Mahabharata
Вайвахика-парва: сказание о пяти Индрах · Verse 1.189.24–26
1397 / 3756
Mahabharata · 1.189.24–26
Devanāgarī

तम् अब्रवीद् उग्रधन्वा प्रहस्य; नैवंशीलाः शेषम् इहाप्नुवन्ति ॥
एते ऽप्य् एवं भवितारः पुरस्तात्; तस्माद् एतां दरिम् आविश्य शेध्वम् ॥
शेषो ऽप्य् एवं भविता वो न संशयो; योनिं सर्वे मानुषीम् आविशध्वम् ॥
तत्र यूयं कर्म कृत्वाविषह्यं; बहून् अन्यान् निधनं प्रापयित्वा ॥
आगन्तारः पुनर् एवेन्द्रलोकं; स्वकर्मणा पूर्वजितं महार्हम् ॥
सर्वं मया भाषितम् एतद् एवं; कर्तव्यम् अन्यद् विविधार्थवच् च ॥

Transliteration (IAST)

tam abravīd ugradhanvā prahasya; naivaṃśīlāḥ śeṣam ihāpnuvanti ||
ete 'py evaṃ bhavitāraḥ purastāt; tasmād etāṃ darim āviśya śedhvam ||
śeṣo 'py evaṃ bhavitā vo na saṃśayo; yoniṃ sarve mānuṣīm āviśadhvam ||
tatra yūyaṃ karma kṛtvāviṣahyaṃ; bahūn anyān nidhanaṃ prāpayitvā ||
āgantāraḥ punar evendralokaṃ; svakarmaṇā pūrvajitaṃ mahārham ||
sarvaṃ mayā bhāṣitam etad evaṃ; kartavyam anyad vividhārthavac ca ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
तम् अब्रवीत् उग्रधन्वा प्रहस्य न एवंशीलाः शेषम् इह आप्नुवन्तिtam abravīt ugradhanvā prahasya na evaṃśīlāḥ śeṣam iha āpnuvantiему сказал грозно-лукий [Шива], рассмеявшись: «таковые нравом не обретают [избавления-]«остатка» здесь;
एते अपि एवं भवितारः पुरस्तात् तस्मात् एतां दरिम् आविश्य शेध्वम्ete api evaṃ bhavitāraḥ purastāt tasmāt etāṃ darim āviśya śedhvamи эти [четверо] так же станут [рождёнными] впредь; потому, войдя в эту пещеру, пребудьте;
शेषः अपि एवं भविता वः न संशयः योनिं सर्वे मानुषीम् आविशध्वम्śeṣaḥ api evaṃ bhavitā vaḥ na saṃśayaḥ yoniṃ sarve mānuṣīm āviśadhvamи «остаток» [исход] будет вам, нет сомнения; все войдите в человеческое лоно;
तत्र यूयं कर्म कृत्वा अविषह्यं बहून् अन्यान् निधनं प्रापयित्वाtatra yūyaṃ karma kṛtvā aviṣahyaṃ bahūn anyān nidhanaṃ prāpayitvāтам вы, свершив деяние неодолимое, многих иных предав смерти,
आगन्तारः पुनः एव इन्द्रलोकं स्वकर्मणा पूर्वजितं महार्हम्āgantāraḥ punaḥ eva indralokaṃ svakarmaṇā pūrvajitaṃ mahārhamвновь придёте в мир Индры, прежде завоёванный собственным деянием, многоценный;
सर्वं मया भाषितम् एतत् एवं कर्तव्यम् अन्यत् विविधार्थवत् चsarvaṃ mayā bhāṣitam etat evaṃ kartavyam anyat vividhārthavat caвсё это, мною изречённое, так и должно совершиться, и иное, многоцельное»;
Translation

«Шива, рассмеявшись, сказал: „Таковые нравом не обретают здесь избавления; и эти четверо так же родятся впредь. Потому, войдя в пещеру, пребудьте; и исход вам будет, нет сомнения, — все войдите в человеческое лоно. Там, свершив деяние неодолимое, многих предав смерти, вновь придёте в мир Индры, прежде завоёванный собственным деянием, многоценный. Всё это, мною изречённое, так и должно совершиться“».

Commentary

Здесь предрекается само нисхождение Пандавов как божественное поручение. Знаменательно, что заточённым Индрам велено родиться людьми, свершить неодолимое деяние [великую брань] и вернуться: их земная жизнь — назначенная миссия, а не простое наказание. Здесь явлено, что Господь обращает и кару в служение: великая битва Курукшетры предуготована для облегчения земли. Так писание являет, что Пандавы суть сошедшие боги с небесным поручением; и их грядущее предначертано свыше.

Version

28bdefcd1b96 · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC

Page between verses with