Mahabharata · 2.16.20–21
॥
Devanāgarī
विषयेषु निमग्नस्य तस्य यौवनम् अत्यगात् ॥
न च वंशकरः पुत्रस् तस्याजायत कश् चन ॥
मङ्गलैर् बहुभिर् होमैः पुत्रकामाभिर् इष्टिभिः ॥
नाससाद नृपश्रेष्ठः पुत्रं कुलविवर्धनम् ॥
Transliteration (IAST)
viṣayeṣu nimagnasya tasya yauvanam atyagāt ||
na ca vaṃśakaraḥ putras tasyājāyata kaś cana ||
maṅgalair bahubhir homaiḥ putrakāmābhir iṣṭibhiḥ ||
nāsasāda nṛpaśreṣṭhaḥ putraṃ kulavivardhanam ||
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
विषयेषु निमग्नस्यviṣayeṣu nimagnasyaв [чувственных] усладах погрязшего
तस्य यौवनम् अत्यगात्tasya yauvanam atyagātего молодость прошла,
न च वंश-करः पुत्रःna ca vaṃśa-karaḥ putraḥи продолжателя рода сына
तस्य अजायत कः चनtasya ajāyata kaḥ canaу него не родилось никакого;
मङ्गलैः बहुभिः होमैःmaṅgalaiḥ bahubhiḥ homaiḥмногими обрядами, возлияниями,
पुत्र-कामाभिः इष्टिभिःputra-kāmābhiḥ iṣṭibhiḥсыно-желанными жертвами
न आससाद नृप-श्रेष्ठःna āsasāda nṛpa-śreṣṭhaḥне обрёл лучший из царей
पुत्रम् कुल-विवर्धनम्putram kula-vivardhanamсына, рода умножителя;
Translation
«Молодость его, погрязшего в [чувственных] усладах, прошла, и не родилось у него никакого сына — продолжателя рода; и многими обрядами, возлияниями и сыно-желанными жертвами лучший из царей не обрёл сына, умножителя рода».
Commentary
Version
6245ee00c84a · published Jun 16, 2026, 1:15:00 PM UTC
Page between verses with
Здесь обряды и жертвы сами не дают желанного. Знаменательно, что даже благочестивые усилия бесплодны без милости свыше: плод подаётся не механикой действий, а благодатью. Так писание являет, что заветное обретается не одним обрядом, но даром свыше; и далее — приходит мудрец.