प्राक्रोशन् भीमसेनं ते धृष्टद्युम्नरथं प्रति ॥
दृष्ट्वा द्रोणस्य कर्माणि तथारूपाणि मारिष ॥
ब्राह्मणेन तपो नूनं चरितं दुश्चरं महत् ॥
तथा हि युधि विक्रान्तो दहति क्षत्रियर्षभान् ॥
धर्मो युद्धं क्षत्रियस्य ब्राह्मणस्य परं तपः ॥
तपस्वी कृतविद्यश् च प्रेक्षितेनापि निर्दहेत् ॥
द्रोणास्त्रम् अग्निसंस्पर्शं प्रविष्टाः क्षत्रियर्षभाः ॥
बहवो दुस्तरं घोरं यत्रादह्यन्त भारत ॥
prākrośan bhīmasenaṃ te dhṛṣṭadyumnarathaṃ prati ||
dṛṣṭvā droṇasya karmāṇi tathārūpāṇi māriṣa ||
brāhmaṇena tapo nūnaṃ caritaṃ duścaraṃ mahat ||
tathā hi yudhi vikrānto dahati kṣatriyarṣabhān ||
dharmo yuddhaṃ kṣatriyasya brāhmaṇasya paraṃ tapaḥ ||
tapasvī kṛtavidyaś ca prekṣitenāpi nirdahet ||
droṇāstram agnisaṃsparśaṃ praviṣṭāḥ kṣatriyarṣabhāḥ ||
bahavo dustaraṃ ghoraṃ yatrādahyanta bhārata ||
Воззвали [к] Бхимасене они, [у] колесницы Дхриштадьюмны, увидев Дроны деяния таковые, о почтенный: «Брахманом, верно, совершён труднейший, великий подвиг, ибо так доблестный в битве сжигает быков-кшатриев. Дхарма кшатрия — битва, брахмана — высший подвиг; подвижник и обученный мог бы и взглядом [одним] сжечь. В оружие Дроны, [как] огня касание, вошедшие быки-кшатрии, многие, [в] труднопреодолимое, грозное, где сгорали, о Бхарата».
e7dc1c1ea084 · опубликовано 19 июл. 2026 г., 16:17:33 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Воины прозревают исток мощи Дроны: «brāhmaṇena tapo nūnaṃ caritam» — его боевая сила есть плод брахманской аскезы. «Dharmo yuddhaṃ kṣatriyasya brāhmaṇasya paraṃ tapaḥ» — у каждого сословия свой путь, и накопленное подвижничеством жжёт, как огонь. Знаменательно, что грозность наставника возведена к духовной силе тапаса. Стих учит, что сила, рождённая подвижничеством, превосходит силу оружия: накопленное аскезою способно испепелить и взглядом, ибо духовная мощь первичнее телесной.