पुनः प्रतिवादी प्राह भवतु नाम ताः पूज्याः । किन्तु तासां नाम कुत्रापि न श्रुतम् । तत्रापि भविष्योत्तरे मल्लद्वादशीप्रसङ्गे श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे—
गोपीनामानि राजेन्द्र प्राधान्येन निबोध मे ।
गोपालीपालिका धन्या विशाखा ध्याननिष्ठिका ।
राधानुराधा सोमाभा तारका दशमी तथा ॥101॥
गोपालीयं नूनं पाद्मोक्तगायत्रीचरी भवेत् । पालिकेति संज्ञायां कण । दशमी तथेति दशमीत्य् अपि—नामैकं तच् चान्वर्थम् इति सर्वान्ते पठितम् । यद् वा तथेतिदशम्य् अपि तारकानाम्नीत्य् अर्थः । तथा स्कान्दे प्रह्लादसंहितायां द्वारकामाहात्म्ये मायावसरः प्रस्तावे उद्धवगमने लक्षितो वाचेत्य् आदिना ललिता श्यामला धन्या विशाखा राधा शैव्या पद्मा भद्रा इत्य् एतानि अष्टौ गणितानि ।
अथ वनिताशतकोटिभिर् आकुलितम् इत्य् आगमप्रसिद्धेः । वनिताशतयूथप इति श्रीभगवत्प्रसिद्धेः । अन्यान्य् अपि लोकशास्त्रयोर् अवगन्तव्यानि ।
अथ शतकोटित्वान्यथानुपपत्त्या तासां तन्महाशक्तित्वम् एव गम्यते । तत्रापि सर्वथा श्रेष्ठे राधाचन्द्रावलीत्य् उभे । भविष्योत्तरे सोमाभाशब्देन चन्द्रावल्य् एव सूचिता अर्थसाम्यप्रायात् । यतः श्रीराधया सह प्रतियोगित्वम् ऐतिह्यम् अस्यात्र विराजते ।
punaḥ prativādī prāha bhavatu nāma tāḥ pūjyāḥ | kintu tāsāṁ nāma kutrāpi na śrutam | tatrāpi bhaviṣyottare malla-dvādaśī-prasaṅge śrī-kṛṣṇa-yudhiṣṭhira-saṁvāde—
gopī-nāmāni rājendra prādhānyena nibodha me |
gopālī-pālikā dhanyā viśākhā dhyāna-niṣṭhikā |
rādhānurādhā somābhā tārakā daśamī tathā ||101||
gopālīyaṁ nūnaṁ pādmokta-gāyatrī-carī bhavet | pāliketi saṁjñāyāṁ kaṇa | daśamī tatheti daśamīty api—nāmaikaṁ tac cānvartham iti sarvānte paṭhitam | yad vā tatheti-daśamy api tārakā-nāmnīty arthaḥ | tathā skānde prahlāda-saṁhitāyāṁ dvārakā-māhātmye māyāvasaraḥ prastāve uddhava-gamane lakṣito vācety ādinā lalitā śyāmalā dhanyā viśākhā rādhā śaivyā padmā bhadrā ity etāni aṣṭau gaṇitāni |
atha vanitā-śata-koṭibhir ākulitam ity āgama-prasiddheḥ | vanitā-śata-yūthapa iti śrī-bhagavat-prasiddheḥ | anyāny api loka-śāstrayor avagantavyāni |
atha śata-koṭitvānyathānupapattyā tāsāṁ tan-mahā-śaktitvam eva gamyate | tatrāpi sarvathā śreṣṭhe rādhā-candrāvalīty ubhe | bhaviṣyottare somābhā-śabdena candrāvaly eva sūcitā artha-sāmya-prāyāt | yataḥ śrī-rādhayā saha pratiyogitvam aitihyam asyātra virājate |
metro no identificado
Противник снова говорит: пусть они достойны почитания; но имён их нигде не слышно. Что ж, в «Бхавишьоттаре», при рассказе о малла-двадаши, в беседе Шри Кришны и Юдхиштхиры: Царь царей, узнай от меня имена гопи по старшинству: Гопали, Палика, Дханья, Вишакха, Дхьяна-ништхика, Радха, Анурадха, Сомабха, Тарака и Дашами. Эта Гопали — видимо, та самая Гаятри, о которой говорит «Падма». «Палика» — суффикс «ка» здесь образует имя. «Дашами также» — Дашами тоже имя, и притом со смыслом — «десятая», потому и стоит в конце. Или же «также» значит, что и десятая носит имя Тарака. Так же и в «Сканде», в «Прахлада-самхите», в «Дварака-махатмье», где рассказано об уходе Уддхавы, словами «лакшито вача…» перечислены восемь: Лалита, Шьямала, Дханья, Вишакха, Радха, Шайвья, Падма, Бхадра. А по известным словам агам — «окружённый сотнями крор женщин» — и по словам самого Бхагавана — «вожак сотен стай женщин», — другие имена тоже надо узнавать из предания и писаний. Раз сотни крор иначе невозможны, понятно, что они — его великие силы. А из них наилучшие во всём — две: Радха и Чандравали. В «Бхавишьоттаре» словом «Сомабха» указана именно Чандравали, потому что смысл почти тот же. Ведь предание о её соперничестве со Шри Радхой здесь в полной силе.
d43f1c2f774a · publicado 24 sept 2026, 8:03:23 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
«Сомабха» — «лунное сияние», «Чандравали» — «вереница лун».