निरङ्गं केवलस्यैव रूपणं तद् अपि द्विधा ।मालाकेवलरूपत्वात् … ॥47॥तत्र मालारूपं, यथा—निर्माणकौशलं धातुर् मङ्गलं लोकचक्षुषाम् ।मनः क्रीडागृहं शौरेः सेयम् इन्दीवरेक्षणा ॥केशाः पाशाश् चलनयनयुगं बाणयुग्मं नमद्भ्रूश्चापः कर्णावरिपरिदहतौ नासिका दिव्यशस्त्री ।दन्ता वज्राण्य् अपरतदपरं तर्क्यम् एवं तद् एतच्छस्त्रै राधा स्वयम् उदयवती को बलीयान् अतोऽन्यः ॥हरिर् मेघश् चापं त्रिदशपतिचापं शरततिर्महाविद्युद् यस्मिन् भवति नहि तत्राद्भुतम् इदम् ।दिशां रक्तस्रावाः सरिदुपचया मानवहयद्विपाद्या मत्स्यानां विविधतनुरूपा यद् अभवन् ॥केवलं, यथा—यत् ते सुजातचरणाम्बुरुहं स्तनेषुभीताः शनैः प्रिय दधीमहि कर्कशेषु ।तेनाटवीम् अटसि तद् व्यथते न किं स्वित्कूर्पादिभिर् भ्रमति धीर् भवदायुषां नः ॥
niraṅgaṁ kevalasyaiva rūpaṇaṁ tad api dvidhā |mālā-kevala-rūpatvāt … ||47||tatra mālā-rūpaṁ, yathā—nirmāṇa-kauśalaṁ dhātur maṅgalaṁ loka-cakṣuṣām |manaḥ krīḍā-gṛhaṁ śaureḥ seyam indīvarekṣaṇā ||keśāḥ pāśāś cala-nayana-yugaṁ bāṇa-yugmaṁ namad-bhrūścāpaḥ karṇāvariparidahatau nāsikā divya-śastrī |dantā vajrāṇy apara-tad-aparaṁ tarkyam evaṁ tad etacchastrai rādhā svayam udayavatī ko balīyān ato'nyaḥ ||harir meghaś cāpaṁ tridaśa-pati-cāpaṁ śara-tatirmahā-vidyud yasmin bhavati nahi tatrādbhutam idam |diśāṁ rakta-srāvāḥ sarid-upacayā mānavahayadvipādyā matsyānāṁ vividha-tanu-rūpā yad abhavan ||kevalaṁ, yathā—yat te sujāta-caraṇāmbu-ruhaṁ staneṣubhītāḥ śanaiḥ priya dadhīmahi karkaśeṣu |tenāṭavīm aṭasi tad vyathate na kiṁ svitkūrpādibhir bhramati dhīr bhavad-āyuṣāṁ naḥ ||
未能识别诗律
Уподобление без частей — уподобление лишь одной вещи; оно тоже двояко — гирлянда или простое… Гирлянда — например: «Эта синеокая — мастерство Творца в созидании, благо для глаз мира, дом забав для сердца Шаури». «Волосы — арканы, пара беспокойных глаз — пара стрел, изогнутая бровь — лук, уши жгут врагов, нос — дивный кинжал, зубы — ваджры, и так можно догадаться об остальном: сама Радха взошла с этим оружием, кто же сильнее её?» «Хари — туча, лук — лук Владыки богов, поток стрел — великая молния; где так, не диво, что по сторонам света потекли потоки крови, вздулись реки, а люди, кони, слоны и прочие стали всевозможными телами рыб». Простое — например: «Твои прекрасные стопы-лотосы мы с опаской, бережно кладём на свою жёсткую грудь, милый, — а Ты бродишь с ними по лесу; неужто их не ранят камешки? Кружится наш ум, ведь Ты — наша жизнь».
436cfd63ed77 · 发布于 2026年9月24日 12:40:03 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Последний пример — заключительный стих «Песни гопи» из «Бхагаватам» (10.31.19). Уподобление «стопы-лотосы» самое простое, без всякой развёрнутой картины, но вокруг него — вся нежность гопи: они боятся даже собственной груди, так мягки для них Его стопы, и мучаются мыслью о камнях лесной тропы. Первые два стиха строят гирлянду образов: Радха вооружена всей своей красотой.