भक्तिरसामृतशेषः
Prakāśa 4: On the Figures of Speech4.1जीव गोस्वामी
59 / 253
Linux
पन्ने पलटें
भक्तिरसामृतशेषः · 4.1
॥
देवनागरी

अथावसरप्राप्तान् अलङ्कारान् आह—शब्दार्थयोर् अस्थिरा ये धर्माः शोभातिशायिनः ।रसादीन् उपकुर्वन्तोऽलङ्कारास् तेऽङ्गदादिवत् ॥1॥यथाङ्गदादयः शरीरशोभातिशायिनः शरीरिणम् उपकुर्वन्ति, तथानुप्रासोपमादयः शब्दार्थशोभातिशायिनो रसादेर् उपकारकाः । अलङ्कारा अस्थिरा इति नैषां गुणवदावश्यकस्थितिः ।

लिप्यंतरण (IAST)

athāvasara-prāptān alaṅkārān āha—śabdārthayor asthirā ye dharmāḥ śobhātiśāyinaḥ |rasādīn upakurvanto’laṅkārās te’ṅgadādivat ||1||yathāṅgadādayaḥ śarīra-śobhātiśāyinaḥ śarīriṇam upakurvanti, tathānuprāsopamādayaḥ śabdārtha-śobhātiśāyino rasāder upakārakāḥ | alaṅkārā asthirā iti naiṣāṁ guṇavad-āvaśyaka-sthitiḥ |

छन्द अज्ञात

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
शब्दार्थयोर्śabdārthayorслова и смысла
अस्थिराasthirāнепостоянные
येyeкоторые
धर्माःdharmāḥсвойства,
शोभातिशायिनःśobhātiśāyinaḥумножающие красоту,
रसादीन्rasādīnвкусу и прочему
उपकुर्वन्तोऽलङ्कारास्upakurvanto’laṅkārāsслужащие, — украшения
तेऽङ्गदादिवत्te’ṅgadādivatони, как браслеты и прочее
अनुवाद

Теперь, в свой черёд, говорится об украшениях. Непостоянные свойства слова и смысла, которые умножают красоту и служат вкусу и прочему, — это украшения, подобные браслетам. Как браслеты и прочее, умножая красоту тела, служат тому, кто в теле, так созвучие, сравнение и прочее, умножая красоту слова и смысла, служат вкусу и прочему. «Украшения непостоянны» — то есть им не обязательно быть, как обязательны достоинства.

संस्करण

4d14de9bd428 · प्रकाशित 24 सित॰ 2026, 12:40:03 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से