Ṣaṭ-sandarbha
Sandarbha One — Tattva: How Truth Is Known1.22Jīva Gosvāmī
22 / 1405
Linux
Pasar páginas
Ṣaṭ-sandarbha · 1.22
॥
Devanāgarī

तथा च तृतीये मुनिर् विवक्षुर् भगवद्गुणानां सखापि ते भारतम् आह कृष्णः । यस्मिन् नृणां ग्राम्यसुखानुवादैर् मतिर् गृहीता नु हरेः कथायाम् ॥ इति तस्माद् गायत्रीभाष्यरूपोऽसौ । तथैव हि विष्णुधर्मोत्तरादौ तद्व्याख्याने भगवान् एव विस्तरेण प्रतिपादितः । अत्र जन्माद्यस्य इत्य् अस्य व्याख्यानं च तथा दर्शयिष्यते । वेदार्थपरिबृंहितः । वेदार्थस्य परिबृंहणं यस्मात् । तच् चोक्तम् इतिहासपुराणाभ्याम् इत्य् आदि । पुराणानां सामरूपः । वेदेषु सामवत् स तेषु श्रेष्ठ इत्य् अर्थः । अतएव स्कान्दे शतशोऽथ सहस्रैश् च किम् अन्यैः शास्त्रसङ्ग्रहैः । न यस्य तिष्ठते गेहे शास्त्रं भागवतं कलौ ॥ कथं स वैष्णवो ज्ञेयः शास्त्रं भागवतं कलौ । गृहे न तिष्ठते यस्य स विप्रः श्वपचाधमः ॥ यत्र यत्र भवेद् विप्र शास्त्रं भागवतं कलौ । तत्र तत्र हरिर् याति त्रिदशैः सह नारद ॥ यः पठेत् प्रयतो नित्यं श्लोकं भागवतं मुने । अष्टादशपुराणानां फलं प्राप्नोति मानवः ॥ इति । शतविच्छेदसंयुतः । पञ्चत्रिंशदधिकशतत्रयाध्यायविशिष्ट इत्य् अर्थः । स्पष्टार्थम् अन्यत् । तद् एवं परमार्थविवित्सुभिः श्रीभागवतम् एव साम्प्रतं विचारणीयम् इति स्थितम् । हेमाद्रेर् व्रतखण्डे स्त्रीशूद्रद्विजबन्धूनां त्रयी न श्रुतिगोचरा । कर्मश्रेयसि मूढानां श्रेय एवं भवेद् इह । इति भारतम् आख्यानं कृपया मुनिना कृतम् ॥ इति वाक्यं श्रीभागवतीयत्वेनोत्थाप्य भारतस्य वेदार्थतुल्यत्वेन निर्णयः कृत इति । तन्मतानुसारेण त्व् एवं व्याख्येयम् भारतार्थस्य विनिर्णयः । वेदार्थतुल्यत्वेन विशिष्य निर्णयो यत्रेति । यस्माद् एवं भगवत्परस् तस्माद् एव यत्राधिकृत्य गायत्रीम् इति कृतलक्षणश्रीमद्भागवतनामा ग्रन्थः श्रीभगवत्पराया गायत्र्या भाष्यरूपोऽसौ । तद् उक्तं यत्राधिकृत्य गायत्रीम् इत्य् आदि । तथैव ह्य् अग्निपुराणे तस्य व्याख्याने विस्तरेण प्रतिपादितः । तत्र तदीयव्याख्यादिग्दर्शनं यथा तज्ज्योतिः परमं ब्रह्म भर्गस् तेजो यतः स्मृतः । इत्य् आरभ्य पुनर् आह तज्ज्योतिर् भगवान् विष्णुर् जगज्जन्मादिकारणम् ॥ शिवं केचित् पठन्ति स्म शक्तिरूपं पठन्ति च । केचित् सूर्यं केचिद् अग्निं दैवतान्य् अग्निहोत्रिणः ॥ अग्न्यादिरूपो विष्णुर् हि वेदादौ ब्रह्म गीयते । अत्र जन्माद्यस्य इत्य् अस्य व्याख्यानं च तथा दर्शयिष्यते । कस्मै येन विभासितोऽयम् इत्य् उपसंहारवाक्ये च तच्छुद्धम् इत्य् आदिसमानम् एवाग्निपुराणे तद् व्याख्यानम् । नित्यं शुद्धं परं ब्रह्म नित्यभर्गम् अधीश्वरम् । अहं ज्योतिः परं ब्रह्म ध्यायेम हि विमुक्तये ॥ इति । अत्राहं ब्रह्मेति नादेवो देवम् अर्चयेत् इति न्यायेन योग्यत्वाय स्वस्य ताकृक्त्वभावना दर्शिता । ध्यायेमेति अहं तावत् ध्यायेयं सर्वे च वयं ध्यायेमेत्य् अर्थः । तद् एतन्मते तु मन्त्रेऽपि भर्गशब्दोऽयम् अदनत एव स्यात् । सुपां सुलुक् इत्य् आदिना छान्दससूत्रेण तु द्वितीयैकवचनस्यामः सुभावो ज्ञेयः । यत् तु द्वादशे ओं नमस्ते इत्य् आदि गद्येषु तदर्थत्वेन सूर्यः स्तुतः । तत् परमात्मदृष्ट्यैव, न तु स्वातन्त्र्येणेत्य् अदोषः । तथैवाग्रे श्रीशौनकवाक्ये ब्रूहि नः श्रद्दधानानां व्यूहं सूर्यात्मनो हरेः इति । न चास्य भर्गस्य सूर्यमण्डलमात्राधिष्ठानत्वम् । मन्त्रे वरेण्यशब्देन । अत्र च ग्रन्थे परशब्देन परमैश्वर्यपर्यन्तताया दर्शितत्वात् । तद् एवम् अग्निपुराणेऽप्य् उक्तम् ध्यानेन पुरुषोऽयं च द्रष्टव्यः सूर्यमण्डले । सत्यं सदाशिवं ब्रह्म विष्णोर् यत् परमं पदम् ॥ इति । त्रिलोकीजनानाम् उपासनार्थं प्रलये विनाशिनि सूर्यमण्डले चान्तर्यामितया प्रादुर्भूतोऽयं पुरुषो ध्यानेन द्रष्टव्य उपासितव्यः । यत् तु विष्णोस् तस्य महावैकुण्ठरूपं परमं पदम् । तद् एव सत्यं कालत्रयाव्यभिचारि, सदाशिवम् उपद्रवशून्यं यतो ब्रह्मस्वरूपम् इत्य् अर्थः । तद् एतद् गायत्रीं प्रोच्य पुराणलक्षणप्रकरणे यत्राधिकृत्य गायत्रीम् इत्य् आद्य् अप्य् उक्तम् अग्निपुराणे । तस्मात् अग्नेः पुराणं गायत्रीं समेत्य भगवत्पराम् । भगवन्तं तत्र मत्वा जगज्जन्मादिकारणम् ॥ यत्राधिकृत्य गायत्रीम् इति लक्षणपूर्वकम् । श्रीमद्भागवतं शश्वत् पृथ्व्यां जयति सर्वतः ॥ तद् एवम् अस्य शास्त्रस्य गायत्रीम् अधिकृत्य प्रवृत्तिर् दर्शिता । यत् तु सारस्वतकल्पम् अधिकृत्येति पूर्वम् उक्तम् । तच् च गायत्र्या भगवत्प्रतिपादकवाग्विशेषरूपसरस्वतीत्वाद् उपयुक्तम् एव । यद् उक्तम् अग्निपुराणे गायत्र्युक्थानि शास्त्राणि भर्गं प्राणांस् तथैव च ॥ ततः स्मृतेयं गायत्री सावित्री यत एव च । प्रकाशिनी सा सवितुर् वाग्रूपत्वात् सरस्वती ॥ अथ क्रमप्राप्ता व्याख्या वेदार्थपरिबृंहित इति । वेदार्थानां परिबृंहणं यस्मात् । तच् चोक्तम् इतिहासपुराणाभ्याम् इति । पुराणानां सामरूप इति वेदेषु सामवत् पुराणेषु श्रेष्ठ इत्य् अर्थः । पुराणान्तराणां केषांचिद् आपाततो रजस्तमसी जुषमाणैस् तत्परत्वाप्रतीतत्वेऽपि वेदानां काण्डत्रयवाक्यैकवाक्यतायां यथा साम्ना तथा तेषां श्रीभागवतेन प्रतिपाद्ये श्रीभगवत्य् एव पर्यवसानम् इति भावः । तद् उक्तम् वेदे रामायणे चैव पुराणे भारते तथा । आदाव् अन्ते च मध्ये च हरिः सर्वत्र गीयते ॥ इति । प्रतिपादयिष्यते च तद् इदं परमात्मसन्दर्भे । साक्षाद् भगवतोदितम् इति । कस्मै येन विभासितोऽयम् इत्य् उपसंहारवाक्यानुसारेण ज्ञेयम् । शतविच्छेदसंयुत इति । विस्तारभिया न विविरियते । तद् एवं श्रीमद्भागवतं सर्वशास्त्रचक्रवर्तिपदम् आप्तम् इति स्थिते हेमसिंहसमन्वितम् इत्य् अत्र हेमसिंहासनम् आरूढम् इति टीकाकारैर् यद् व्याख्यातं तद् एव युक्तम् । अतः श्रीमद्भागवतस्यैवाभ्यासावश्यकत्वं श्रेष्ठत्वं च स्कान्दे निर्णीतम् शतशोऽथ सहस्रैश् च किम् अन्यैः शास्त्रसङ्ग्रहैः । तद् एवं परमार्थविवित्सुभिः श्रीभागवतम् एव साम्प्रतं विचारणीयम् इति स्थितम्

Transliteración (IAST)

tathā ca tṛtīye -munir vivakṣur bhagavad-guṇānāṁ sakhāpi te bhāratam āha kṛṣṇaḥ | yasmin nṛṇāṁ grāmya-sukhānuvādair matir gṛhītā nu hareḥ kathāyām || iti tasmād gāyatrī-bhāṣya-rūpo'sau | tathaiva hi viṣṇudharmottarādau tad-vyākhyāne bhagavān eva vistareṇa pratipāditaḥ | atra janmādyasya ity asya vyākhyānaṁ ca tathā darśayiṣyate | vedārtha-paribṛṁhitaḥ | vedārthasya paribṛṁhaṇaṁ yasmāt | tac coktam itihāsa-purāṇābhyām ity ādi | purāṇānāṁ sāma-rūpaḥ | vedeṣu sāmavat sa teṣu śreṣṭha ity arthaḥ | ataeva skānde -śataśo'tha sahasraiś ca kim anyaiḥ śāstra-saṅgrahaiḥ | na yasya tiṣṭhate gehe śāstraṁ bhāgavataṁ kalau || kathaṁ sa vaiṣṇavo jñeyaḥ śāstraṁ bhāgavataṁ kalau | gṛhe na tiṣṭhate yasya sa vipraḥ śvapacādhamaḥ || yatra yatra bhaved vipra śāstraṁ bhāgavataṁ kalau | tatra tatra harir yāti tridaśaiḥ saha nārada || yaḥ paṭhet prayato nityaṁ ślokaṁ bhāgavataṁ mune | aṣṭādaśa-purāṇānāṁ phalaṁ prāpnoti mānavaḥ || iti | śata-viccheda-saṁyutaḥ | pañcatriṁśad-adhika-śata-trayādhyāya-viśiṣṭa ity arthaḥ | spaṣṭārtham anyat | tad evaṁ paramārtha-vivitsubhiḥ śrī-bhāgavatam eva sāmprataṁ vicāraṇīyam iti sthitam | hemādrer vrata-khaṇḍe -strī-śūdra-dvijabandhūnāṁ trayī na śruti-gocarā | karma-śreyasi mūḍhānāṁ śreya evaṁ bhaved iha | iti bhāratam ākhyānaṁ kṛpayā muninā kṛtam || iti vākyaṁ śrī-bhāgavatīyatvenotthāpya bhāratasya vedārtha-tulyatvena nirṇayaḥ kṛta iti | tan-matānusāreṇa tv evaṁ vyākhyeyam bhāratārthasya vinirṇayaḥ | vedārtha-tulyatvena viśiṣya nirṇayo yatreti | yasmād evaṁ bhagavat-paras tasmād eva yatrādhikṛtya gāyatrīm iti kṛta-lakṣaṇa-śrīmad-bhāgavata-nāmā granthaḥ śrī-bhagavat-parāyā gāyatryā bhāṣya-rūpo'sau | tad uktaṁ yatrādhikṛtya gāyatrīm ity ādi | tathaiva hy agni-purāṇe tasya vyākhyāne vistareṇa pratipāditaḥ | tatra tadīya-vyākhyā-dig-darśanaṁ yathā -taj-jyotiḥ paramaṁ brahma bhargas tejo yataḥ smṛtaḥ | ity ārabhya punar āha -taj-jyotir bhagavān viṣṇur jagaj-janmādi-kāraṇam || śivaṁ kecit paṭhanti sma śakti-rūpaṁ paṭhanti ca | kecit sūryaṁ kecid agniṁ daivatāny agni-hotriṇaḥ || agny-ādi-rūpo viṣṇur hi vedādau brahma gīyate | atra janmādyasya ity asya vyākhyānaṁ ca tathā darśayiṣyate | kasmai yena vibhāsito'yam ity upasaṁhāra-vākye ca tac-chuddham ity ādi-samānam evāgni-purāṇe tad vyākhyānam | nityaṁ śuddhaṁ paraṁ brahma nitya-bhargam adhīśvaram | ahaṁ jyotiḥ paraṁ brahma dhyāyema hi vimuktaye || iti | atrāhaṁ brahmeti nādevo devam arcayet iti nyāyena yogyatvāya svasya tākṛktva-bhāvanā darśitā | dhyāyemeti ahaṁ tāvat dhyāyeyaṁ sarve ca vayaṁ dhyāyemety arthaḥ | tad etan-mate tu mantre'pi bharga-śabdo'yam adanata eva syāt | supāṁ suluk ity ādinā chāndasa-sūtreṇa tu dvitīyaikavacanasyāmaḥ su-bhāvo jñeyaḥ | yat tu dvādaśe oṁ namaste ity ādi gadyeṣu tad-arthatvena sūryaḥ stutaḥ | tat paramātma-dṛṣṭyaiva, na tu svātantryeṇety adoṣaḥ | tathaivāgre śrī-śaunaka-vākye brūhi naḥ śraddadhānānāṁ vyūhaṁ sūryātmano hareḥ iti | na cāsya bhargasya sūrya-maṇḍala-mātrādhiṣṭhānatvam | mantre vareṇya-śabdena | atra ca granthe para-śabdena paramaiśvarya-paryantatāyā darśitatvāt | tad evam agni-purāṇe'py uktam --dhyānena puruṣo'yaṁ ca draṣṭavyaḥ sūrya-maṇḍale | satyaṁ sadā-śivaṁ brahma viṣṇor yat paramaṁ padam || iti | trilokī-janānām upāsanārthaṁ pralaye vināśini sūrya-maṇḍale cāntaryāmitayā prādurbhūto'yaṁ puruṣo dhyānena draṣṭavya upāsitavyaḥ | yat tu viṣṇos tasya mahā-vaikuṇṭha-rūpaṁ paramaṁ padam | tad eva satyaṁ kāla-trayāvyabhicāri, sadā-śivam upadrava-śūnyaṁ yato brahma-svarūpam ity arthaḥ | tad etad gāyatrīṁ procya purāṇa-lakṣaṇa-prakaraṇe yatrādhikṛtya gāyatrīm ity ādy apy uktam agni-purāṇe | tasmāt agneḥ purāṇaṁ gāyatrīṁ sametya bhagavat-parām | bhagavantaṁ tatra matvā jagaj-janmādi-kāraṇam || yatrādhikṛtya gāyatrīm iti lakṣaṇa-pūrvakam | śrīmad-bhāgavataṁ śaśvat pṛthvyāṁ jayati sarvataḥ || tad evam asya śāstrasya gāyatrīm adhikṛtya pravṛttir darśitā | yat tu sārasvata-kalpam adhikṛtyeti pūrvam uktam | tac ca gāyatryā bhagavat-pratipādaka-vāg-viśeṣa-rūpa-sarasvatītvād upayuktam eva | yad uktam agni-purāṇe -gāyatry-ukthāni śāstrāṇi bhargaṁ prāṇāṁs tathaiva ca || tataḥ smṛteyaṁ gāyatrī sāvitrī yata eva ca | prakāśinī sā savitur vāg-rūpatvāt sarasvatī || atha krama-prāptā vyākhyā vedārtha-paribṛṁhita iti | vedārthānāṁ paribṛṁhaṇaṁ yasmāt | tac coktam itihāsa-purāṇābhyām iti | purāṇānāṁ sāma-rūpa iti vedeṣu sāmavat purāṇeṣu śreṣṭha ity arthaḥ | purāṇāntarāṇāṁ keṣāṁcid āpātato rajas-tamasī juṣamāṇais tat-paratvāpratītatve'pi vedānāṁ kāṇḍa-traya-vākyaika-vākyatāyāṁ yathā sāmnā tathā teṣāṁ śrī-bhāgavatena pratipādye śrī-bhagavaty eva paryavasānam iti bhāvaḥ | tad uktam -vede rāmāyaṇe caiva purāṇe bhārate tathā | ādāv ante ca madhye ca hariḥ sarvatra gīyate || iti | pratipādayiṣyate ca tad idaṁ paramātma-sandarbhe | sākṣād bhagavatoditam iti | kasmai yena vibhāsito'yam ity upasaṁhāra-vākyānusāreṇa jñeyam | śata-viccheda-saṁyuta iti | vistāra-bhiyā na viviriyate | tad evaṁ śrīmad-bhāgavataṁ sarva-śāstra-cakravarti-padam āptam iti sthite hema-siṁha-samanvitam ity atra hema-siṁhāsanam ārūḍham iti ṭīkākārair yad vyākhyātaṁ tad eva yuktam | ataḥ śrīmad-bhāgavatasyaivābhyāsāvaśyakatvaṁ śreṣṭhatvaṁ ca skānde nirṇītam -śataśo'tha sahasraiś ca kim anyaiḥ śāstra-saṅgrahaiḥ | tad evaṁ paramārtha-vivitsubhiḥ śrī-bhāgavatam eva sāmprataṁ vicāraṇīyam iti sthitam

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
तथाtathāтак
चcaи
तृतीयेtṛtīyeв третьей
मुनिर्munirмуни
विवक्षुर्vivakṣurповедать желая
भगवद्bhagavadБхагавана
गुणानांguṇānāṁо достоинствах
सखापिsakhāpiхоть и друг
तेteтебе
भारतम्bhāratam«Бхарату»
आहāhaизрёк
कृष्णःkṛṣṇaḥКришна
यस्मिन्yasminв которой
नृणांnṛṇāṁлюдей
ग्राम्यgrāmyaдеревенских
सुखानुवादैर्sukhānuvādairрадостей пересказами
मतिर्matirразум
गृहीताgṛhītāзахвачен
नुnuведь
हरेःhareḥХари
कथायाम्kathāyāmдля сказания о
इतिitiтак
तस्माद्tasmādпотому
गायत्रीgāyatrīгаятри
भाष्यbhāṣyaкомментарий
रूपोऽसौrūpo'sauвидом она
तथैवtathaivaтак же
हिhiведь
विष्णुधर्मोत्तरादौviṣṇudharmottarādauв «Вишну-дхармоттаре» и прочих
तद्tadеё
व्याख्यानेvyākhyāneпри толковании
भगवान्bhagavānБхагаван
एवevaименно
विस्तरेणvistareṇaпространно
प्रतिपादितःpratipāditaḥизложен
अत्रatraздесь
जन्माद्यस्यjanmādyasya«рождение и прочее этого»
इत्य्ityтак
अस्यasyaэтого
व्याख्यानंvyākhyānaṁтолкование
चcaи
तथाtathāтак же
दर्शयिष्यतेdarśayiṣyateбудет показано
वेदार्थvedārtha«смыслом Веды
परिबृंहितःparibṛṁhitaḥвосполненная»
वेदार्थस्यvedārthasyaсмысла Веды
परिबृंहणंparibṛṁhaṇaṁвосполнение
यस्मात्yasmātот которой
तच्tacто
चोक्तम्coktamи сказано
इतिहासitihāsa«Итихасой
पुराणाभ्याम्purāṇābhyāmи Пураной»
इत्य् आदिity ādiи далее
पुराणानांpurāṇānāṁ«среди Пуран
सामsāmaСаме
रूपःrūpaḥподобная»
वेदेषुvedeṣuв Ведах
सामवत्sāmavatкак «Сама»
सsaона
तेषुteṣuсреди них
श्रेष्ठśreṣṭhaлучшая
इत्य्ityтаков
अर्थःarthaḥсмысл
अतएवataevaпотому именно
स्कान्देskāndeв «Сканде»
शतशोऽथśataśo'thaсотнями и
सहस्रैश्sahasraiśтысячами
चcaи
किम्kimчто толку
अन्यैःanyaiḥв иных
शास्त्रśāstraписаний
सङ्ग्रहैःsaṅgrahaiḥсводах
नnaне
यस्यyasyaу кого
तिष्ठतेtiṣṭhateстоит
गेहेgeheв доме
शास्त्रंśāstraṁписание
भागवतंbhāgavataṁ«Бхагавата»
कलौkalauв кали
कथंkathaṁкак
सsaон
वैष्णवोvaiṣṇavoвайшнавом
ज्ञेयःjñeyaḥдолжен быть признан
शास्त्रंśāstraṁписание
भागवतंbhāgavataṁ«Бхагавата»
कलौkalauв кали
गृहेgṛheв доме
नnaне
तिष्ठतेtiṣṭhateстоит
यस्यyasyaу кого
सsaтот
विप्रःvipraḥвипра
श्वपचाधमःśvapacādhamaḥниже пожирателя псов
यत्रyatraгде
यत्रyatraи где
भवेद्bhavedбыло бы
विप्रvipraо випра
शास्त्रंśāstraṁписание
भागवतंbhāgavataṁ«Бхагавата»
कलौkalauв кали
तत्रtatraтуда
तत्रtatraи туда
हरिर्harirХари
यातिyātiидёт
त्रिदशैःtridaśaiḥс тридцатью богами
सहsahaвместе
नारदnāradaо Нарада
यःyaḥкто
पठेत्paṭhetпрочтёт
प्रयतोprayatoсобранный
नित्यंnityaṁвсякий день
श्लोकंślokaṁстих
भागवतंbhāgavataṁ«Бхагаваты»
मुनेmuneо муни
अष्टादशaṣṭādaśaвосемнадцати
पुराणानांpurāṇānāṁ«Пуран»
फलंphalaṁплод
प्राप्नोतिprāpnotiобретает
मानवःmānavaḥчеловек
इतिitiтак
शतśata«сотнею
विच्छेदvicchedaразделов
संयुतःsaṁyutaḥсоединённая»
पञ्चत्रिंशद्pañcatriṁśadтридцатью пятью
अधिकadhikaс лишком
शतśataсотен
त्रयाध्यायtrayādhyāyaтрёх — глав
विशिष्टviśiṣṭaотличённая
इत्य्ityтаков
अर्थःarthaḥсмысл
स्पष्टार्थम्spaṣṭārthamясного смысла
अन्यत्anyatиное
तद्tadто
एवंevaṁтак
परमार्थparamārthaвысшую истину
विवित्सुभिःvivitsubhiḥпознать желающим
श्रीśrīпрекрасную
भागवतम्bhāgavatam«Бхагавату»
एवevaименно
साम्प्रतंsāmprataṁныне
विचारणीयम्vicāraṇīyamдолжно рассматривать
इतिitiтак
स्थितम्sthitamустановлено
हेमाद्रेर्hemādrerХемадри
व्रतvrataв врата-
खण्डेkhaṇḍeкханде
स्त्रीstrīженщин
शूद्रśūdraшудр
द्विजबन्धूनांdvijabandhūnāṁи недостойных дваждырождённых
त्रयीtrayīтроица Вед
नnaне
श्रुतिśrutiслуху
गोचराgocarāдоступна
कर्मkarmaв делах
श्रेयसिśreyasiк благу
मूढानांmūḍhānāṁслепых
श्रेयśreyaблаго
एवंevaṁтак
भवेद्bhavedбыло бы
इहihaздесь
इतिitiтак
भारतम्bhāratam«Бхарату»
आख्यानंākhyānaṁсказание
कृपयाkṛpayāиз сострадания
मुनिनाmunināмуни
कृतम्kṛtamсотворено
इतिitiтак
वाक्यंvākyaṁречение
श्रीśrīпрекрасной
भागवतीयत्वेनोत्थाप्यbhāgavatīyatvenotthāpya«Бхагавате» принадлежащим приведя
भारतस्यbhāratasya«Бхараты»
वेदार्थvedārthaсмыслу Веды
तुल्यत्वेनtulyatvenaравенством
निर्णयःnirṇayaḥрешение
कृतkṛtaсделано
इतिitiтак
तन्tanего
मतानुसारेणmatānusāreṇaмнению следуя
त्व्tvже
एवंevaṁтак
व्याख्येयम्vyākhyeyamдолжно толковать
भारतार्थस्यbhāratārthasya«Бхараты» смысла
विनिर्णयःvinirṇayaḥрешение
वेदार्थvedārthaсмыслу Веды
तुल्यत्वेनtulyatvenaравенством
विशिष्यviśiṣyaуточнив
निर्णयोnirṇayoрешение
यत्रेतिyatretiгде — так
यस्माद्yasmādоттого что
एवंevaṁтак
भगवत्bhagavatк Бхагавану
परस्parasобращена
तस्माद्tasmādпотому
एवevaименно
यत्राधिकृत्यyatrādhikṛtya«где, взяв за основу»
गायत्रीम्gāyatrīm«гаятри»
इतिitiтак
कृतkṛtaсделана
लक्षणlakṣaṇaпримета
श्रीमद्śrīmad«Шримад-
भागवतbhāgavataБхагаватой»
नामाnāmāименуемая
ग्रन्थःgranthaḥкнига
श्रीśrīпрекрасному
भगवत्bhagavatБхагавану
परायाparāyāобращённой
गायत्र्याgāyatryāгаятри
भाष्यbhāṣyaкомментарий
रूपोऽसौrūpo'sauвидом она
तद्tadто
उक्तंuktaṁсказано
यत्राधिकृत्यyatrādhikṛtya«где, взяв за основу»
गायत्रीम्gāyatrīm«гаятри»
इत्य् आदिity ādiи далее
तथैवtathaivaтак же
ह्य्hyведь
अग्निagniв «Агни-»
पुराणेpurāṇeпуране
तस्यtasyaеё
व्याख्यानेvyākhyāneпри толковании
विस्तरेणvistareṇaпространно
प्रतिपादितःpratipāditaḥизложен
तत्रtatraтам
तदीयtadīyaтамошнего
व्याख्याvyākhyāтолкования
दिग्digнаправление
दर्शनंdarśanaṁпоказание
यथाyathāтаково
तज्tajто
ज्योतिःjyotiḥсияние
परमंparamaṁвысший
ब्रह्मbrahmaБрахман
भर्गस्bhargas«бхаргас»
तेजोtejoсвет
यतःyataḥоттого что
स्मृतःsmṛtaḥназван
इत्य्ityтак
आरभ्यārabhyaначав
पुनर्punarснова
आहāhaговорит
तज्tajто
ज्योतिर्jyotirсияние
भगवान्bhagavānБхагаван
विष्णुर्viṣṇurВишну
जगज्jagajмира
जन्मादिjanmādiрождения и прочего
कारणम्kāraṇamпричина
शिवंśivaṁ«Шива»
केचित्kecitиные
पठन्तिpaṭhantiчитают
स्मsmaже
शक्तिśaktiШакти
रूपंrūpaṁоблик
पठन्तिpaṭhantiчитают
चcaи
केचित्kecitиные
सूर्यंsūryaṁСурью
केचिद्kecidиные
अग्निंagniṁАгни
दैवतान्य्daivatānyбожества
अग्निagniогня
होत्रिणःhotriṇaḥжертвователи
अग्न्य्agnyАгни
आदिādiи прочих
रूपोrūpoоблик имеющий
विष्णुर्viṣṇurВишну
हिhiведь
वेदादौvedādauв начале Веды
ब्रह्मbrahmaБрахманом
गीयतेgīyateвоспевается
अत्रatraздесь
जन्माद्यस्यjanmādyasya«рождение и прочее этого»
इत्य्ityтак
अस्यasyaэтого
व्याख्यानंvyākhyānaṁтолкование
चcaи
तथाtathāтак же
दर्शयिष्यतेdarśayiṣyateбудет показано
कस्मैkasmai«кому
येनyenaкем
विभासितोऽयम्vibhāsito'yamявлено это»
इत्य्ityтак
उपसंहारupasaṁhāraзаключительном
वाक्येvākyeв речении
चcaи
तच्tac«то
छुद्धम्chuddhamчистое»
इत्य् आदिity ādiи далее
समानम्samānamтакое же
एवाग्निevāgniименно в «Агни-»
पुराणेpurāṇeпуране
तद्tadто
व्याख्यानम्vyākhyānamтолкование
नित्यंnityaṁвечного
शुद्धंśuddhaṁчистого
परंparaṁвысшего
ब्रह्मbrahmaБрахмана
नित्यnityaвечное
भर्गम्bhargamсияние
अधीश्वरम्adhīśvaramВладыку
अहंahaṁя
ज्योतिःjyotiḥсвет
परंparaṁвысший
ब्रह्मbrahmaБрахман
ध्यायेमdhyāyemaда созерцаем
हिhiведь
विमुक्तयेvimuktayeради освобождения
इतिitiтак
अत्राहंatrāhaṁздесь «я»
ब्रह्मेतिbrahmeti«Брахман» — так
नादेवोnādevoне став богом
देवम्devamбога
अर्चयेत्arcayetда не почитает
इतिitiтак
न्यायेनnyāyenaпо правилу
योग्यत्वायyogyatvāyaради годности
स्वस्यsvasyaсебя
ताकृक्त्वtākṛktvaтем же самым
भावनाbhāvanāсозерцание
दर्शिताdarśitāпоказано
ध्यायेमेतिdhyāyemeti«да созерцаем» — так
अहंahaṁя
तावत्tāvatпрежде всего
ध्यायेयंdhyāyeyaṁда созерцаю
सर्वेsarveвсе
चcaи
वयंvayaṁмы
ध्यायेमेत्य्dhyāyemetyда созерцаем — таков
अर्थःarthaḥсмысл
तद्tadто
एतन्etanэтому
मतेmateпо мнению
तुtuже
मन्त्रेऽपिmantre'piи в мантре
भर्गbharga«бхаргас»
शब्दोऽयम्śabdo'yamслово это
अदनतadanataна «а» оканчивающейся основой
एवevaименно
स्यात्syātбыло бы
सुपांsupāṁ«падежных окончаний
सुलुक्sulukвыпадение»
इत्य् आदिनाity ādināи далее
छान्दसchāndasaведийской
सूत्रेणsūtreṇaсутрой
तुtuже
द्वितीयैकवचनस्यामःdvitīyaikavacanasyāmaḥвинительного единственного «ам»
सुsuименительного
भावोbhāvoвид
ज्ञेयःjñeyaḥдолжно разуметь
यत्yatчто
तुtuже
द्वादशेdvādaśeв двенадцатой
ओंoṁ«ом
नमस्तेnamasteпоклон тебе»
इत्य् आदिity ādiи далее
गद्येषुgadyeṣuв прозе
तद्tadв этом
अर्थत्वेनarthatvenaсмысле
सूर्यःsūryaḥСурья
स्तुतःstutaḥвосхвалён
तत्tatто
परमात्मparamātmaна Параматму
दृष्ट्यैवdṛṣṭyaivaвзглядом именно
नnaне
तुtuже
स्वातन्त्र्येणेत्य्svātantryeṇetyсамостоятельно — так
अदोषःadoṣaḥнет порока
तथैवाग्रेtathaivāgreтак же и впереди
श्रीśrīпрекрасного
शौनकśaunakaШаунаки
वाक्येvākyeв слове
ब्रूहिbrūhiповедай
नःnaḥнам
श्रद्दधानानांśraddadhānānāṁверующим
व्यूहंvyūhaṁстрой
सूर्यात्मनोsūryātmanoСурью душою имеющего
हरेःhareḥХари
इतिitiтак
नnaне
चास्यcāsyaи этого
भर्गस्यbhargasya«бхаргаса»
सूर्यsūryaсолнечным
मण्डलmaṇḍalaкругом
मात्राधिष्ठानत्वम्mātrādhiṣṭhānatvamлишь опоры наличие
मन्त्रेmantreв мантре
वरेण्यvareṇya«варенья»
शब्देनśabdenaсловом
अत्रatraздесь
चcaи
ग्रन्थेgrantheв книге
परpara«пара»
शब्देनśabdenaсловом
परमैश्वर्यparamaiśvaryaдо высшего владычества
पर्यन्ततायाparyantatāyāпростирания
दर्शितत्वात्darśitatvātиз-за показанности
तद्tadто
एवम्evamтак
अग्निagniв «Агни-»
पुराणेऽप्य्purāṇe'pyпуране тоже
उक्तम्uktamсказано
ध्यानेनdhyānenaсозерцанием
पुरुषोऽयंpuruṣo'yaṁПуруша этот
चcaи
द्रष्टव्यःdraṣṭavyaḥдолжен быть увиден
सूर्यsūryaсолнечном
मण्डलेmaṇḍaleв круге
सत्यंsatyaṁистина
सदाsadāвсегда
शिवंśivaṁблагое
ब्रह्मbrahmaБрахман
विष्णोर्viṣṇorВишну
यत्yatчто
परमंparamaṁвысшая
पदम्padamобитель
इतिitiтак
त्रिलोकीtrilokīтрёх миров
जनानाम्janānāmлюдей
उपासनार्थंupāsanārthaṁради поклонения
प्रलयेpralayeпри растворении
विनाशिनिvināśiniгибнущем
सूर्यsūryaсолнечном
मण्डलेmaṇḍaleв круге
चान्तर्यामितयाcāntaryāmitayāи внутренним правителем
प्रादुर्भूतोऽयंprādurbhūto'yaṁявившийся этот
पुरुषोpuruṣoПуруша
ध्यानेनdhyānenaсозерцанием
द्रष्टव्यdraṣṭavyaдолжен быть увиден
उपासितव्यःupāsitavyaḥдолжен быть почитаем
यत्yatчто
तुtuже
विष्णोस्viṣṇosВишну
तस्यtasyaЕго
महाmahāвеликого
वैकुण्ठvaikuṇṭhaВайкунтхи
रूपंrūpaṁоблик
परमंparamaṁвысшая
पदम्padamобитель
तद्tadто
एवevaименно
सत्यंsatyaṁистина
कालkālaвремени
त्रयाव्यभिचारिtrayāvyabhicāriв трёх не изменяющее себе
सदाsadāвсегда
शिवम्śivamблагое
उपद्रवupadravaбеды
शून्यंśūnyaṁлишённое
यतोyatoоттого что
ब्रह्मbrahmaБрахмана
स्वरूपम्svarūpamсама природа
इत्य्ityтаков
अर्थःarthaḥсмысл
तद्tadто
एतद्etadэто
गायत्रींgāyatrīṁгаятри
प्रोच्यprocyaизложив
पुराणpurāṇa«Пураны»
लक्षणlakṣaṇaприметы
प्रकरणेprakaraṇeв разделе
यत्राधिकृत्यyatrādhikṛtya«где, взяв за основу»
गायत्रीम्gāyatrīm«гаятри»
इत्य् आद्य्ity ādyи далее
अप्य्apyтоже
उक्तम्uktamсказано
अग्निagniв «Агни-»
पुराणेpurāṇeпуране
तस्मात्tasmātпотому
अग्नेःagneḥАгни
पुराणंpurāṇaṁ«Пурана»
गायत्रींgāyatrīṁгаятри
समेत्यsametyaсойдясь с
भगवत्bhagavatк Бхагавану
पराम्parāmобращённой
भगवन्तंbhagavantaṁБхагавана
तत्रtatraтам
मत्वाmatvāпризнав
जगज्jagajмира
जन्मादिjanmādiрождения и прочего
कारणम्kāraṇamпричиной
यत्राधिकृत्यyatrādhikṛtya«где, взяв за основу»
गायत्रीम्gāyatrīm«гаятри»
इतिitiтак
लक्षणlakṣaṇaпримету
पूर्वकम्pūrvakamпредпославшая
श्रीमद्śrīmad«Шримад-
भागवतंbhāgavataṁБхагавата»
शश्वत्śaśvatвечно
पृथ्व्यांpṛthvyāṁна земле
जयतिjayatiторжествует
सर्वतःsarvataḥнадо всем
तद्tadто
एवम्evamтак
अस्यasyaэтого
शास्त्रस्यśāstrasyaписания
गायत्रीम्gāyatrīmгаятри
अधिकृत्यadhikṛtyaвзяв за основу
प्रवृत्तिर्pravṛttirначатость
दर्शिताdarśitāпоказана
यत्yatчто
तुtuже
सारस्वतsārasvataсарасватскую
कल्पम्kalpamкальпу
अधिकृत्येतिadhikṛtyeti«взяв за основу» — так
पूर्वम्pūrvamпрежде
उक्तम्uktamсказано
तच्tacто
चcaи
गायत्र्याgāyatryāгаятри
भगवत्bhagavatБхагавана
प्रतिपादकpratipādakaизлагающей
वाग्vāgречи
विशेषviśeṣaособого вида
रूपrūpaоблик имеющей
सरस्वतीत्वाद्sarasvatītvādиз-за Сарасвати бытия
उपयुक्तम्upayuktamуместно
एवevaименно
यद्yadчто
उक्तम्uktamсказано
अग्निagniв «Агни-»
पुराणेpurāṇeпуране
गायत्र्य्gāyatryгаятри
उक्थानिukthāniуктхи
शास्त्राणिśāstrāṇiписания
भर्गंbhargaṁсияние
प्राणांस्prāṇāṁsдыхания
तथैवtathaivaтак же
चcaи
ततःtataḥоттого
स्मृतेयंsmṛteyaṁназвана эта
गायत्रीgāyatrīгаятри
सावित्रीsāvitrīсавитри
यतyataоттого что
एवevaименно
चcaи
प्रकाशिनीprakāśinīявляющая
साsāона
सवितुर्saviturСавитара
वाग्vāgречи
रूपत्वात्rūpatvātиз-за облика
सरस्वतीsarasvatīСарасвати
अथathaтеперь
क्रमkramaпо порядку
प्राप्ताprāptāпришедшее
व्याख्याvyākhyāтолкование
वेदार्थvedārtha«смыслом Веды
परिबृंहितparibṛṁhitaвосполненная»
इतिitiтак
वेदार्थानांvedārthānāṁсмыслов Веды
परिबृंहणंparibṛṁhaṇaṁвосполнение
यस्मात्yasmātот которой
तच्tacто
चोक्तम्coktamи сказано
इतिहासitihāsa«Итихасой
पुराणाभ्याम्purāṇābhyāmи Пураной»
इतिitiтак
पुराणानांpurāṇānāṁ«среди Пуран
सामsāmaСаме
रूपrūpaподобная»
इतिitiтак
वेदेषुvedeṣuв Ведах
सामवत्sāmavatкак «Сама»
पुराणेषुpurāṇeṣuсреди «Пуран»
श्रेष्ठśreṣṭhaлучшая
इत्य्ityтаков
अर्थःarthaḥсмысл
पुराणान्तराणांpurāṇāntarāṇāṁиных «Пуран»
केषांचिद्keṣāṁcidнекоторых
आपाततोāpātatoс первого взгляда
रजस्rajasраджаса
तमसीtamasīи тамаса
जुषमाणैस्juṣamāṇaisдержащимися
तत्tatк Нему
परत्वाप्रतीतत्वेऽपिparatvāpratītatve'piобращённости неузнанности хотя
वेदानांvedānāṁВед
काण्डkāṇḍaразделов
त्रयtrayaтрёх
वाक्यैकvākyaikaречения единство
वाक्यतायांvākyatāyāṁпри единоречии
यथाyathāкак
साम्नाsāmnāс «Самой»
तथाtathāтак
तेषांteṣāṁих
श्रीśrīпрекрасной
भागवतेनbhāgavatena«Бхагаватой»
प्रतिपाद्येpratipādyeна излагаемом
श्रीśrīпрекрасном
भगवत्य्bhagavatyБхагаване
एवevaименно
पर्यवसानम्paryavasānamзавершение
इतिitiтаков
भावःbhāvaḥсмысл
तद्tadто
उक्तम्uktamсказано
वेदेvedeв Веде
रामायणेrāmāyaṇeв «Рамаяне»
चैवcaivaи именно
पुराणेpurāṇeв «Пуране»
भारतेbhārateв «Бхарате»
तथाtathāтак же
आदाव्ādāvв начале
अन्तेanteв конце
चcaи
मध्येmadhyeв середине
चcaи
हरिःhariḥХари
सर्वत्रsarvatraвезде
गीयतेgīyateвоспевается
इतिitiтак
प्रतिपादयिष्यतेpratipādayiṣyateбудет изложено
चcaи
तद्tadто
इदंidaṁэто
परमात्मparamātmaв «Параматма-»
सन्दर्भेsandarbheсандарбхе
साक्षाद्sākṣād«прямо
भगवतोदितम्bhagavatoditamБхагаваном изречена»
इतिitiтак
कस्मैkasmai«кому
येनyenaкем
विभासितोऽयम्vibhāsito'yamявлено это»
इत्य्ityтак
उपसंहारupasaṁhāraзаключительному
वाक्यानुसारेणvākyānusāreṇaречению следуя
ज्ञेयम्jñeyamдолжно разуметь
शतśata«сотнею
विच्छेदvicchedaразделов
संयुतsaṁyutaсоединённая»
इतिitiтак
विस्तारvistāraрастянуть
भियाbhiyāиз опасения
नnaне
विविरियतेviviriyateразбирается
तद्tadто
एवंevaṁтак
श्रीमद्śrīmadпрекрасная
भागवतंbhāgavataṁ«Бхагавата»
सर्वsarvaвсех
शास्त्रśāstraписаний
चक्रवर्तिcakravartiгосударя
पदम्padamместо
आप्तम्āptamобрела
इतिitiтак
स्थितेsthiteпри установленном
हेमhema«с золотым
सिंहsiṁhaльвом
समन्वितम्samanvitamвместе»
इत्य्ityтак
अत्रatraздесь
हेमhemaзолотой
सिंहासनम्siṁhāsanamпрестол
आरूढम्ārūḍhamвзошедшую на
इतिitiтак
टीकाकारैर्ṭīkākārairтикакарами
यद्yadчто
व्याख्यातंvyākhyātaṁистолковано
तद्tadто
एवevaименно
युक्तम्yuktamуместно
अतःataḥпотому
श्रीमद्śrīmadпрекрасной
भागवतस्यैवाभ्यासावश्यकत्वंbhāgavatasyaivābhyāsāvaśyakatvaṁ«Бхагаваты» именно изучения необходимость
श्रेष्ठत्वंśreṣṭhatvaṁи превосходство
चcaи
स्कान्देskāndeв «Сканде»
निर्णीतम्nirṇītamрешено
शतशोऽथśataśo'tha«сотнями и
सहस्रैश्sahasraiśтысячами
चcaи
किम्kimчто толку
अन्यैःanyaiḥв иных
शास्त्रśāstraписаний
सङ्ग्रहैःsaṅgrahaiḥсводах»
तद्tadто
एवंevaṁтак
परमार्थparamārthaвысшую истину
विवित्सुभिःvivitsubhiḥпознать желающим
श्रीśrīпрекрасную
भागवतम्bhāgavatam«Бхагавату»
एवevaименно
साम्प्रतंsāmprataṁныне
विचारणीयम्vicāraṇīyamдолжно рассматривать
इतिitiтак
स्थितम्sthitamустановлено
Traducción

Так и в третьей песни: «Муни Кришна, желая поведать о достоинствах Бхагавана, — хотя он и друг тебе, — изрёк „Бхарату“, ту, в которой пересказами о деревенских радостях разум людей захвачен для сказания о Хари».

Потому она и есть комментарий на гаятри. Ведь так же и в «Вишну-дхармоттаре» и прочих при толковании гаятри пространно излагается именно Бхагаван. И толкование слов «от кого рождение и прочее этого» будет здесь показано так же.

«Восполненная смыслом Веды» — та, от которой восполнение смысла Веды; о том и сказано: «Итихасой и Пураной…» — и далее. «Среди пуран подобная „Саме“» — то есть она лучшая среди них, как «Сама» среди Вед. Потому и в «Сканде»: «Что толку в иных сводах писаний — сотнями и тысячами, — если в доме у человека не стоит в кали писание „Бхагавата“? Как признать вайшнавом того, в чьём доме не стоит в кали писание „Бхагавата“? Такой випра ниже пожирателя псов. Где ни оказалось бы в кали писание „Бхагавата“, о випра, туда и приходит Хари с тридцатью богами, о Нарада. Кто, собранный, всякий день прочтёт хоть стих „Бхагаваты“, о муни, тот обретает плод восемнадцати пуран».

«Соединённая с сотнею разделов» — то есть отличённая тремя сотнями глав с лишком в тридцать пять. Остальное ясно. Итак, установлено: желающим познать высшую истину ныне должно рассматривать именно «Шри Бхагавату».

В врата-кханде Хемадри речение «Для женщин, шудр и недостойных дваждырождённых троица Вед недоступна слуху; а для слепых к благу в делах благо здесь бывает так — и потому муни из сострадания сотворил сказание „Бхарату“» приведено как принадлежащее «Шри Бхагавате», и тем вынесено решение, что «Бхарата» равна по смыслу Веде. Следуя его мнению, толковать надо так: «решение о смысле „Бхараты“» — то, где решение вынесено с уточнением: она равна по смыслу Веде.

А раз «Бхарата» так обращена к Бхагавану, то именно поэтому книга по имени «Шримад-Бхагавата», чья примета дана словами «где, взяв за основу гаятри», и есть комментарий на гаятри, обращённую к Шри Бхагавану. О том и сказано: «Где, взяв за основу гаятри» — и далее.

Ведь так же и в «Агни-пуране» при толковании гаятри пространно излагается Он. Вот куда ведёт тамошнее толкование: «То сияние — высший Брахман, ибо „бхаргас“ означает свет», — начав так, он говорит далее: «То сияние — Бхагаван Вишну, причина рождения и прочего мира. Иные читают „Шива“, иные читают „облик Шакти“; иные — Сурья, иные — Агни; агнихотрины — божества. Ибо Вишну, имеющий облик Агни и прочих, в начале Веды воспевается как Брахман». И толкование слов «от кого рождение и прочее этого» будет показано так же.

А в заключительном речении «кому… кем явлено это» толкование в «Агни-пуране» то же, что и «то чистое» и далее: «Вечного, чистого, высшего Брахмана, вечное сияние, Владыку — я есмь свет, высший Брахман — да созерцаем мы ради освобождения».

Здесь словами «я — Брахман» по правилу «не став богом, да не почитает бога» показано созерцание себя как того же самого — ради годности к поклонению. «Да созерцаем» значит: да созерцаю прежде всего я, и да созерцаем все мы. По этому мнению и в самой мантре слово «бхаргас» было бы основой на «а»; а по ведийской сутре «выпадение падежных окончаний» и прочим надо разуметь, что окончание винительного единственного «ам» принимает вид именительного.

Что же до двенадцатой песни, где в прозе «Ом, поклон тебе» и далее в этом смысле восхвалён Сурья, — то это взгляд на Параматму, а не самостоятельный; порока тут нет. Так же и впереди, в слове Шри Шаунаки: «Поведай нам, полным веры, о строе Хари, чья душа — Сурья».

И «бхаргас» этот не имеет опорою один лишь солнечный круг: в мантре словом «варенья», а в этой книге словом «пара» показано, что простирается он до высшего владычества. Потому и в «Агни-пуране» сказано: «И этого Пурушу должно созерцанием увидеть в солнечном круге — истину, всегда благого Брахмана, то, что есть высшая обитель Вишну».

Ради поклонения людей трёх миров явился Он внутренним правителем и в солнечном круге, гибнущем при растворении; Его-то, Пурушу, и должно созерцанием увидеть, то есть почитать. А высшая обитель Вишну, Его облик великого Вайкунтхи, — вот что есть истина, не изменяющая себе в трёх временах, и всегда благое, лишённое беды, ибо оно сама природа Брахмана. Таков смысл.

И это же, изложив гаятри, сказала «Агни-пурана» и в разделе о приметах пураны: «где, взяв за основу гаятри» — и далее. Потому: «„Шримад-Бхагавата“ — та, чьей примете предпослано „где, взяв за основу гаятри“, оттого что пурана Агни сошлась с гаятри, обращённой к Бхагавану, и признала там Бхагавана причиной рождения и прочего мира, — вечно торжествует на земле надо всем».

Итак, показано, что это писание начато с гаятри. А что прежде было сказано «взяв за основу сарасватскую кальпу» — и это уместно: гаятри и есть Сарасвати, ибо она облик особого вида речи, излагающей Бхагавана. Как сказано в «Агни-пуране»: «Гаятри — это уктхи, писания, сияние и жизненные дыхания; оттого и названа она гаятри, и оттого же савитри, что являет Савитара; а по облику своему речь — она Сарасвати».

Теперь толкование, пришедшее по порядку: «восполненная смыслом Веды» — та, от которой восполнение смыслов Веды; о том и сказано: «Итихасой и Пураной». «Среди пуран подобная „Саме“» — то есть среди пуран она лучшая, как «Сама» среди Вед. Пусть иным пуранам те, кто с первого взгляда держится раджаса и тамаса, и не признают обращённости к Нему, — но как при едином речении трёх разделов Веды всё сходится к «Саме», так и они завершаются в Шри Бхагаване, которого излагает «Шри Бхагавата». Таков смысл. О том и сказано: «И в Веде, и в „Рамаяне“, и в „Пуране“, и в „Бхарате“ — в начале, в конце и в середине — везде воспевается Хари». А изложено это будет в «Параматма-сандарбхе».

«Прямо Бхагаваном изречена» — разуметь по заключительному речению «кому… кем явлено это». «Соединённая с сотнею разделов» — не разбирается из опасения растянуть.

Итак, раз установлено, что «Шримад-Бхагавата» обрела место государя всех писаний, то верным оказывается и толкование тикакаров, которые слова «вместе с золотым львом» истолковали как «взошедшую на золотой престол». Потому в «Сканде» и решено, что изучать необходимо именно «Шримад-Бхагавату» и что она лучшая: «Что толку в иных сводах писаний — сотнями и тысячами?» Итак, установлено: желающим познать высшую истину ныне должно рассматривать именно «Шри Бхагавату».

Versión

000000000000 · publicado 1 ene 1970, 0:00:00 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con