Mahabharata
Джарасандха-вадха-парва: гибель Джарасандхи · Verse 2.22.51–53
2268 / 3756
Mahabharata · 2.22.51–53
Devanāgarī

एवं पुरुषशार्दूलो महाबुद्धिर् जनार्दनः ॥
पाण्डवैर् घातयाम् आस जरासंधम् अरिं तदा ॥
घातयित्वा जरासंधं बुद्धिपूर्वम् अरिंदमः ॥
धर्मराजम् अनुज्ञाप्य पृथां कृष्णां च भारत ॥
सुभद्रां भीमसेनं च फल्गुनं यमजौ तथा ॥
धौम्यम् आमन्त्रयित्वा च प्रययौ स्वां पुरीं प्रति ॥

Transliteration (IAST)

evaṃ puruṣaśārdūlo mahābuddhir janārdanaḥ ||
pāṇḍavair ghātayām āsa jarāsaṃdham ariṃ tadā ||
ghātayitvā jarāsaṃdhaṃ buddhipūrvam ariṃdamaḥ ||
dharmarājam anujñāpya pṛthāṃ kṛṣṇāṃ ca bhārata ||
subhadrāṃ bhīmasenaṃ ca phalgunaṃ yamajau tathā ||
dhaumyam āmantrayitvā ca prayayau svāṃ purīṃ prati ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
एवं पुरुष-शार्दूलोevaṃ puruṣa-śārdūloтак тигр среди мужей,
महा-बुद्धिर् जनार्दनःmahā-buddhir janārdanaḥвеликомудрый Джанардана,
पाण्डवैर् घातयाम् आसpāṇḍavair ghātayām āsaруками Пандавов умертвил
जरासंधम् अरिं तदाjarāsaṃdham ariṃ tadāврага Джарасандху тогда;
घातयित्वा जरासंधंghātayitvā jarāsaṃdhaṃумертвив Джарасандху
बुद्धि-पूर्वम् अरिंदमःbuddhi-pūrvam ariṃdamaḥобдуманно, укротитель врагов,
धर्म-राजम् अनुज्ञाप्यdharma-rājam anujñāpyaиспросив дозволения у Дхармараджи,
पृथां कृष्णां च भारतpṛthāṃ kṛṣṇāṃ ca bhārataу Пртхи и Кришны (Драупади), о Бхарата,
सुभद्रां भीमसेनं चsubhadrāṃ bhīmasenaṃ caу Субхадры, Бхимасены,
फल्गुनं यमजौ तथाphalgunaṃ yamajau tathāПхальгуны, у близнецов также,
धौम्यम् आमन्त्रयित्वा चdhaumyam āmantrayitvā caи простившись с Дхаумьей,
प्रययौ स्वां पुरीं प्रतिprayayau svāṃ purīṃ pratiотправился к своему городу.
Translation

Так тигр среди мужей, великомудрый Джанардана, руками Пандавов умертвил тогда врага Джарасандху. Умертвив Джарасандху обдуманно, укротитель врагов, испросив дозволения у Дхармараджи, у Пртхи и Кришны [Драупади], о Бхарата, у Субхадры, Бхимасены, Пхальгуны и у близнецов, и простившись с Дхаумьей, отправился к своему городу.

Commentary

Дважды подчёркнуто: Джанардана умертвил врага «руками Пандавов» и «обдуманно» (buddhi-pūrvam). Знаменательно, что подлинный вершитель — Господь, а исполнители — Его преданные; великое деяние свершается не порывом, а разумением свыше. Знаменательно и иное: уходя, Кришна испрашивает дозволения у всех, до последнего, не исключая жён и жреца. Тот, кто превыше всех, чтит каждого; Владыка мира являет совершенство учтивости, не пренебрегая никем из дорогих Ему.

Version

6333eeee141c · published Jun 16, 2026, 1:45:00 PM UTC

Page between verses with