Mahabharata · 2.16.41–42
॥
Devanāgarī
ततः सा राक्षसी राजन् विस्मयोत्फुल्ललोचना ॥
न शशाक समुद्वोढुं वज्रसारमयं शिशुम् ॥
बालस् ताम्रतलं मुष्टिं कृत्वा चास्ये निधाय सः ॥
प्राक्रोशद् अतिसंरम्भात् सतोय इव तोयदः ॥
Transliteration (IAST)
tataḥ sā rākṣasī rājan vismayotphullalocanā ||
na śaśāka samudvoḍhuṃ vajrasāramayaṃ śiśum ||
bālas tāmratalaṃ muṣṭiṃ kṛtvā cāsye nidhāya saḥ ||
prākrośad atisaṃrambhāt satoya iva toyadaḥ ||
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
ततः सा राक्षसी राजन्tataḥ sā rākṣasī rājanтогда та ракшаси, о царь,
विस्मय-उत्फुल्ल-लोचनाvismaya-utphulla-locanāс глазами, расширенными от изумления,
न शशाक समुद्वोढुम्na śaśāka samudvoḍhumне смогла поднять
वज्र-सार-मयम् शिशुम्vajra-sāra-mayam śiśumиз алмазной сути [состоящее] дитя;
बालः ताम्र-तलम् मुष्टिम्bālaḥ tāmra-talam muṣṭimдитя, медно-ладонный кулачок
कृत्वा च आस्ये निधाय सःkṛtvā ca āsye nidhāya saḥсжав и в рот вложив,
प्राक्रोशत् अति-संरम्भात्prākrośat ati-saṃrambhātвскричал с великим неистовством,
स-तोयः इव तोय-दःsa-toyaḥ iva toya-daḥкак полная влаги туча;
Translation
«Тогда та ракшаси, о царь, с глазами, расширенными от изумления, не смогла поднять дитя, [словно] состоящее из алмаза; а дитя, сжав медно-ладонный кулачок и вложив [его] в рот, вскричало с великим неистовством, как полная влаги туча».
Commentary
Version
1dddf2cccf96 · published Jun 16, 2026, 1:15:00 PM UTC
Page between verses with
Здесь дитя являет нечеловеческую мощь — твёрдое, как алмаз, грозноголосое. Знаменательно, что данная свыше сила в нём изначальна: но та же мощь, без дхармы, обратится в тиранию. Так писание являет, что великий дар сам по себе ни добр, ни зол — его делает таким употребление; и далее — сбегается двор.