विभावना विना हेतुं कार्योत्पत्तिर् यद् उच्यते ।उक्तानुक्तनिमित्तत्वाद् द्विधा सा परिकीर्तिता ॥97॥विना कारणम् उपनिबध्यमानोऽपि कार्योदयः किञ्चिद् अन्यत् कारणम् अपेक्ष्यैव भवितुं युक्तः । तच् च कारणम् अनन्तरं क्वचिद् उक्तम्, क्वचिद् अनुक्तं चेति द्विधा । यथा —अनायासकृशं मध्यमशङ्कतरले दृशौ ।श्रीराधाया वयस्य् अङ्गम् अभूषणमनोहरम् ॥अत्र वयोरूपनिमित्तम् उक्तम् ।न दीक्षास्याः शिक्षाश्रवणपठने वा गुरुमुखात्तथापीयं राधा त्रिजगद् अबलाविस्मयभुवाम् ।कलाम्भोधेः शौरेर् अपि परमसन्तोषणकृतांकलानाम् आचार्या व्रजमृगदृशाम् अप्य् अजनि सा ॥अत्रैव "अभूषणमनोहारि राधिकाया वपुर् बभौ" इति पाठेऽनुक्तम् ।विबभूव विना सत्यं ध्यानं त्रेतां विना मखः ।विना द्वापरम् अभ्यर्चा हरेर् नाम कलिं विना ॥विना मधुं सप्तलादि विनोष्णं पाकिमाम्रता ।विना शरदम् अम्बुश्रीः शालिस् तस्याः परं विना ॥शिशिरेण विना माघ्यं विनाह्नाम्बुजविस्तृतिः ।विना ज्योतिषशास्त्रेण ग्रहाणां शुभदा स्थितिः ॥विना गुरुप्रभावेन सर्वत्र स्फुरणं हरेः ।विना सूतिप्रतीत्या च प्रसूतोऽसौ यशोदया ॥कृष्णभ्रूयुगलं तद् धनुरनुकृद् अपि स्फुरच् चित्रम् ।यत् खलु विनापि बाणं ताम् अपि राधां स्वयं जयति ॥
vibhāvanā vinā hetuṁ kāryotpattir yad ucyate |uktānukta-nimittatvād dvidhā sā parikīrtitā ||97||vinā kāraṇam upanibadhyamāno’pi kāryodayaḥ kiñcid anyat kāraṇam apekṣyaiva bhavituṁ yuktaḥ | tac ca kāraṇam anantaraṁ kvacid uktam, kvacid anuktaṁ ceti dvidhā | yathā —anāyāsa-kṛśaṁ madhyama-śaṅka-tarale dṛśau |śrī-rādhāyā vayasy aṅgam abhūṣaṇa-manoharam ||atra vayo-rūpa-nimittam uktam |na dīkṣāsyāḥ śikṣā-śravaṇa-paṭhane vā guru-mukhāttathāpīyaṁ rādhā trijagad abalā-vismaya-bhuvām |kalāmbhodheḥ śaurer api parama-santoṣaṇa-kṛtāṁkalānām ācāryā vraja-mṛgadṛśām apy ajani sā ||atraiva "abhūṣaṇa-manohāri rādhikāyā vapur babhau" iti pāṭhe’nuktam |vibabhūva vinā satyaṁ dhyānaṁ tretāṁ vinā makhaḥ |vinā dvāparam abhyarcā harer nāma kaliṁ vinā ||vinā madhuṁ saptalādi vinoṣṇaṁ pākimāmratā |vinā śaradam ambuśrīḥ śālis tasyāḥ paraṁ vinā ||śiśireṇa vinā māghyaṁ vināhnāmbujavistṛtiḥ |vinā jyotiṣaśāstreṇa grahāṇāṁ śubhadā sthitiḥ ||vinā guruprabhāvena sarvatra sphuraṇaṁ hareḥ |vinā sūtipratītyā ca prasūto’sau yaśodayā ||kṛṣṇa-bhrū-yugalaṁ tad dhanur-anukṛd api sphurac citram |yat khalu vināpi bāṇaṁ tām api rādhāṁ svayaṁ jayati ||
metro no identificado
Особая причинность — когда говорится, что следствие возникло без причины; она двояка — повод назван или не назван. Возникновение следствия, описанное как беспричинное, мыслимо лишь при какой-то иной причине; и эта причина иногда названа тут же, иногда не названа — два вида. Например: «В юности стан Шри Радхи тонок без усилий, глаза беспокойны без страха, тело прелестно без украшений». Здесь повод назван — возраст. «Не было у неё ни посвящения, ни слушания и чтения наставлений из уст учителя; и всё же эта Радха стала наставницей даже для ланеоких Враджа в искусствах, что изумляют женщин трёх миров и дарят высшую радость даже Шаури, океану искусств». Если в первом стихе прочесть: «Тело Радхики сияло, прелестное без украшений», — повод не назван. «Без Сатья-юги явилось созерцание, без Треты — жертва, без Двапары — поклонение, без Кали — имя Хари». «Без весны — цветение сапталы и прочих, без жары — спелость манго, без осени — краса вод…» «…без дня — раскрытие лотосов, без звездочётов — благое положение планет». «Без силы наставника — явление Хари повсюду; и без мук родов Яшода родила Его». «Брови Кришны, пусть и похожие на лук, сияют дивно: ведь даже без стрелы они побеждают саму Радху».
2c715e230949 · publicado 24 sept 2026, 12:40:03 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Особая причинность описывает чудо как беспричинное — и тем указывает на скрытую причину. Радха стала наставницей в искусствах без учителя: её учитель — сама любовь. Стихи о рождении Кришны говорят, что в тот час сразу явились дары всех веков — созерцание, жертва, поклонение и святое имя, — и цвели цветы всех времён года. Некоторые из этих стихов в тексте повреждены; перевод их приблизителен.