Mahabharata
Rājasūyārambha-parva (jarāsaṃdha-utpatti) (Birth of Jarasandha)2.16.14–15
2165 / 15823
Mahabharata · 2.16.14–15
Devanāgarī

तेजसा सूर्यसदृशः क्षमया पृथिवीसमः ॥
यमान्तकसमः कोपे श्रिया वैश्रवणोपमः ॥
तस्याभिजनसंयुक्तैर् गुणैर् भरतसत्तम ॥
व्याप्तेयं पृथिवी सर्वा सूर्यस्येव गभस्तिभिः ॥

Transliteration (IAST)

tejasā sūryasadṛśaḥ kṣamayā pṛthivīsamaḥ ||
yamāntakasamaḥ kope śriyā vaiśravaṇopamaḥ ||
tasyābhijanasaṃyuktair guṇair bharatasattama ||
vyāpteyaṃ pṛthivī sarvā sūryasyeva gabhastibhiḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
तेजसा सूर्य-सदृशःtejasā sūrya-sadṛśaḥresembling the sun in radiance,
क्षमया पृथिवी-समःkṣamayā pṛthivī-samaḥequal to the earth in patience,
यम-अन्तक-समः कोपेyama-antaka-samaḥ kopeequal to Yama-Antaka in wrath,
श्रिया वैश्रवण-उपमःśriyā vaiśravaṇa-upamaḥresembling Vaishravana in fortune;
तस्य अभिजन-संयुक्तैःtasya abhijana-saṃyuktaiḥwith his qualities joined to noble birth,
गुणैः भरत-सत्तमguṇaiḥ bharata-sattamaO best of the Bharatas,
व्याप्ता इयम् पृथिवी सर्वाvyāptā iyam pṛthivī sarvāthis whole earth was pervaded,
सूर्यस्य इव गभस्तिभिःsūryasya iva gabhastibhiḥas by the sun's rays;
सूर्यसदृशःsūryasadṛśaḥoriginal form “sūryasadṛśaḥ”, added to complete the word-by-word coverage
पृथिवीसमःpṛthivīsamaḥoriginal form “pṛthivīsamaḥ”, added to complete the word-by-word coverage
यमान्तकसमःyamāntakasamaḥoriginal form “yamāntakasamaḥ”, added to complete the word-by-word coverage
वैश्रवणोपमःvaiśravaṇopamaḥoriginal form “vaiśravaṇopamaḥ”, added to complete the word-by-word coverage
तस्याभिजनसंयुक्तैर्tasyābhijanasaṃyuktairoriginal form “tasyābhijanasaṃyuktair”, added to complete the word-by-word coverage
गुणैर्guṇairoriginal form “guṇair”, added to complete the word-by-word coverage
भरतसत्तमbharatasattamaoriginal form “bharatasattama”, added to complete the word-by-word coverage
व्याप्तेयंvyāpteyaṃoriginal form “vyāpteyaṃ”, added to complete the word-by-word coverage
सूर्यस्येवsūryasyevaoriginal form “sūryasyeva”, added to complete the word-by-word coverage
Translation

‘Resembling the sun in radiance, equal to the earth in patience, equal to Yama-Antaka in wrath, resembling Vaishravana [Kubera] in fortune; with his virtues joined to noble birth, O best of the Bharatas, this whole earth was pervaded, as by the rays of the sun.’

Version

a18d4c6edf02 · published Jul 16, 2026, 3:13:23 PM UTC

Available inRUEN

Page between verses with