पर्यायेण द्वयोर् एतद् उपमेयोपमा मता ॥39॥पर्यायेण व्यत्ययेन । एतद् उपमानोपमेयत्वं । अर्थाद् वाक्यद्वये । यथा —श्रीराधिकानन्यसमानसत्य् असौमाधुर्यसम्पत्तिर् इवाघविद्विषः ।माधुर्यसम्पत्तिर् अपीयम् उच्चकैःश्रीराधिकेवानुपमा विराजते ॥अत्र राधिकाघविद्विष माधुर्यसम्पदयोः सदृशं वस्त्वन्तरं नास्तीति गम्यते ।एताव् अपि उदाहार्यौ—क्वचित् कुञ्जाः सद्मभ्रकररुचस् तैर् अवयवैःक्वचिच् चित्रैः सद्मान्य् अपि तुलितकुञ्जानि शतशः ।जलानि क्वाप्य् उद्यत्कमलवलितानि प्रतिपदंस्थलान्य् अप्य् एवं क्वाप्य् अथ किम् इव किं निर्णयपदम् ॥सौन्दर्यम् इव साद्गुण्यं सर्वोर्ध्वं यत्र दीव्यति ।साद्गुण्यम् इव सौन्दर्यं राधिका साखिलाधिका ॥
paryāyeṇa dvayor etad upameyopamā matā ||39||paryāyeṇa vyatyayena | etad upamānopameyatvaṁ | arthād vākya-dvaye | yathā —śrī-rādhikānanya-samāna-saty asaumādhurya-sampattir ivāgha-vidviṣaḥ |mādhurya-sampattir apīyam uccakaiḥśrī-rādhikevānupamā virājate ||atra rādhikāgha-vidviṣa mādhurya-sampadayoḥ sadṛśaṁ vastv-antaraṁ nāstīti gamyate |etāv api udāhāryau—kvacit kuñjāḥ sadma-bhrakara-rucas tair avayavaiḥkvacic citraiḥ sadmāny api tulita-kuñjāni śataśaḥ |jalāni kvāpy udyat-kamala-valitāni pratipadaṁsthalāny apy evaṁ kvāpy atha kim iva kiṁ nirṇaya-padam ||saundaryam iva sādguṇyaṁ sarvordhvaṁ yatra dīvyati |sādguṇyam iva saundaryaṁ rādhikā sākhilādhikā ||
metro no identificado
Когда это отношение у двух вещей поочерёдно, признаётся взаимное сравнение. «Поочерёдно» — обменявшись местами. «Это» — отношение образа и сравниваемого. То есть в двух высказываниях. Например: «Шри Радхика, которой нет равных, подобна сокровищу сладости Врага Агхи; и это сокровище сладости тоже сияет несравненно, как Шри Радхика». Здесь постигается, что для Радхики и для сокровища сладости Врага Агхи нет иной сходной вещи. Следует привести и эти два стиха: «Где-то беседки сияют, как дома, своими частями, где-то дома своим убранством во сто крат равны беседкам; где-то воды на каждом шагу окружены раскрывшимися лотосами, и так же где-то земли, — что же на что похоже, где решающее слово?» «Где добродетель, подобная красоте, и красота, подобная добродетели, сияют превыше всего, — та Радхика выше всех».
1573bec0eb09 · publicado 24 sept 2026, 12:40:03 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Взаимное сравнение говорит больше, чем простое: если Радха подобна сладости Кришны, а сладость Кришны — Радхе, значит, третьего образа для них нет во всём мире. Они отражаются только друг в друге.