Шат-сандарбха
Сандарбха первая. Таттва: чем узнаётся истина1.15Джива Госвами
15 / 1405
Linux
Листать
Шат-сандарбха · 1.15
॥
Деванагари

तथैव दर्शितं वेदसहभावेन शिवपुराणस्य वायवीयसंहितायाम् सङ्क्षिप्य चतुरो वेदांश् चतुर्धा व्यभजत् प्रभुः । व्यस्तवेदतया ख्यातो वेदव्यास इति स्मृतः ॥ पुराणम् अपि सङ्क्षिप्तं चतुर्लक्षप्रमाणतः । अद्याप्य् अमर्त्यलोके तु शतकोटिप्रविस्तरम् ॥ सङ्क्षिप्तम् इत्य् अत्र तेनेति शेषः । स्कान्दम् आग्नेयम् इत्य् आदि समाख्यास् तु प्रवचननिबन्धनाः काठकादिवत् । आनुपूर्वीर् निर्माणनिबन्धना वा । तस्मात् क्वचिद् अनित्यत्वश्रवणं त्व् आविर्भावतिरोभावापेक्षया । तद् एवम् इतिहासपुराणयोर् वेदत्वं सिद्धम् । तथापि सूतादीनाम् अधिकारः । सकलनिगमवल्लीसत्फलश्रीकृष्णनामवत् । यथोक्तम् प्रभासखण्डे मधुरमधुरम् एतन् मङ्गलं मङ्गलानां सकलनिगमवल्लीसत्फलं चित्स्वरूपम् । सकृद् अपि परिगीतं श्रद्धया हेलया वा भृगुवर नरमात्रं तारयेत् कृष्णनाम ॥ इति ॥ यथा चोक्तं विष्णुधर्मे ऋग्वेदोऽथ यजुर्वेदः सामवेदोऽप्य् अथर्वणः । अधीतास् तेन येनोक्तं हैर् इत्य् अक्षरद्वयम् ॥ इति । अथ वेदार्थनिर्णायकत्वं च वैष्णवे भारतव्यपदेशेन ह्य् आम्नायार्थः प्रदर्शितः । वेदाः प्रतिष्ठिताः सर्वे पुराणे नात्र संशयः ॥ इत्य् आदौ । किं च वेदार्थदीपकानां शास्त्राणां मध्यपातिताभ्युपगमेऽप्य् आविर्भावकवैशिष्ट्यात् तयोर् एव वैशिष्ट्यम् । यथा पाद्मे द्वैपायनेन यद् बुद्धं ब्रह्माद्यैस् तन् न बुध्यते । सर्वबुद्धं स वै वेद तद् बुद्धं नान्यगोचरः

Транслитерация (IAST)

tathaiva darśitaṁ veda-sahabhāvena śiva-purāṇasya vāyavīya-saṁhitāyām -saṅkṣipya caturo vedāṁś caturdhā vyabhajat prabhuḥ | vyasta-vedatayā khyāto veda-vyāsa iti smṛtaḥ || purāṇam api saṅkṣiptaṁ caturlakṣa-pramāṇataḥ | adyāpy amartya-loke tu śata-koṭi-pravistaram || saṅkṣiptam ity atra teneti śeṣaḥ | skāndam āgneyam ity ādi samākhyās tu pravacana-nibandhanāḥ kāṭhakādivat | ānupūrvīr nirmāṇa-nibandhanā vā | tasmāt kvacid anityatva-śravaṇaṁ tv āvirbhāva-tirobhāvāpekṣayā | tad evam itihāsa-purāṇayor vedatvaṁ siddham | tathāpi sūtādīnām adhikāraḥ | sakala-nigama-vallī-sat-phala-śrī-kṛṣṇa-nāmavat | yathoktam -prabhāsa-khaṇḍe -madhura-madhuram etan maṅgalaṁ maṅgalānāṁ sakala-nigama-vallī-sat-phalaṁ cit-svarūpam | sakṛd api parigītaṁ śraddhayā helayā vā bhṛgu-vara nara-mātraṁ tārayet kṛṣṇa-nāma || iti || yathā coktaṁ viṣṇu-dharme -ṛg-vedo'tha yajur-vedaḥ sāma-vedo'py atharvaṇaḥ | adhītās tena yenoktaṁ hair ity akṣara-dvayam || iti | atha vedārtha-nirṇāyakatvaṁ ca vaiṣṇave -bhārata-vyapadeśena hy āmnāyārthaḥ pradarśitaḥ | vedāḥ pratiṣṭhitāḥ sarve purāṇe nātra saṁśayaḥ || ity ādau | kiṁ ca vedārtha-dīpakānāṁ śāstrāṇāṁ madhya-pātitābhyupagame'py āvirbhāvaka-vaiśiṣṭyāt tayor eva vaiśiṣṭyam | yathā pādme --dvaipāyanena yad buddhaṁ brahmādyais tan na budhyate | sarva-buddhaṁ sa vai veda tad buddhaṁ nānya-gocaraḥ

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
तथैवtathaivaтак же
दर्शितंdarśitaṁпоказано
वेदvedaс Ведой
सहभावेनsahabhāvenaсовместностью
शिवśiva«Шива-»
पुराणस्यpurāṇasyaпураны
वायवीयvāyavīyaв ваявия-
संहितायाम्saṁhitāyāmсамхите
सङ्क्षिप्यsaṅkṣipyaсократив
चतुरोcaturoчетыре
वेदांश्vedāṁśВеды
चतुर्धाcaturdhāчетверояко
व्यभजत्vyabhajatразделил
प्रभुःprabhuḥГосподин
व्यस्तvyastaрасчленённых
वेदतयाvedatayāВед состоянием
ख्यातोkhyātoизвестен
वेदveda«Веда-»
व्यासvyāsaвьяса
इतिitiтак
स्मृतःsmṛtaḥназван
पुराणम्purāṇam«Пурана»
अपिapiтакже
सङ्क्षिप्तंsaṅkṣiptaṁсокращена
चतुर्लक्षcaturlakṣaв четыреста тысяч
प्रमाणतःpramāṇataḥмерою
अद्याप्य्adyāpyи поныне
अमर्त्यamartyaбессмертных
लोकेlokeв мире
तुtuже
शतśataсто
कोटिkoṭiкоти
प्रविस्तरम्pravistaramобъёмом
सङ्क्षिप्तम्saṅkṣiptam«сокращена»
इत्य्ityтак
अत्रatraздесь
तेनेतिteneti«им» — так
शेषःśeṣaḥвосполняется
स्कान्दम्skāndam«скандова»
आग्नेयम्āgneyam«агнеева»
इत्य् आदिity ādiи далее
समाख्यास्samākhyāsнаименования
तुtuже
प्रवचनpravacanaс изложением
निबन्धनाःnibandhanāḥсвязаны
काठकादिवत्kāṭhakādivatкак «Катхака» и прочие
आनुपूर्वीर्ānupūrvīrпоследовательности
निर्माणnirmāṇaс устроением
निबन्धनाnibandhanāсвязаны
वाvāили
तस्मात्tasmātпотому
क्वचिद्kvacidкое-где
अनित्यत्वanityatvaневечности
श्रवणंśravaṇaṁупоминание
त्व्tvже
आविर्भावāvirbhāvaявления
तिरोभावापेक्षयाtirobhāvāpekṣayāи сокрытия ввиду
तद्tadто
एवम्evamтак
इतिहासitihāsa«Итихасы»
पुराणयोर्purāṇayorи «Пураны»
वेदत्वंvedatvaṁВедовость
सिद्धम्siddhamустановлена
तथापिtathāpiи всё же
सूतादीनाम्sūtādīnāmСуты и прочих
अधिकारःadhikāraḥправо
सकलsakalaвсех
निगमnigamaписаний
वल्लीvallīлианы
सत्satистинному
फलphalaплоду
श्रीśrīпрекрасному
कृष्णkṛṣṇaКришны
नामवत्nāmavatимени подобно
यथोक्तम्yathoktamкак сказано
प्रभासprabhāsaПрабхасы
खण्डेkhaṇḍeв разделе
मधुरmadhuraсладкого
मधुरम्madhuramслаще
एतन्etanэто
मङ्गलंmaṅgalaṁблаго
मङ्गलानांmaṅgalānāṁиз благ
सकलsakalaвсех
निगमnigamaписаний
वल्लीvallīлианы
सत्satистинный
फलंphalaṁплод
चित्citсознания
स्वरूपम्svarūpamсаму природу
सकृद्sakṛdоднажды
अपिapiхотя бы
परिगीतंparigītaṁпропетое
श्रद्धयाśraddhayāс верой
हेलयाhelayāс небрежением
वाvāили
भृगुbhṛguБхригу
वरvaraо лучший
नरnaraчеловека
मात्रंmātraṁвсякого
तारयेत्tārayetпереправит
कृष्णkṛṣṇaКришны
नामnāmaимя
इतिitiтак
यथाyathāкак
चोक्तंcoktaṁи сказано
विष्णुviṣṇuв «Вишну-»
धर्मेdharmeдхарме
ऋग्ṛg«Риг-»
वेदोऽथvedo'thaведа, затем
यजुर्yajur«Яджур-»
वेदःvedaḥведа
सामsāma«Сама-»
वेदोऽप्य्vedo'pyведа тоже
अथर्वणःatharvaṇaḥ«Атхарвана»
अधीतास्adhītāsизучены
तेनtenaтем
येनोक्तंyenoktaṁкем произнесены
हैर्hair«хари»
इत्य्ityтак
अक्षरakṣaraслога
द्वयम्dvayamдва
इतिitiтак
अथathaдалее
वेदार्थvedārthaсмысла Веды
निर्णायकत्वंnirṇāyakatvaṁустановительность
चcaи
वैष्णवेvaiṣṇaveв «Вайшнаве»
भारतbhārata«Бхаратой»
व्यपदेशेनvyapadeśenaуказанием
ह्य्hyведь
आम्नायार्थःāmnāyārthaḥсмысл предания
प्रदर्शितःpradarśitaḥпоказан
वेदाःvedāḥВеды
प्रतिष्ठिताःpratiṣṭhitāḥутверждены
सर्वेsarveвсе
पुराणेpurāṇeв «Пуране»
नात्रnātraнет здесь
संशयःsaṁśayaḥсомнения
इत्य् आदौity ādauи далее
किंkiṁчто
चcaи
वेदार्थvedārthaсмысл Веды
दीपकानांdīpakānāṁосвещающих
शास्त्राणांśāstrāṇāṁписаний
मध्यmadhyaв середину
पातिताभ्युपगमेऽप्य्pātitābhyupagame'pyдаже при допущении попадания
आविर्भावकāvirbhāvakaявившего
वैशिष्ट्यात्vaiśiṣṭyātиз-за особости
तयोर्tayorэтих двух
एवevaименно
वैशिष्ट्यम्vaiśiṣṭyamособость
यथाyathāкак
पाद्मेpādmeв «Падме»
द्वैपायनेनdvaipāyanenaДвайпаяной
यद्yadчто
बुद्धंbuddhaṁпостигнуто
ब्रह्माद्यैस्brahmādyaisБрахмой и прочими
तन्tanто
नnaне
बुध्यतेbudhyateпостигается
सर्वsarvaвсё
बुद्धंbuddhaṁпостигнутое
सsaон
वैvaiпоистине
वेदvedaзнает
तद्tadто
बुद्धंbuddhaṁим постигнутое
नान्यnānyaне другого
गोचरःgocaraḥобласть
Литературный перевод

Так же показано — вместе с Ведой — в ваявия-самхите «Шива-пураны»: «Сократив, Господин разделил четыре Веды четверояко; по расчленённости Вед он и известен, и назван Веда-вьясой. И „Пурана“ сокращена — до меры в четыреста тысяч; в мире же бессмертных она и поныне объёмом в сто коти». К слову «сокращена» здесь восполняется «им».

А наименования «скандова», «агнеева» и прочие связаны с изложением — как «Катхака» и подобные; или же с устроением последовательностей. Потому и упоминаемая кое-где невечность их сказана ввиду явления и сокрытия.

Итак, Ведовость «Итихасы» и «Пураны» установлена. И всё же право рассказывать их принадлежит Суте и прочим — как и с именем Шри Кришны, истинным плодом лианы всех писаний. Как сказано в разделе Прабхасы: «Слаще сладкого, благо из благ, истинный плод лианы всех писаний, сама природа сознания, — пропетое хотя бы однажды, с верой или с небрежением, имя Кришны переправит любого человека, о лучший из Бхригу».

И как сказано в «Вишну-дхарме»: «Тот изучил „Риг-веду“, затем „Яджур-веду“, „Сама-веду“ и „Атхарвану“, кем произнесены два слога — „ха-ри“».

Теперь о том, что они устанавливают смысл Веды. В «Вайшнаве»: «Ведь указанием на „Бхарату“ показан смысл предания; все Веды утверждены в „Пуране“ — нет в этом сомнения» — и далее.

Более того: даже если допустить, что они попадают в середину писаний, освещающих смысл Веды, особость остаётся за ними — по особости того, кто их явил. Как в «Падме»: «Что постигнуто Двайпаяной, того не постигают Брахма и прочие; он поистине знает всё постигнутое, а постигнутое им не есть область другого».

Версия

000000000000 · опубликовано 1 янв. 1970 г., 00:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами