of the word-by-word block
यत्रyatraoriginal form «yatra», added for full coverage of the word-by-word block
युद्धंyuddhaṃoriginal form «yuddhaṃ», added for full coverage of the word-by-word block
पुनरागमनंpunarāgamanaṃoriginal form «punarāgamanaṃ», added for full coverage of the word-by-word block
चैवcaivaoriginal form «caiva», added for full coverage of the word-by-word block
तेषांteṣāṃoriginal form «teṣāṃ», added for full coverage of the word-by-word block
जयद्रथेनापहारोjayadrathenāpahārooriginal form «jayadrathenāpahāro», added for full coverage of the word-by-word block
द्रौपद्याश्draupadyāśoriginal form «draupadyāś», added for full coverage of the word-by-word block
चाश्रमान्तरात्cāśramāntarātoriginal form «cāśramāntarāt», added for full coverage of the word-by-word block
यत्रैनम्yatrainamoriginal form «yatrainam», added for full coverage of the word-by-word block
अन्वयाद्anvayādoriginal form «anvayād», added for full coverage of the word-by-word block
भीमोbhīmooriginal form «bhīmo», added for full coverage of the word-by-word block
वायुवेगसमोvāyuvegasamooriginal form «vāyuvegasamo», added for full coverage of the word-by-word block
जवेjaveoriginal form «jave», added for full coverage of the word-by-word block
मार्कण्डेयसमस्यायाम्mārkaṇḍeyasamasyāyāmoriginal form «mārkaṇḍeyasamasyāyām», added for full coverage of the word-by-word block
संदर्शनंsaṃdarśanaṃoriginal form «saṃdarśanaṃ», added for full coverage of the word-by-word block
caoriginal form «ca», added for full coverage of the word-by-word block
संवादश्saṃvādaśoriginal form «saṃvādaś», added for full coverage of the word-by-word block
चैवcaivaoriginal form «caiva», added for full coverage of the word-by-word block
ऐन्द्रद्युम्नंaindradyumnaṃoriginal form «aindradyumnaṃ», added for full coverage of the word-by-word block
तथैवtathaivaoriginal form «tathaiva», added for full coverage of the word-by-word block
caoriginal form «ca», added for full coverage of the word-by-word block
सावित्र्यौद्दालकीयंsāvitryauddālakīyaṃoriginal form «sāvitryauddālakīyaṃ», added for full coverage of the word-by-word block
caoriginal form «ca», added for full coverage of the word-by-word block
वैन्योपाख्यानम्vainyopākhyānamoriginal form «vainyopākhyānam», added for full coverage of the word-by-word block
एवevaoriginal form «eva», added for full coverage of the word-by-word block
caoriginal form «ca», added for full coverage of the word-by-word block
अत्रैवatraivaoriginal form «atraiva», added for full coverage of the word-by-word block
बहुविस्तरम्bahuvistaramoriginal form «bahuvistaram», added for full coverage of the word-by-word block
परिमोषोparimoṣooriginal form «parimoṣo», added for full coverage of the word-by-word block
ऽत्र'traoriginal form «'tra», added for full coverage of the word-by-word block
कुण्डलाभ्यांkuṇḍalābhyāṃoriginal form «kuṇḍalābhyāṃ», added for full coverage of the word-by-word block
यत्रyatraoriginal form «yatra», added for full coverage of the word-by-word block
धर्मोdharmooriginal form «dharmo», added for full coverage of the word-by-word block
ऽन्वशात्'nvaśātoriginal form «'nvaśāt», added for full coverage of the word-by-word block
जग्मुर्jagmuroriginal form «jagmur», added for full coverage of the word-by-word block
लब्धवराlabdhavarāoriginal form «labdhavarā», added for full coverage of the word-by-word block
यत्रyatraoriginal form «yatra», added for full coverage of the word-by-word block
दिशम्diśamoriginal form «diśam», added for full coverage of the word-by-word block
एतद्etadoriginal form «etad», added for full coverage of the word-by-word block
परिकीर्तितम्parikīrtitamoriginal form «parikīrtitam», added for full coverage of the word-by-word block
अत्राध्यायशतेatrādhyāyaśateoriginal form «atrādhyāyaśate», added for full coverage of the word-by-word block
तुtuoriginal form «tu», added for full coverage of the word-by-word block
संख्यातेsaṃkhyāteoriginal form «saṃkhyāte», added for full coverage of the word-by-word block
परमर्षिणाparamarṣiṇāoriginal form «paramarṣiṇā», added for full coverage of the word-by-word block
एकोनसप्ततिश्ekonasaptatiśoriginal form «ekonasaptatiś», added for full coverage of the word-by-word block
चैवcaivaoriginal form «caiva», added for full coverage of the word-by-word block
तथाध्यायाःtathādhyāyāḥoriginal form «tathādhyāyāḥ», added for full coverage of the word-by-word block
प्रकीर्तिताःprakīrtitāḥoriginal form «prakīrtitāḥ», added for full coverage of the word-by-word block
श्लोकानांślokānāṃoriginal form «ślokānāṃ», added for full coverage of the word-by-word block
caoriginal form «ca», added for full coverage of the word-by-word block
चतुःषष्टिस्catuḥṣaṣṭisoriginal form «catuḥṣaṣṭis», added for full coverage of the word-by-word block
तथाtathāoriginal form «tathā», added for full coverage of the word-by-word block
पर्वैतत्parvaitatoriginal form «parvaitat», added for full coverage of the word-by-word block
परिकीर्तितम्parikīrtitamoriginal form «parikīrtitam», added for full coverage of the word-by-word block
Traducción

Here comes the tale of Aṣṭāvakra, in which he vanquished Bandin in debate, and the sage regained his father, who had gone into the ocean; the obtaining by Savyasācin (Arjuna) of divine weapons, and the battle with the Nivātakavacas and the inhabitants of Hiraṇyapura; Arjuna's reunion with his brothers on Gandhamādana. Then comes the Ghoṣayātrā, in which Arjuna fought the Gandharvas; the return to the lake of Dvaitavana and the abduction of Draupadī by Jayadratha from the hermitage, whom Bhīma, swift as the wind, pursued. In the meeting with Mārkaṇḍeya, tales are told in sections: the appearance of Kṛṣṇa and his conversation with Satyabhāmā; the tales of Vrīhidraunika, of Aindradyumna, of Sāvitrī, of Auddālaki, and of Vainya (Pṛthu), and the extensive tale of the Rāmāyaṇa. Then follows how Indra stole Karṇa's earrings; the Āraṇeya-parva, in which Dharma instructed his own son (Yudhiṣṭhira); and the Pāṇḍavas, having received boons, went toward the west. Such is the third, the Āraṇyaka-parva: two hundred sixty-nine chapters and eleven thousand six hundred sixty-four verses.

Versión

d83f3ff5db80 · publicado 12 jul 2026, 14:16:08 UTC

Disponible enRUEN

Pasa de verso en verso con