Mahabharata
Раджасуярамбха-парва: рождение Джарасандхи · Verse 2.16.47–48
2179 / 3756
Mahabharata · 2.16.47–48
Devanāgarī

सा कृत्वा मानुषं रूपम् उवाच मनुजाधिपम् ॥
बृहद्रथ सुतस् ते ऽयं मद्दत्तः प्रतिगृह्यताम् ॥
तव पत्नीद्वये जातो द्विजातिवरशासनात् ॥
धात्रीजनपरित्यक्तो मयायं परिरक्षितः ॥

Transliteration (IAST)

sā kṛtvā mānuṣaṃ rūpam uvāca manujādhipam ||
bṛhadratha sutas te 'yaṃ maddattaḥ pratigṛhyatām ||
tava patnīdvaye jāto dvijātivaraśāsanāt ||
dhātrījanaparityakto mayāyaṃ parirakṣitaḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
सा कृत्वा मानुषम् रूपम्sā kṛtvā mānuṣam rūpamона, приняв человеческий облик,
उवाच मनुज-अधिपम्uvāca manuja-adhipamсказала владыке людей:
बृहद्रथ सुतः ते अयम्bṛhadratha sutaḥ te ayam«Брихадратха, это твой сын,
मत्-दत्तः प्रतिगृह्यताम्mat-dattaḥ pratigṛhyatāmмною данный, да будет принят;
तव पत्नी-द्वये जातःtava patnī-dvaye jātaḥв двух твоих жёнах рождённый,
द्विजाति-वर-शासनात्dvijāti-vara-śāsanātпо велению лучшего из дваждырождённых [мудреца],
धात्री-जन-परित्यक्तःdhātrī-jana-parityaktaḥняньками покинутый,
मया अयम् परिरक्षितःmayā ayam parirakṣitaḥмною он сохранён»;
Translation

«Она, приняв человеческий облик, сказала владыке людей: „О Брихадратха, это твой сын, мною данный, — да будет принят; рождённый в двух твоих жёнах по велению лучшего из дваждырождённых [мудреца], покинутый няньками, он был сохранён мною“».

Commentary

Здесь спасительницей отвергнутого становится та, кого страшились. Знаменательно, что Промысел вручает дитя обратно через ту же ракшаси: что люди отбросили, то Бог возвратил рукою нежданной. Так писание являет неисповедимость путей сохранения; и далее — родители принимают сына.

Version

698780c4f59b · published Jun 16, 2026, 1:15:00 PM UTC

Page between verses with