奉爱甘露余篇
Prakāśa 4: On the Figures of Speech4.91吉瓦·哥斯瓦米
140 / 253
Linux
翻页
奉爱甘露余篇 · 4.91
॥
天城文

हेतोर् वाक्यपदार्थत्वे काव्यलिङ्गो निगद्यते ॥91॥तत्र वाक्यार्थता, यथा—मुखनयननिभे ये पङ्कजेन्दीवरे तेसलिलम् अनुनिविष्टे यस् तु मध्योपमस् ते ।मृगपतिर् इह राधे काननेऽसौ प्रविष्टस्तव तनुसदृशेक्षाभाग्यम् अप्य् अस्ति नो मे ॥तत्र प्रथमपदत्रयवाक्यद्वयं चतुर्थपादे हेतुः ।वनस्य च्छायाभिर् जडितजलवृन्दे विकसतःशुचाव् अप्य् अब्जादेः पवनविततिर् माधव इव ।तद् एवार्द्रं कृत्वा कुसुमितम् अकार्षीद् अविरतंमिथो योग्यानां यद् व्यतिवहति मैत्रीसुखशतम् ॥पदार्थता, यथा—अनन्तगुणसौन्दर्यकलावैदग्ध्यराजिते ।राधिकाया मनो मग्नं गोपेशतनये सखि ॥अत्र द्वितीयार्धे प्रथमार्धम् एकपदहेतुः ।सा पुष्पितया वेण्या रुरुचे पुष्पेषुतूण् एव ।अजितं विजितं रचयत् तस्या दृष्टं हि काण्डपृष्टत्वम् ॥यस्योपासनयाप्तशक्तिलवतश् चिन्तामणित्वं शिलाःकाश्चित् कामगवीत्वम् एत्य धवलाः काश्चिच् च कल्पागताम् ।केचिद् भूमिरुहा बभूवुर् अखिलाभीष्टप्रदाः प्राणिनांतच् छ्रीकृष्णपदारविन्दयुगलं को नाश्रयेत् स्वप्रदम् ॥अनेकपदम्, यथा—निखिलगुणगभीरे क्ष्माधरोद्धारधीरेसकलसुखदशीले क्षालिताशेष पीले ।सुभगनवकिशोरे विश्वचित्ताक्षिचोरेमुरभिदि युवतीनां हृन्निमग्नं सतीनाम् ॥हस्तौ स्वभावमृदुलाव् अपि कर्कशौ तौशौरेर् महापुरुषलक्ष्मतयोचुर् एके ।तन् नामृतं यदि तदा कमठीकठोरगोपीस्तनानिशविमर्दनम् अत्र हेतुः ॥अस्मिन् वने तु विहगा मुनयः प्रदिष्टाःकृष्णस् तु तद्गुरुर् इति प्रततं प्रतीमः ।नैवान्यथा तद् अमुना किम् अपि प्रगीतंमौनव्रतेन शृणुयुः परितो निविष्टाः ॥कांश्चिद् विकासिकुसुमैर् उपहासभावान्कांश्चिन् नताग्रवलनैर् विमुखीकृतास्यान् ।कांश्चिन् मदालिविरुतैर् उषितोक्तियुक्तान्मत्वा तरूस् तदनुयोगरसाद् विरेमुः ॥

转写 (IAST)

hetor vākya-padārthatve kāvya-liṅgo nigadyate ||91||tatra vākyārthatā, yathā—mukha-nayana-nibhe ye paṅkajendīvare tesalilam anuniviṣṭe yas tu madhyopamas te |mṛga-patir iha rādhe kānane’sau praviṣṭastava tanu-sadṛśekṣā-bhāgyam apy asti no me ||tatra prathama-pada-traya-vākya-dvayaṁ caturtha-pāde hetuḥ |vanasya cchāyābhir jaḍita-jala-vṛnde vikasataḥśucāv apy abjādeḥ pavana-vitatir mādhava iva |tad evārdraṁ kṛtvā kusumitam akārṣīd avirataṁmitho yogyānāṁ yad vyativahati maitrī-sukha-śatam ||padārthatā, yathā—ananta-guṇa-saundarya-kalā-vaidagdhya-rājite |rādhikāyā mano magnaṁ gopeśa-tanaye sakhi ||atra dvitīyārdhe prathamārdham eka-pada-hetuḥ |sā puṣpitayā veṇyā ruruce puṣpeṣu-tūṇ eva |ajitaṁ vijitaṁ racayat tasyā dṛṣṭaṁ hi kāṇḍa-pṛṣṭatvam ||yasyopāsanayāpta-śakti-lavataś cintāmaṇitvaṁ śilāḥkāścit kāmagavītvam etya dhavalāḥ kāścic ca kalpāgatām |kecid bhūmiruhā babhūvur akhilābhīṣṭa-pradāḥ prāṇināṁtac chrī-kṛṣṇa-padāravinda-yugalaṁ ko nāśrayet sva-pradam ||aneka-padam, yathā—nikhila-guṇa-gabhīre kṣmādharoddhāra-dhīresakala-sukhada-śīle kṣālitāśeṣa pīle |subhaga-nava-kiśore viśva-cittākṣi-coremurabhidi yuvatīnāṁ hṛn-nimagnaṁ satīnām ||hastau svabhāva-mṛdulāv api karkaśau tauśaurer mahā-puruṣa-lakṣmatayocur eke |tan nāmṛtaṁ yadi tadā kamaṭhī-kaṭhoragopī-stanāniśa-vimardanam atra hetuḥ ||asmin vane tu vihagā munayaḥ pradiṣṭāḥkṛṣṇas tu tad-gurur iti pratataṁ pratīmaḥ |naivānyathā tad amunā kim api pragītaṁmauna-vratena śṛṇuyuḥ parito niviṣṭāḥ ||kāṁścid vikāsi-kusumair upahāsa-bhāvānkāṁścin natāgra-valanair vimukhīkṛtāsyān |kāṁścin madāli-virutair uṣitokti-yuktānmatvā tarūs tad-anuyoga-rasād viremuḥ ||

未能识别诗律

逐字释义
梵语IAST释义
हेतोर्hetorпричины
वाक्य-पदार्थत्वेvākya-padārthatveпри бытии смыслом высказывания или слова
काव्य-लिङ्गोkāvya-liṅgoпоэтическое основание
निगद्यतेnigadyateназывается
译文

Когда причина выражена смыслом высказывания или слова, это называется поэтическим основанием. Смыслом высказывания — например: «Лотос и синий лотос, подобные твоему лицу и глазам, ушли в воду; лев, подобный твоему стану, Радха, ушёл в этот лес; у меня нет даже счастья видеть то, что похоже на тебя». Здесь два высказывания первых трёх стоп — причина для четвёртой. «Летом ветерок, веющий от лотосов, что раскрылись в водах, охлаждённых тенью леса, как Мадхава, увлажнил лес и непрерывно заставлял его цвести: ведь дружба между достойными приносит сотни радостей». Смыслом слова — например: «Сердце Радхики, подруга, утонуло в сыне владыки пастухов, сияющем бесконечными достоинствами, красотой, искусствами и тонкостью». Здесь первая половина — однословная причина для второй. «Она сияла своей косой, убранной цветами, словно колчан Цветострельного: видно, её „колчанная спина“ и сделала Непобедимого побеждённым». «Поклоняясь им, одни камни, обретя крупицу силы, стали камнями чинтамани, белые коровы — коровами желаний, деревья — древами желаний, дающими живым всё желанное; кто же не прибегнет к паре стоп-лотосов Шри Кришны, дарующих Самого Себя?» Многими словами — например: «В Губителе Муры — глубоком всеми достоинствами, твёрдом, когда Он поднял гору, дарующем всем счастье, сокрушившем слона, прекрасном юном отроке, похитителе сердец и глаз всего мира — утонули сердца целомудренных юных женщин». «Одни говорили, что руки Шаури, от природы мягкие, огрубели как знак Великой Личности; неправда — если так, причина в том, что они день и ночь сжимали твёрдые, как панцирь черепахи, груди гопи». «В этом лесу птицы, говорят, — мудрецы, а Кришна — их наставник: так мы твёрдо верим; иначе разве слушали бы они, сидя вокруг в обете молчания, всё, что Он поёт?» «Решив, что одни деревья смеются над ними раскрытыми цветами, другие отвернули лица, склонив верхушки, третьи отвечают гулом пьяных пчёл, они перестали расспрашивать их, хоть и сладко было спрашивать».

版本

539a78952ad1 · 发布于 2026年9月24日 12:40:03 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂