Шат-сандарбха
Сандарбха первая. Таттва: чем узнаётся истина1.13Джива Госвами
13 / 1405
Linux
Листать
Шат-сандарбха · 1.13
॥
Деванагари

अतएव स्कान्दप्रभासखण्डे पुरा तपश् चचारोग्रम् अमराणां पितामहः । आविर्भूतास् ततो वेदाः सषडङ्गपदक्रमाः ॥ ततः पुराणम् अखिलं सर्वशास्त्रमयं ध्रुवम् । नित्यशब्दमयं पुण्यं शतकोटिप्रविस्तरम् ॥ निर्गतं ब्रह्मणो वक्त्रात् तस्य भेदान् निबोधत । ब्राह्म्यं पुराणं प्रथमम् इत्य् आदि । अत्र शतकोटिसङ्ख्या ब्रह्मलोके प्रसिद्धेति तथोक्तम् । तृतीयस्कन्धे च ऋग्यजुःसामाथर्वाख्यान् वेदान् पूर्वादिभिर् मुखैः इत्य् आदिप्रकरणे, इतिहासपुराणानि पञ्चमं वेदम् ईश्वरः । सर्वेभ्य एव वक्त्रेभ्यः ससृजे सर्वदर्शनः ॥ इति । अपि चात्र साक्षाद् एव वेदशब्दः प्रयुक्तः पुराणेतिहासयोः । अन्यत्र च पुराणं पञ्चमो वेदः । इतिहासः पुराणं च पञ्चमो वेद उच्यते । वेदान् अध्यापयामास महाभारतपञ्चमान् इत्य् आदौ । अन्यथा वेदान् इत्यादाव् अपि पञ्चमत्वं नावकल्पेत समानजातीयनिवेशितत्वात् सङ्ख्यायाः । भविष्यपुराणे कार्ष्णं च पञ्चमं वेदं यन् महाभारतं स्मृतम् इति । तथा च सामकौथुमीयशाखायां छान्दोग्योपनिषदि च ऋग्वेदं भगवोऽध्येमि यजुर्वेदं सामवेदम् आथर्वणं चतुर्थम् इतिहासं पुराणं पञ्चमं वेदानां वेदम् इत्य् आदि । अतएव अस्य महतो भूतस्य इत्य् आदाव् इतिहासपुराणयोश् चतुर्णाम् एवान्तर्भूतत्वकल्पनया प्रसिद्धप्रत्याख्यानं निरस्तम् । तद् उक्तं ब्राह्म्यं पुराणं प्रथमम् इत्य् आदि

Транслитерация (IAST)

ataeva skānda-prabhāsa-khaṇḍe -purā tapaś cacārogram amarāṇāṁ pitāmahaḥ | āvirbhūtās tato vedāḥ saṣaḍ-aṅga-pada-kramāḥ || tataḥ purāṇam akhilaṁ sarva-śāstra-mayaṁ dhruvam | nitya-śabda-mayaṁ puṇyaṁ śata-koṭi-pravistaram || nirgataṁ brahmaṇo vaktrāt tasya bhedān nibodhata | brāhmyaṁ purāṇaṁ prathamam ity ādi | atra śata-koṭi-saṅkhyā brahma-loke prasiddheti tathoktam | tṛtīya-skandhe ca ṛg-yajuḥ-sāmātharvākhyān vedān pūrvādibhir mukhaiḥ ity ādi-prakaraṇe, itihāsa-purāṇāni pañcamaṁ vedam īśvaraḥ | sarvebhya eva vaktrebhyaḥ sasṛje sarva-darśanaḥ || iti | api cātra sākṣād eva veda-śabdaḥ prayuktaḥ purāṇetihāsayoḥ | anyatra ca --purāṇaṁ pañcamo vedaḥ | itihāsaḥ purāṇaṁ ca pañcamo veda ucyate | vedān adhyāpayāmāsa mahābhārata-pañcamān ity ādau | anyathā vedān ityādāv api pañcamatvaṁ nāvakalpeta samāna-jātīya-niveśitatvāt saṅkhyāyāḥ | bhaviṣya-purāṇe kārṣṇaṁ ca pañcamaṁ vedaṁ yan mahābhārataṁ smṛtam iti | tathā ca sāma-kauthumīya-śākhāyāṁ chāndogyopaniṣadi ca --ṛg-vedaṁ bhagavo'dhyemi yajur-vedaṁ sāma-vedam ātharvaṇaṁ caturtham itihāsaṁ purāṇaṁ pañcamaṁ vedānāṁ vedam ity ādi | ataeva asya mahato bhūtasya ity ādāv itihāsa-purāṇayoś caturṇām evāntarbhūtatva-kalpanayā prasiddha-pratyākhyānaṁ nirastam | tad uktaṁ brāhmyaṁ purāṇaṁ prathamam ity ādi

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
अतएवataevaпотому именно
स्कान्दskāndaв скандовом
प्रभासprabhāsaПрабхасы
खण्डेkhaṇḍeразделе
पुराpurāнекогда
तपश्tapaśподвижничество
चचारोग्रम्cacārogramсовершал суровое
अमराणांamarāṇāṁбессмертных
पितामहःpitāmahaḥпраотец
आविर्भूतास्āvirbhūtāsявились
ततोtatoоттого
वेदाःvedāḥВеды
सषड्saṣaḍс шестью
अङ्गaṅgaчастями
पदpadaслов
क्रमाःkramāḥпорядками
ततःtataḥзатем
पुराणम्purāṇam«Пурана»
अखिलंakhilaṁвся
सर्वsarvaвсех
शास्त्रśāstraписаний
मयंmayaṁсостоящая из
ध्रुवम्dhruvamнепреложная
नित्यnityaвечного
शब्दśabdaслова
मयंmayaṁсостоящая из
पुण्यंpuṇyaṁблагая
शतśataсто
कोटिkoṭiкоти
प्रविस्तरम्pravistaramобъёмом
निर्गतंnirgataṁвышла
ब्रह्मणोbrahmaṇoБрахмы
वक्त्रात्vaktrātиз уст
तस्यtasyaеё
भेदान्bhedānразделения
निबोधतnibodhataузнайте
ब्राह्म्यंbrāhmyaṁ«Брахма»
पुराणंpurāṇaṁ«Пурана»
प्रथमम्prathamamпервая
इत्य् आदिity ādiи далее
अत्रatraздесь
शतśataсто
कोटिkoṭiкоти
सङ्ख्याsaṅkhyāчисло
ब्रह्मbrahmaБрахмы
लोकेlokeв мире
प्रसिद्धेतिprasiddhetiизвестно — так
तथोक्तम्tathoktamтак и сказано
तृतीयtṛtīyaв третьей
स्कन्धेskandheпесни
चcaи
ऋग्ṛg«Риг»
यजुःyajuḥ«Яджур»
सामाथर्वाख्यान्sāmātharvākhyān«Сама» и «Атхарва» именуемые
वेदान्vedānВеды
पूर्वादिभिर्pūrvādibhirвосточными и прочими
मुखैःmukhaiḥустами
इत्य्ityтак
आदिādiначинающемся
प्रकरणेprakaraṇeв разделе
इतिहासitihāsa«Итихасы»
पुराणानिpurāṇāni«Пураны»
पञ्चमंpañcamaṁпятую
वेदम्vedamВеду
ईश्वरःīśvaraḥВладыка
सर्वेभ्यsarvebhyaиз всех
एवevaименно
वक्त्रेभ्यःvaktrebhyaḥуст
ससृजेsasṛjeсотворил
सर्वsarvaвсё
दर्शनःdarśanaḥвидящий
इतिitiтак
अपिapiтакже
चात्रcātraи здесь
साक्षाद्sākṣādпрямо
एवevaименно
वेदveda«Веда»
शब्दःśabdaḥслово
प्रयुक्तःprayuktaḥприменено
पुराणेतिहासयोःpurāṇetihāsayoḥк «Пуране» и «Итихасе»
अन्यत्रanyatraв другом месте
चcaи
पुराणंpurāṇaṁ«Пурана»
पञ्चमोpañcamoпятая
वेदःvedaḥВеда
इतिहासःitihāsaḥ«Итихаса»
पुराणंpurāṇaṁ«Пурана»
चcaи
पञ्चमोpañcamoпятой
वेदvedaВедой
उच्यतेucyateназывается
वेदान्vedānВедам
अध्यापयामासadhyāpayāmāsaобучил
महाभारतmahābhārata«Махабхаратой»
पञ्चमान्pañcamānпятую имеющим
इत्य् आदौity ādauи далее
अन्यथाanyathāиначе
वेदान्vedān«Ведам»
इत्यादाव्ityādāvи в подобных местах
अपिapiтоже
पञ्चमत्वंpañcamatvaṁпятеричность
नावकल्पेतnāvakalpetaне была бы уместна
समानsamānaодному
जातीयjātīyaроду
निवेशितत्वात्niveśitatvātиз-за отнесённости
सङ्ख्यायाःsaṅkhyāyāḥсчёта
भविष्यbhaviṣyaв «Бхавишья-»
पुराणेpurāṇeпуране
कार्ष्णंkārṣṇaṁКришнова
चcaи
पञ्चमंpañcamaṁпятая
वेदंvedaṁВеда
यन्yanкоторая
महाभारतंmahābhārataṁ«Махабхаратой»
स्मृतम्smṛtamназвана
इतिitiтак
तथाtathāтак
चcaи
सामsāma«Самы»
कौथुमीयkauthumīyaкаутхумийской
शाखायांśākhāyāṁв ветви
छान्दोग्योपनिषदिchāndogyopaniṣadiв «Чхандогья-упанишаде»
चcaи
ऋग्ṛg«Риг-»
वेदंvedaṁведу
भगवोऽध्येमिbhagavo'dhyemiгосподин, я изучил
यजुर्yajur«Яджур-»
वेदंvedaṁведу
सामsāma«Сама-»
वेदम्vedamведу
आथर्वणंātharvaṇaṁ«Атхарвану»
चतुर्थम्caturthamчетвёртую
इतिहासंitihāsaṁ«Итихасу»
पुराणंpurāṇaṁ«Пурану»
पञ्चमंpañcamaṁпятую
वेदानांvedānāṁВед
वेदम्vedamВеду
इत्य् आदिity ādiи далее
अतएवataevaпотому именно
अस्यasyaэтого
महतोmahatoвеликого
भूतस्यbhūtasyaСущества
इत्य् आदाव्ity ādāvи далее
इतिहासitihāsa«Итихасы»
पुराणयोश्purāṇayośи «Пураны»
चतुर्णाम्caturṇāmв четырёх
एवान्तर्भूतत्वevāntarbhūtatvaименно включённости
कल्पनयाkalpanayāизмышлением
प्रसिद्धprasiddhaобщеизвестного
प्रत्याख्यानंpratyākhyānaṁотрицание
निरस्तम्nirastamотвергнуто
तद्tadто
उक्तंuktaṁсказано
ब्राह्म्यंbrāhmyaṁ«Брахма»
पुराणंpurāṇaṁ«Пурана»
प्रथमम्prathamamпервая
इत्य् आदिity ādiи далее
Литературный перевод

Потому и в «Сканде», в разделе Прабхасы: «Некогда праотец бессмертных совершал суровое подвижничество, и оттого явились Веды с шестью частями и порядками слов. Затем из уст Брахмы вышла вся „Пурана“ — состоящая из всех писаний, непреложная, состоящая из вечного слова, благая, объёмом в сто коти. Узнайте же её разделения: первая — „Брахма-пурана“» — и далее. Число «сто коти» известно в мире Брахмы; потому так и сказано.

И в третьей песни, в разделе, что начинается словами «Веды, именуемые „Риг“, „Яджур“, „Сама“ и „Атхарва“, — восточными и прочими устами»: «„Итихасы“ и „Пураны“ — пятую Веду — Владыка, всё видящий, сотворил из всех уст разом».

Здесь слово «Веда» применено к «Пуране» и «Итихасе» прямо. И в других местах: «„Пурана“ — пятая Веда»; «„Итихаса“ и „Пурана“ зовутся пятой Ведой»; «он обучил Ведам, пятая из которых — „Махабхарата“» — и далее. Иначе в словах «Ведам» и подобных пятеричность была бы неуместна: счёт относят лишь к однородному.

В «Бхавишья-пуране»: «И пятая Веда, Кришнова, которую называют „Махабхаратой“». Так и в каутхумийской ветви «Самы», в «Чхандогья-упанишаде»: «Господин, я изучил „Риг-веду“, „Яджур-веду“, „Сама-веду“, „Атхарвану“ — четвёртую, „Итихасу“ и „Пурану“ — пятую, Веду Вед» — и далее.

Потому и отвергнуто отрицание общеизвестного — измышление, будто в словах «этого великого Существа» и далее «Итихаса» и «Пурана» включены в самые четыре. Ведь сказано: «первая — „Брахма-пурана“» — и далее.

Версия

000000000000 · опубликовано 1 янв. 1970 г., 00:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами