पुलस्त्य उवाच
नंदगोपश्च कश्चैव यशोदा का महाव्रता । या विष्णुंपोषितवती यां समातेत्यभाषत
या गर्भं जनयामास या चैनं समवर्धयत् । पुरुषः कश्यपश्चासावदितिस्तत्प्रिया स्मृता
कश्यपो ब्रह्मणोंशस्तु पृथिव्या अदितिस्तथा । नंदो द्रोणस्समाख्यातो यशोदाथ धराभवत्
अथकामान्महाबाहुर्देवक्याः समपूरयत् । ये तया कांक्षिताः पूर्वमजात्तस्मान्महात्मनः
अचिरं स महादेवः प्रविष्टो मानुषीं तनुम् । मोहयन्सर्वभूतानि योगाद्योगी समाययौ
नष्टे धर्मे तथा यज्ञे विष्णुर्वृष्णिकुले विभुः । कर्तुं धर्मव्यवस्थानमसुराणां प्रणाशनम्
रुक्मिणी सत्यभामा च सत्या नाग्नजिती तथा । सुमित्रा च तथा शैब्या गांधारी लक्ष्मणा तथा
सुभीमा च तथा माद्री कौसल्या विजया तथा । एवमादीनि देवीनां सहस्राणि च षोडश
naṃdagopaśca kaścaiva yaśodā kā mahāvratā | yā viṣṇuṃpoṣitavatī yāṃ samātetyabhāṣata
yā garbhaṃ janayāmāsa yā cainaṃ samavardhayat | puruṣaḥ kaśyapaścāsāvaditistatpriyā smṛtā
kaśyapo brahmaṇoṃśastu pṛthivyā aditistathā | naṃdo droṇassamākhyāto yaśodātha dharābhavat
athakāmānmahābāhurdevakyāḥ samapūrayat | ye tayā kāṃkṣitāḥ pūrvamajāttasmānmahātmanaḥ
aciraṃ sa mahādevaḥ praviṣṭo mānuṣīṃ tanum | mohayansarvabhūtāni yogādyogī samāyayau
naṣṭe dharme tathā yajñe viṣṇurvṛṣṇikule vibhuḥ | kartuṃ dharmavyavasthānamasurāṇāṃ praṇāśanam
rukmiṇī satyabhāmā ca satyā nāgnajitī tathā | sumitrā ca tathā śaibyā gāṃdhārī lakṣmaṇā tathā
subhīmā ca tathā mādrī kausalyā vijayā tathā | evamādīni devīnāṃ sahasrāṇi ca ṣoḍaśa
«И кто такой Нандагопа, и кто Яшода, великая обетом, что вскормила Вишну и которую он называл матерью?» Пуластья сказал: «Та, что породила зародыш, и та, что взрастила его: муж тот — Кашьяпа, а любимая его признана Адити. Кашьяпа — часть Брахмы, а Адити — часть земли; Нанда именуется Дроной, Яшода же была Дхарою. И мощнорукий исполнил желания Деваки — те, что взлелеяны были ею прежде, от того великого духом. Ненадолго вошёл великий бог в человеческое тело; вводя в морок все существа, йогин пришёл силою йоги — когда погибли дхарма и жертва, вездесущий Вишну [явился] в роду Вришни, чтобы утвердить дхарму и истребить асуров. Рукмини и Сатьябхама, Сатья Нагнаджити, Сумитра и Шайбья, Гандхари и Лакшмана, Субхима и Мадри, Каусалья и Виджая — таковы и прочие: шестнадцать тысяч цариц».
f9add4731512 · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:13:26 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Вопрос задан о родителях: кто они по существу? И ответ уводит к прежним рождениям — Кашьяпа и Адити, Дрона и Дхара. Тот, кто пришёл однажды, приходит не к случайным людям.
Названы и две матери: одна родила, другая вскормила. Пурана не предпочитает ни одной; обе стоят в ответе рядом.
И сказано, зачем всё: «исполнил желания Деваки». Величайшее из событий объяснено чужим давним прошением — Господь приходит, потому что Его просили.