Mahabharata
Śiśupāla-vadha-parva (śiśupāla-vadha, yajña-samāpti) (The Death of Shishupala and the Completion of the Sacrifice)2.42.1–4
2456 / 15823
Mahabharata · 2.42.1–4
Devanāgarī

वैशंपायन उवाच
ततः श्रुत्वैव भीष्मस्य चेदिराड् उरुविक्रमः ॥
युयुत्सुर् वासुदेवेन वासुदेवम् उवाच ह ॥
आह्वये त्वां रणं गच्छ मया सार्धं जनार्दन ॥
यावद् अद्य निहन्मि त्वां सहितं सर्वपाण्डवैः ॥
सह त्वया हि मे वध्याः पाण्डवाः कृष्ण सर्वथा ॥
नृपतीन् समतिक्रम्य यैर् अराजा त्वम् अर्चितः ॥
ये त्वां दासम् अराजानं बाल्याद् अर्चन्ति दुर्मतिम् ॥
अनर्हम् अर्हवत् कृष्ण वध्यास् त इति मे मतिः ॥
इत्य् उक्त्वा राजशार्दूलस् तस्थौ गर्जन्न् अमर्षणः ॥

Transliteration (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
tataḥ śrutvaiva bhīṣmasya cedirāḍ uruvikramaḥ ||
yuyutsur vāsudevena vāsudevam uvāca ha ||
āhvaye tvāṃ raṇaṃ gaccha mayā sārdhaṃ janārdana ||
yāvad adya nihanmi tvāṃ sahitaṃ sarvapāṇḍavaiḥ ||
saha tvayā hi me vadhyāḥ pāṇḍavāḥ kṛṣṇa sarvathā ||
nṛpatīn samatikramya yair arājā tvam arcitaḥ ||
ye tvāṃ dāsam arājānaṃ bālyād arcanti durmatim ||
anarham arhavat kṛṣṇa vadhyās ta iti me matiḥ ||
ity uktvā rājaśārdūlas tasthau garjann amarṣaṇaḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
ततः श्रुत्वा एव भीष्मस्यtataḥ śrutvā eva bhīṣmasyathen, having heard [the words of] Bhishma,
चेदिराड् उरु-विक्रमःcedirāḍ uru-vikramaḥthe Chedi-king of vast might,
युयुत्सुर् वासुदेवेनyuyutsur vāsudevenadesiring to fight with Vasudeva,
वासुदेवम् उवाच हvāsudevam uvāca hasaid to Vasudeva:
आह्वये त्वां रणं गच्छāhvaye tvāṃ raṇaṃ gaccha"I challenge you; go to battle
मया सार्धं जनार्दनmayā sārdhaṃ janārdanawith me, O Janardana,
यावद् अद्य निहन्मि त्वांyāvad adya nihanmi tvāṃuntil this day I slay you
सहितं सर्व-पाण्डवैःsahitaṃ sarva-pāṇḍavaiḥtogether with all the Pandavas;
सह त्वया हि मे वध्याःsaha tvayā hi me vadhyāḥfor together with you, to me are subject to death
पाण्डवाः कृष्ण सर्वथाpāṇḍavāḥ kṛṣṇa sarvathāthe Pandavas, O Krishna, in every way,
नृपतीन् समतिक्रम्यnṛpatīn samatikramyaby whom, bypassing kings,
यैर् अराजा त्वम् अर्चितःyair arājā tvam arcitaḥyou, a non-king, have been honored;
ये त्वां दासम् अराजानंye tvāṃ dāsam arājānaṃthose who honor you, a slave, a non-king,
बाल्याद् अर्चन्ति दुर्मतिम्bālyād arcanti durmatimout of childish folly, evil-minded,
अनर्हम् अर्हवत् कृष्णanarham arhavat kṛṣṇaunworthy as if worthy, O Krishna —
वध्यास् त इति मे मतिःvadhyās ta iti me matiḥthey are subject to death, such is my opinion."
वैशंपायनvaiśaṃpāyanaoriginal form "vaiśaṃpāyana", added to complete the word-by-word coverage
श्रुत्वैवśrutvaivaoriginal form "śrutvaiva", added to complete the word-by-word coverage
उरुविक्रमःuruvikramaḥoriginal form "uruvikramaḥ", added to complete the word-by-word coverage
सर्वपाण्डवैःsarvapāṇḍavaiḥoriginal form "sarvapāṇḍavaiḥ", added to complete the word-by-word coverage
इत्य्ityoriginal form "ity", added to complete the word-by-word coverage
उक्त्वाuktvāoriginal form "uktvā", added to complete the word-by-word coverage
राजशार्दूलस्rājaśārdūlasoriginal form "rājaśārdūlas", added to complete the word-by-word coverage
तस्थौtasthauoriginal form "tasthau", added to complete the word-by-word coverage
गर्जन्न्garjannoriginal form "garjann", added to complete the word-by-word coverage
अमर्षणःamarṣaṇaḥoriginal form "amarṣaṇaḥ", added to complete the word-by-word coverage
Translation

Then, having heard Bhishma's words, the mighty Chedi-king, wishing to fight with Vasudeva, said to him: "I challenge you; go to battle with me, O Janardana, until this day I slay you together with all the Pandavas. For together with you the Pandavas are wholly subject to death by my hand, O Krishna, since through them, bypassing the true kings, you, a non-king, have been honored. And whoever, out of childish folly, honors you — a slave, a non-king, evil-minded, unworthy — as if you were worthy, they, in my judgment, deserve death."

Version

440488d29018 · published Jul 16, 2026, 3:49:21 PM UTC

Available inRUEN

Page between verses with