Mahabharata
Вайвахика-парва: сказание о пяти Индрах · Verse 1.189.32–33
1402 / 3756
Mahabharata · 1.189.32–33
Devanāgarī

ये ते पूर्वं शक्ररूपा निरुद्धास्; तस्यां दर्यां पर्वतस्योत्तरस्य ॥
इहैव ते पाण्डवा वीर्यवन्तः; शक्रस्यांशः पाण्डवः सव्यसाची ॥
एवम् एते पाण्डवाः संबभूवुर्; ये ते राजन् पूर्वम् इन्द्रा बभूवुः ॥
लक्ष्मीश् चैषां पूर्वम् एवोपदिष्टा; भार्या यैषा द्रौपदी दिव्यरूपा ॥

Transliteration (IAST)

ye te pūrvaṃ śakrarūpā niruddhās; tasyāṃ daryāṃ parvatasyottarasya ||
ihaiva te pāṇḍavā vīryavantaḥ; śakrasyāṃśaḥ pāṇḍavaḥ savyasācī ||
evam ete pāṇḍavāḥ saṃbabhūvur; ye te rājan pūrvam indrā babhūvuḥ ||
lakṣmīś caiṣāṃ pūrvam evopadiṣṭā; bhāryā yaiṣā draupadī divyarūpā ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
ये ते पूर्वं शक्ररूपाः निरुद्धाः तस्यां दर्यां पर्वतस्य उत्तरस्यye te pūrvaṃ śakrarūpāḥ niruddhāḥ tasyāṃ daryāṃ parvatasya uttarasyaте, что прежде, в образе Шакры, заключены были в той пещере северной горы,
इह एव ते पाण्डवाः वीर्यवन्तः शक्रस्य अंशः पाण्डवः सव्यसाचीiha eva te pāṇḍavāḥ vīryavantaḥ śakrasya aṃśaḥ pāṇḍavaḥ savyasācīэто и есть здесь доблестные Пандавы; а Пандава Савьясачин [Арджуна] — часть Шакры;
एवम् एते पाण्डवाः संबभूवुः ये ते राजन् पूर्वम् इन्द्राः बभूवुःevam ete pāṇḍavāḥ saṃbabhūvuḥ ye te rājan pūrvam indrāḥ babhūvuḥтак возникли эти Пандавы, которые, о царь, прежде были Индрами;
लक्ष्मीः च एषां पूर्वम् एव उपदिष्टा भार्या या एषा द्रौपदी दिव्यरूपाlakṣmīḥ ca eṣāṃ pūrvam eva upadiṣṭā bhāryā yā eṣā draupadī divyarūpāи Лакшми, прежде [им] предназначенная в супруги, — это вот Драупади дивновидная;
Translation

«Те, что прежде, в образе Шакры, заключены были в пещере северной горы, — это и есть здесь доблестные Пандавы; а Арджуна Савьясачин — часть Шакры. Так возникли эти Пандавы, которые, о царь, прежде были Индрами; и Лакшми, прежде предназначенная им в супруги, — это вот дивновидная Драупади».

Commentary

Здесь разрешается тайна брака: Драупади — Лакшми, искони сужденная пяти Индрам. Знаменательно, что многомужество не людская прихоть, а предвечное божественное устроение: пятеро были одним саном Индры, и одна Лакшми издревле им предназначена. Следует ясно сказать: это единственный, ни с чем не сравнимый случай нисшедших богов, а не правило для людей. Здесь явлено, что необычайное в жизни аватар и сошедших не подлежит подражанию: оно свято в своём чине и неповторимо. Так писание являет божественную подоплёку союза; и то, что смущало как беззаконие, открывается как предвечный замысел.

Version

05ab5f030a4d · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC

Page between verses with