विनोक्तिर् यद् विनान्येन नासाध्व् अन्यद् असाधु वा ॥82॥न असाधु अशोभनं न भवति । एवं च यद्यपि शोभन एव पर्यवसानं तथाप्य् अशोभनत्वाभावमुखेन शोभनत्ववचनस्यायम् अभिप्रायः । यत् कस्यचिद् वर्णनीयस्य अशोभनत्वं तत्परसन्निधेर् एव दोषः । तस्य पुनः स्वभावतः शोभनत्वम् एवेति । यथा—शोभते नितरां राधा कृष्णस्यासङ्गमं विना ।विना सूर्यप्रकाशे न द्योतते चन्द्रदीधितिः ॥असाध्वशोभनम्, यथा—विना राधां कृष्ण न सखि सुखदः सा न सुखदाविना कृष्णं राधा ताभ्याम् अपि सखि विनान्या न रसदाः ।विना रात्रिं नेन्दुस् तम् अपि न विना सा च रुचिभाक्विना ताभ्यां जृम्भां दधति कुमुदिन्योऽपि नितराम् ॥निरर्थकं जन्म गतं नलिन्यायया न दृष्टं तुहिनांशुबिम्बम् ।उत्पत्तिर् इन्दोर् अपि निष्फलैवदृष्टा विनिद्रा नलिनी न येन ॥अत्र परस्परविनोक्तिभङ्ग्या चमत्कारातिशयः । विनाशब्दाभावेऽपि विनाभावविवक्षया विनोक्तिर् एवेयम् । एवं सहोक्तिर् अपि सहशब्दप्रयोगाभावे सहार्थविवक्षया भवतीति बोद्धव्यम् ।विना कृष्णं राधा व्यथयति समन्तान् मम मनोविना राधां कृष्णो ‘प्य् अहह सखि मां विक्लवयति ।जनिः सा मे मा भूत् क्षणम् अपि न यत्र क्षणदुहौयुगेनाक्ष्णोर् लिह्यां युगपद् अनयोर् वक्त्रशशिनौ ॥
vinoktir yad vinānyena nāsādhv anyad asādhu vā ||82||na asādhu aśobhanaṁ na bhavati | evaṁ ca yadyapi śobhana eva paryavasānaṁ tathāpy aśobhanatvābhāva-mukhena śobhanatva-vacanasyāyam abhiprāyaḥ | yat kasyacid varṇanīyasya aśobhanatvaṁ tat-para-sannidher eva doṣaḥ | tasya punaḥ svabhāvataḥ śobhanatvam eveti | yathā—śobhate nitarāṁ rādhā kṛṣṇasyāsaṅgamaṁ vinā |vinā sūrya-prakāśe na dyotate candra-dīdhitiḥ ||asādhv-aśobhanam, yathā—vinā rādhāṁ kṛṣṇa na sakhi sukhadaḥ sā na sukhadāvinā kṛṣṇaṁ rādhā tābhyām api sakhi vinānyā na rasadāḥ |vinā rātriṁ nendus tam api na vinā sā ca ruci-bhākvinā tābhyāṁ jṛmbhāṁ dadhati kumudinyo’pi nitarām ||nirarthakaṁ janma gataṁ nalinyāyayā na dṛṣṭaṁ tuhināṁśu-bimbam |utpattir indor api niṣphalaivadṛṣṭā vinidrā nalinī na yena ||atra paraspara-vinokti-bhaṅgyā camatkārātiśayaḥ | vinā-śabdābhāve’pi vinā-bhāva-vivakṣayā vinoktir eveyam | evaṁ sahoktir api saha-śabda-prayogābhāve sahārtha-vivakṣayā bhavatīti boddhavyam |vinā kṛṣṇaṁ rādhā vyathayati samantān mama manovinā rādhāṁ kṛṣṇo ‘py ahaha sakhi māṁ viklavayati |janiḥ sā me mā bhūt kṣaṇam api na yatra kṣaṇaduhauyugenākṣṇor lihyāṁ yugapad anayor vaktra-śaśinau ||
未能识别诗律
Утверждение «без» — когда без другого что-то не нехорошо или нехорошо. «Не нехорошо» — не некрасиво. Хотя в итоге говорится о красоте, говорить о ней через отсутствие некрасивого значит вот что: если у описываемого есть что-то некрасивое, в этом вина соседства с другим, а само по себе оно прекрасно. Например: «Радха особенно прекрасна без разлуки с Кришной: без света солнца сияет лунный луч». Нехорошо — например: «Без Радхи Кришна, подруга, не дарит радости, и без Кришны Радха не дарит радости; и без них обоих, подруга, другие не дарят вкуса; без ночи нет месяца, и без него ночь не прекрасна; и без них двоих лилии тоже совсем никнут». «Напрасно прошло рождение лотоса, не видевшего диска луны; бесплоден и восход месяца, не видевшего лотоса бодрствующим». Здесь через взаимное «без» — особая прелесть. Даже без слова «без», если задуман смысл «без», это утверждение «без». Так же и совместное упоминание бывает без слова «вместе», если задуман смысл «вместе». «Без Кришны Радха всюду терзает мне сердце; и без Радхи Кришна, ах, подруга, мучает меня. Пусть не будет у меня той жизни, где я хоть на миг не буду пить парой глаз разом их лица-луны, дарующие праздник».
250f358155a9 · 发布于 2026年9月24日 12:40:03 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Лучшие примеры — слова подруги: Радха без Кришны и Кришна без Радхи не дают радости, как ночь без луны. Последний стих — вершина служения подруг: им нужна не встреча с Кришной для себя, а видеть Радху и Кришну вместе, пить глазами оба лица разом. Первый пример в тексте, по-видимому, искажён; перевод его приблизителен.