रङ्गतस् तोषितज्ञातिना सङ्गतो धेनुकारातिना
कर्णपालीस्फुरत्पल्लवैर् वेष्टितः सर्वतो बल्लवैर्
गोपसीमन्तिनीकामुकः काननोत्सङ्गसंगामुकः
कॢप्तवृन्दाटवीमाननः प्रेक्षितस्मेरगोपाननः
संस्तुवन् भूरुहां सम्पदः श्लाघयन् व्याजतः शंपदः
स्वान् सखीन् क्षुद्भरोत्तापितान् प्रेमभिः प्रार्थनाम् आपितान्
प्रेषयन्न् अध्वरेऽदूरतः ख्यापितब्राह्मणक्रूरतः
कल्पितब्राह्मणावज्ञया प्रेष्ठसंक्रामितप्रज्ञया
लङ्घितक्षेमभाक्सत्रया पूरिकापूरितामत्रया
स्थालिकान्यस्तसद्भक्तया स्नेहसम्पत्तितोऽभ्यक्तया
रत्नपात्रीधृतक्षीरया काननोपक्रमे धीरया
भाजनन्यस्तसंयावया कौतुकोत्तुङ्गसंरावया
गौरवान् निर्भरोत्तालया प्रेक्षितो ब्राह्मणीमालया
स्पर्धमानं रुचा हाटकं धारयन्न् उज्ज्वलं शाटकं
सख्युर् अंसे करं दक्षिणं न्यस्य लोकोत्रयीरक्षिणं
विस्फुरन्नर्तकालङ्कृतिः सञ्चरत्किञ्किणीझङ्कृतिः
कान्तिभिर् निन्दितेन्दीवरः सुन्दरोरस् तटे पीवरः
सञ्चरन्मञ्जरीकुण्डलः श्लाघितब्राह्मणीमण्डलः
कृष्ण हे सुन्दरकुण्ठया प्रेरितास् तूर्णम् उत्कण्ठया
रक्ष नः सङ्गता दूरतः स्वान्तिके त्वं यतः सूरतः
क्ष्मासुरीकाकुम् इत्य् अग्रतः शीलयन् व्यञ्जितव्यग्रतः
सर्वथा दत्ततद्वाञ्छितः कीर्तिविञ्छोलिकालाञ्छितः
प्रोषितब्राह्मणीकोऽमलः पल्लवाद् अप्य् अलं कोमलः
सद्गुणैर् इन्द्रियामोदनं भुक्तवान् भोजयन् नोदनं
मत्तमातङ्गलीलाकरः किङ्करानन्दिशीलाकरः
सर्वदा विभ्रमारम्भवान् खेलताद् गोकुलेऽलं भवान्
सन्ततं दारुणापद्धतं पाहि गोविन्द माम् उद्धतम् ॥
दुःखोच्छित्तिः परममधुरानन्दपूरानुभूतिः
सेयं दामोदर तदुचिता साधनानुष्ठितिर् वा ।
सत्तां धत्ते न कमलभुवोऽप्य् अन्तरेणार्तबन्धो
कारुण्यं ते मुहुर् अहम् अतः प्रार्थये तस्य बिन्दुम् ॥
मत्तमातङ्गलीलाकरच्छन्दः ।
raṅgatas toṣita-jñātinā saṅgato dhenukārātinā
karṇa-pālī-sphurat-pallavair veṣṭitaḥ sarvato ballavair
gopa-sīmantinī-kāmukaḥ kānanotsaṅga-saṁgāmukaḥ
kḷpta-vṛndāṭavī-mānanaḥ prekṣita-smera-gopānanaḥ
saṁstuvan bhūruhāṁ sampadaḥ ślāghayan vyājataḥ śaṁpadaḥ
svān sakhīn kṣud-bharottāpitān premabhiḥ prārthanām āpitān
preṣayann adhvare’dūrataḥ khyāpita-brāhmaṇa-krūrataḥ
kalpita-brāhmaṇāvajñayā preṣṭha-saṁkrāmita-prajñayā
laṅghita-kṣema-bhāk-satrayā pūrikāpūritāmatrayā
sthālikā-nyasta-sad-bhaktayā sneha-sampattito’bhyaktayā
ratna-pātrī-dhṛta-kṣīrayā kānanopakrame dhīrayā
bhājananyasta-saṁyāvayā kautukottuṅga-saṁrāvayā
gauravān nirbharottālayā prekṣito brāhmaṇī-mālayā
spardhamānaṁ rucā hāṭakaṁ dhārayann ujjvalaṁ śāṭakaṁ
sakhyur aṁse karaṁ dakṣiṇaṁ nyasya lokotrayī-rakṣiṇaṁ
visphuran-nartakālaṅkṛtiḥ sañcarat-kiñkiṇī-jhaṅkṛtiḥ
kāntibhir ninditendīvaraḥ sundaroras taṭe pīvaraḥ
sañcaran-mañjarī-kuṇḍalaḥ ślāghita-brāhmaṇī-maṇḍalaḥ
kṛṣṇa he sundara-kuṇṭhayā preritās tūrṇam utkaṇṭhayā
rakṣa naḥ saṅgatā dūrataḥ svāntike tvaṁ yataḥ sūrataḥ
kṣmāsurī-kākum ity agrataḥ śīlayan vyañjita-vyagrataḥ
sarvathā datta-tad-vāñchitaḥ kīrti-viñcholi-kālāñchitaḥ
proṣita-brāhmaṇī-ko’malaḥ pallavād apy alaṁ komalaḥ
sad-guṇair indriyāmodanaṁ bhuktavān bhojayan nodanaṁ
matta-mātaṅga-līlā-karaḥ kiṅkarānandi-śīlākaraḥ
sarvadā vibhramārambhavān khelatād gokule’laṁ bhavān
santataṁ dāruṇāpaddhataṁ pāhi govinda mām uddhatam ||
duḥkhocchittiḥ parama-madhurānanda-pūrānubhūtiḥ
seyaṁ dāmodara tad-ucitā sādhanānuṣṭhitir vā |
sattāṁ dhatte na kamala-bhuvo’py antareṇārta-bandho
kāruṇyaṁ te muhur aham ataḥ prārthaye tasya bindum ||
matta-mātaṅga-līlā-kara-cchandaḥ |
размер не определён
Ты, вместе с врагом Дхенуки, обрадовавшим родных своим подвигом, окружённый со всех сторон пастушками с побегами, сверкающими у ушей; возлюбленный жён пастухов, любитель лесных глубин; почтивший Вриндаван; глядящий на улыбающиеся лица друзей; хваливший богатства деревьев и исподволь прославлявший тех, кто дарит блага; ты послал своих друзей, измученных голодом и с любовью попросивших еды, к жертвоприношению неподалёку, и узнал о чёрствости брахманов; тебя увидела вереница брахманок — пренебрёгших запретом мужей, обративших разум к любимому, покинувших благую жертву, с сосудами, полными пури, с лучшим рисом в котлах, щедро политым маслом, с молоком в самоцветных чашах, с сладкой кашей в сосудах, твёрдых, поднявших радостный гомон у входа в лес, поспешных от благоговения; а ты, в сияющей одежде, что спорит блеском с золотом, положив на плечо друга правую руку, хранящую три мира, сияющий в уборе плясуна, со звенящими колокольчиками, посрамивший сиянием синий лотос, широкий прекрасной грудью, с серьгами из колышущихся гроздей, похвалил круг брахманок; услышав их мольбу: «Кришна, прекрасный, мы пришли издалека, гонимые неудержимой тоской, — оставь нас при себе, ты ведь милостив», — ты смутился, исполнил их желание во всём, отмеченный вереницей славы, отпустил их домой, незапятнанный, нежнее молодого листа; накормил друзей и сам вкусил пищу, радующую чувства своими прекрасными качествами; ты играешь, как опьянённый слон, кладезь дел, радующих слуг, всегда затевающий игры, — да играет твоя милость вволю в Гокуле; Говинда, храни всегда меня, дерзкого, сражённого жестокими бедами! Дамодара, друг страждущих: пресечение страдания, переживание потока высшего сладостного блаженства или садхана, что к ним ведёт, — всё это не существует даже для Лотосорождённого без твоего милосердия; поэтому снова и снова молю о его капле. (Размер «Опьянённого слона игра».)
000000000000 · опубликовано 1 янв. 1970 г., 00:00:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Лила о жёнах брахманов, по «Бхагаватам». Баладева разбирает тонкость: Кришна и его друзья не могут голодать — голод «пришёл» только потому, что этого хотели брахманки, мечтавшие накормить его. Брахманы отказали, а их жёны, презрев запрет, понесли всё, что было в доме. Кришна «смутился»: как ему, сыну царя пастухов, ответить на их любовь? — и отпустил их домой, пообещав, что они встретят его в другом теле. Итоговая строфа: без милости Бога нет ни избавления, ни блаженства, ни даже пути к ним — даже у Брахмы.