Mahabharata
Раджасуярамбха-парва: Кришна о Джарасандхе · Verse 2.13.7–8
2116 / 3756
Mahabharata · 2.13.7–8
Devanāgarī

तेषां तथैव तां लक्ष्मीं सर्वक्षत्रम् उपासते ॥
सो ऽवनीं मध्यमां भुक्त्वा मिथोभेदेष्व् अमन्यत ॥
चतुर्युस् त्व् अपरो राजा यस्मिन्न् एकशतो ऽभवत् ॥
स साम्राज्यं जरासंधः प्राप्तो भवति योनितः ॥

Transliteration (IAST)

teṣāṃ tathaiva tāṃ lakṣmīṃ sarvakṣatram upāsate ||
so 'vanīṃ madhyamāṃ bhuktvā mithobhedeṣv amanyata ||
caturyus tv aparo rājā yasminn ekaśato 'bhavat ||
sa sāmrājyaṃ jarāsaṃdhaḥ prāpto bhavati yonitaḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
तेषाम् तथा एव ताम् लक्ष्मीम्teṣām tathā eva tām lakṣmīmих же ту удачу [славу]
सर्व-क्षत्रम् उपासतेsarva-kṣatram upāsateвсё кшатрийство чтит;
सः अवनीम् मध्यमाम् भुक्त्वाsaḥ avanīm madhyamām bhuktvāон [Джарасандха], срединную землю вкусив [овладев],
मिथः-भेदेषु अमन्यतmithaḥ-bhedeṣu amanyataо взаимных раздорах помышлял [сеял рознь];
चतुर्-युः तु अपरः राजाcatur-yuḥ tu aparaḥ rājāиной же [могучий] царь,
यस्मिन् एक-शतः अभवत्yasmin eka-śataḥ abhavatпри коем [он] стал [как бы] сто-первым,
सः साम्राज्यम् जरासंधःsaḥ sāmrājyam jarāsaṃdhaḥтот самодержавие, Джарасандха,
प्राप्तः भवति योनितःprāptaḥ bhavati yonitaḥобрёл — от [самого] рождения;
Translation

«Их же славу чтит всё кшатрийство; но он [Джарасандха], овладев срединной землёю, помышлял [лишь] о взаимных раздорах [среди царей]; и тот могучий царь Джарасандха, ставший [как бы] сто-первым [сверх ста родов], обрёл самодержавие [уже] от [самого] рождения».

Commentary

Здесь явлен корень зла: властитель, сеющий рознь между царями ради своего возвышения. Знаменательно, что Джарасандха «помышлял о взаимных раздорах»: тиран крепнет, разделяя других, — в ослаблении ближних его сила. Так писание являет, что разделяющий ради власти стоит против дхармы единства; и далее — его пособники.

Version

e87c2baa16cc · published Jun 16, 2026, 1:00:00 PM UTC

Page between verses with