… इयं पुनः ।श्रौती यथेवावाशब्दा इवार्थो वा वतिर् यदि ।आर्थी तुल्यसमानाद्यास् तुल्यार्थो यत्र वा वतिः ॥20॥यथेव वाशब्दा उपमानान्तरप्रयुक्ततुल्यादिपदसाधारणा अपि श्रुतिगतमात्रेण उपमानोपमेयगतं सादृश्यलक्षणं सम्बन्धं बोधयन्तीति तत्सद्भावे श्रौत्य् उपमा । एवं तत्र “तस्येवेत्य् अनेन” इवार्थे विहितस्य वतेर् उपादाने, तुल्यादयस् तु “कमलेन तुल्यं मुखम्” इत्य् आदौ उपमेय एव । "कमलं हरिमुखस्य तुल्यम्" इत्य् आदाव् उपमान एव । कमलं हरिमुखं च तुल्यम् इत्य् आदाव् उभयत्रापि विश्राम्यन्तीत्य् अर्थानुसन्धानाद् एव साम्यं प्रतिपादयन्तीति तत्सद्भावे आर्थी । एवं "तेन तुल्यम्" इत्य् अनेन तुल्यार्थे विहितस्य वतेर् उपादाने ।
… iyaṁ punaḥ |śrautī yathevāvā-śabdā ivārtho vā vatir yadi |ārthī tulya-samānādyās tulyārtho yatra vā vatiḥ ||20||yatheva vā-śabdā upamānāntara-prayukta-tulyādi-pada-sādhāraṇā api śruti-gata-mātreṇa upamānopameya-gataṁ sādṛśya-lakṣaṇaṁ sambandhaṁ bodhayantīti tat-sad-bhāve śrauty upamā | evaṁ tatra “tasyevety anena” ivārthe vihitasya vater upādāne, tulyādayas tu “kamalena tulyaṁ mukham” ity ādau upameya eva | "kamalaṁ hari-mukhasya tulyam" ity ādāv upamāna eva | kamalaṁ hari-mukhaṁ ca tulyam ity ādāv ubhayatrāpi viśrāmyantīty arthānusandhānād eva sāmyaṁ pratipādayantīti tat-sadbhāve ārthī | evaṁ "tena tulyam" ity anena tulyārthe vihitasya vater upādāne |
metro no identificado
…И оно слышимое, если есть слова «ятха», «ива», «ва» или суффикс «ват» в смысле «как»; смысловое — если есть «равный», «одинаковый» и прочие или суффикс «ват» в смысле «равный». Слова «ятха», «ива», «ва», хотя и близки к словам «равный» и прочим, одним своим звучанием передают связь сходства между образом и сравниваемым; поэтому, когда они есть, сравнение слышимое. Так же и суффикс «ват», предписанный правилом «как у того» в смысле «как». А слова «равный» и прочие во фразе «лицо равно лотосу» относятся лишь к сравниваемому, во фразе «лотос равен лицу Хари» — лишь к образу, а во фразе «лотос и лицо Хари равны» — к обоим; сходство они передают лишь через обдумывание смысла; поэтому, когда они есть, сравнение смысловое. Так же и суффикс «ват», предписанный правилом «равное тому» в смысле «равный».
a4d2bbe9e3e6 · publicado 24 sept 2026, 12:40:03 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Различие тонкое, но слышимое: «как месяц» говорит о сходстве сразу, самим звуком; «равный месяцу» требует сперва понять, кто кому равен. Санскритская поэтика замечает даже эту долю мгновения.