Mahabharata · 2.13.27–28
॥
Devanāgarī
तथोत्तरां दिशं चापि परित्यज्य भयार्दिताः ॥
मत्स्याः संन्यस्तपादाश् च दक्षिणां दिशम् आश्रिताः ॥
तथैव सर्वपाञ्चाला जरासंधभयार्दिताः ॥
स्वराष्ट्रं संपरित्यज्य विद्रुताः सर्वतोदिशम् ॥
Transliteration (IAST)
tathottarāṃ diśaṃ cāpi parityajya bhayārditāḥ ||
matsyāḥ saṃnyastapādāś ca dakṣiṇāṃ diśam āśritāḥ ||
tathaiva sarvapāñcālā jarāsaṃdhabhayārditāḥ ||
svarāṣṭraṃ saṃparityajya vidrutāḥ sarvatodiśam ||
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
तथा उत्तराम् दिशम् च अपिtathā uttarām diśam ca apiтак же и северную сторону
परित्यज्य भय-अर्दिताःparityajya bhaya-arditāḥпокинув, страхом томимые,
मत्स्याः संन्यस्त-पादाः चmatsyāḥ saṃnyasta-pādāḥ caматсьи и санньястапады
दक्षिणाम् दिशम् आश्रिताःdakṣiṇām diśam āśritāḥк южной стороне прибегли;
तथा एव सर्व-पाञ्चालाःtathā eva sarva-pāñcālāḥтак же все панчалы,
जरासंध-भय-अर्दिताःjarāsaṃdha-bhaya-arditāḥстрахом пред Джарасандхою томимые,
स्व-राष्ट्रम् संपरित्यज्यsva-rāṣṭram saṃparityajyaсвоё царство покинув,
विद्रुताः सर्वतः-दिशम्vidrutāḥ sarvataḥ-diśamразбежались во все стороны;
Translation
«Так же, покинув северную сторону, томимые страхом матсьи и санньястапады прибегли к южной стороне; и все панчалы, томимые страхом пред Джарасандхою, покинув своё царство, разбежались во все стороны».
Commentary
Version
17375fafc181 · published Jun 16, 2026, 1:00:00 PM UTC
Page between verses with
Здесь страх перед тираном рассеивает народы по сторонам света. Знаменательно, что тирания рождает не покорный мир, а всеобщее смятение: где правит ужас, там нет ни покоя, ни порядка. Так писание являет смуту плодом неправой власти; и далее — повесть о Камсе.