Махабхарата
Удьога-парва: ночная тревога Дхритараштры, главы 33-405.33.96-100
4204 / 15823
Махабхарата · 5.33.96-100
Деванагари

दम्भं मोहं मत्सरं पापकृत्यं; राजद्विष्टं पैशुनं पूगवैरम् ॥
मत्तोन्मत्तैर् दुर्जनैश् चापि वादं; यः प्रज्ञावान् वर्जयेत् स प्रधानः ॥
दमं शौचं दैवतं मङ्गलानि; प्रायश्चित्तं विविधांल् लोकवादान् ॥
एतानि यः कुरुते नैत्यकानि; तस्योत्थानं देवता राधयन्ति ॥
समैर् विवाहं कुरुते न हीनैः; समैः सख्यं व्यवहारं कथाश् च ॥
गुणैर् विशिष्टांश् च पुरोदधाति; विपश्चितस् तस्य नयाः सुनीताः ॥
मितं भुङ्क्ते संविभज्याश्रितेभ्यो; मितं स्वपित्य् अमितं कर्म कृत्वा ॥
ददात्य् अमित्रेष्व् अपि याचितः संस्; तम् आत्मवन्तं प्रजहत्य् अनर्थाः ॥
चिकीर्षितं विप्रकृतं च यस्य; नान्ये जनाः कर्म जानन्ति किं चित् ॥
मन्त्रे गुप्ते सम्यग् अनुष्ठिते च; स्वल्पो नास्य व्यथते कश् चिद् अर्थः ॥

Транслитерация (IAST)

dambhaṃ mohaṃ matsaraṃ pāpakṛtyaṃ; rājadviṣṭaṃ paiśunaṃ pūgavairam ||
mattonmattair durjanaiś cāpi vādaṃ; yaḥ prajñāvān varjayet sa pradhānaḥ ||
damaṃ śaucaṃ daivataṃ maṅgalāni; prāyaścittaṃ vividhāṃl lokavādān ||
etāni yaḥ kurute naityakāni; tasyotthānaṃ devatā rādhayanti ||
samair vivāhaṃ kurute na hīnaiḥ; samaiḥ sakhyaṃ vyavahāraṃ kathāś ca ||
guṇair viśiṣṭāṃś ca purodadhāti; vipaścitas tasya nayāḥ sunītāḥ ||
mitaṃ bhuṅkte saṃvibhajyāśritebhyo; mitaṃ svapity amitaṃ karma kṛtvā ||
dadāty amitreṣv api yācitaḥ saṃs; tam ātmavantaṃ prajahaty anarthāḥ ||
cikīrṣitaṃ viprakṛtaṃ ca yasya; nānye janāḥ karma jānanti kiṃ cit ||
mantre gupte samyag anuṣṭhite ca; svalpo nāsya vyathate kaś cid arthaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
दम्भंdambhaṃлицемерие; притворство
मोहंmohaṃзаблуждение; ослепление
मत्सरंmatsaraṃзависть; соперничество
पापकृत्यंpāpakṛtyaṃдурное дело; злой поступок
राजद्विष्टंrājadviṣṭaṃненавистное царю; противное правителю
पैशुनंpaiśunaṃклевету; доносительство
पूगवैरम्pūgavairamвражду с общиной; ссору с объединением
मत्तोन्मत्तैर्mattonmattairс пьяными и безумными; с одурманенными и помешанными
दुर्जनैश्durjanaiśс дурными людьми; со злыми людьми
चापिcāpiи также; и даже
वादंvādaṃспор; пререкание
यःyaḥкоторое; какое
प्रज्ञावान्prajñāvānмудрый; обладающий разумом
वर्जयेत्varjayetпусть избегает; следует отвергать
saон; этот
प्रधानःpradhānaḥглавный; лучший
दमंdamaṃсамообуздание; сдержанность
शौचंśaucaṃчистоту; очищение
दैवतंdaivataṃпочитание божеств; божество
मङ्गलानिmaṅgalāniблагоприятные обряды; добрые знаки
प्रायश्चित्तंprāyaścittaṃискупление; покаяние
विविधांल्vividhāṃlразличные; многообразные
लोकवादान्lokavādānмирские мнения; суждения людей
एतानिetāniэти; вот эти
यःyaḥкоторое; какое
कुरुतेkuruteделает; направляет
नैत्यकानिnaityakāniежедневные обязанности; постоянные обряды
तस्योत्थानंtasyotthānaṃего усилие; его подъём
देवताdevatāбожества; боги
राधयन्तिrādhayantiделают успешным; способствуют
समैर्samairс равными; с подобными
विवाहंvivāhaṃсвадьбу; бракосочетание
कुरुतेkuruteделает; направляет
naне; нет
हीनैःhīnaiḥс низшими; с худшими
समैःsamaiḥс равными; с подобными
सख्यंsakhyaṃдружба; дружеская связь
व्यवहारंvyavahāraṃделовые отношения; практическое общение
कथाश्kathāśбеседы; разговоры
caи; также
गुणैर्guṇairкачествами; достоинствами
विशिष्टांश्viśiṣṭāṃśпревосходящих; отличающихся качествами
caи; также
पुरोदधातिpurodadhātiставит впереди; выдвигает
विपश्चितस्vipaścitasмудрого; проницательного
तस्यtasyaего; того
नयाःnayāḥпути поведения; политические методы
सुनीताःsunītāḥхорошо направлены; правильно устроены
मितंmitaṃумеренно; мерно
भुङ्क्तेbhuṅkteпожинает; наслаждается
संविभज्याश्रितेभ्योsaṃvibhajyāśritebhyoподелившись с зависимыми; распределив среди приближённых
मितंmitaṃумеренно; мерно
स्वपित्य्svapityспит; почивает
अमितंamitaṃбез меры; много
कर्मkarmaдело; действие
कृत्वाkṛtvāсделав; совершив
ददात्य्dadātyдаёт; отдаёт
अमित्रेष्व्amitreṣvдаже противникам; среди недругов
अपिapiдаже; также
याचितःyācitaḥкогда его просят; будучи попрошенным
संस्saṃsвместе; должным образом
तम्tamтот; именно тот
आत्मवन्तंātmavantaṃвладеющего собой; собранного
प्रजहत्य्prajahatyоставляют; покидают
अनर्थाःanarthāḥбедствия; несчастья
चिकीर्षितंcikīrṣitaṃзадуманное; то, что хотят сделать
विप्रकृतंviprakṛtaṃрасстроенное; испорченное
caи; также
यस्यyasyaчей; которого
नान्येnānyeне другие; никто иной
जनाःjanāḥлюди; другие
कर्मkarmaдело; действие
जानन्तिjānantiзнают; узнают
किंkiṃчто; какое
चित्citлибо; какой-либо
मन्त्रेmantreв совете; при тайном замысле
गुप्तेgupteсохранённом в тайне; скрытом
सम्यग्samyagправильно; как следует
अनुष्ठितेanuṣṭhiteисполненном; осуществлённом
caи; также
स्वल्पोsvalpoмалый; незначительный
नास्यnāsyaу него не; его не
व्यथतेvyathateтревожится; колеблется
कश्kaśкакой-либо; какой
चिद्cidже; каком-либо
अर्थःarthaḥдело; цель
Литературный перевод

Обладающий чистым сердцем и безграничной энергией и абстрагированный внутри себя, он сияет благодаря своей энергии, как само солнце. У царя Панду, охваченного проклятием (Брахмана), в лесу у него родились пять сыновей, похожих на пять Индр. О сын Амбики, ты воспитал этих детей и научил их всему. Они послушны твоим приказам. Возвращая им справедливую долю царства, о государь, полный радости, будь счастлив со своими сыновьями. Тогда, о царь, ты внушишь доверие и богам, и людям».

Версия

910c042e6271 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 04:02:44 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами