उपनिषद् · Bṛhajjābāla 6.0
॥
देवनागरी
अथ भुसुण्डः कालाग्निरुद्रं नामपञ्चकस्य माहात्म्यं ब्रूहीति होवाच । अथ वसिष्ठवंशजस्य शतभार्यासमेतस्य धनञ्जयस्य ब्राह्मणस्य ज्येष्ठभार्यापुत्रः करुण इति नाम तस्य शुचिस्मिता भार्या
लिप्यंतरण (IAST)
atha bhusuṇḍaḥ kālāgnirudraṃ nāmapañcakasya māhātmyaṃ brūhīti hovāca | atha vasiṣṭhavaṃśajasya śatabhāryāsametasya dhanañjayasya brāhmaṇasya jyeṣṭhabhāryāputraḥ karuṇa iti nāma tasya śucismitā bhāryā
शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अथ भुसुण्डः कालाग्नि-रुद्रंatha bhusuṇḍaḥ kālāgni-rudraṃзатем Бхусунда Калагнирудру
नाम-पञ्चकस्य माहात्म्यंnāma-pañcakasya māhātmyaṃо величии пятиимения
ब्रूहीति होवाचbrūhīti hovāca«поведай», — сказал
अथ वसिष्ठ-वंशजस्यatha vasiṣṭha-vaṃśajasyaи вот, у рождённого в роду Васиштхи
शत-भार्या-समेतस्यśata-bhāryā-sametasyaимевшего сто жён
धनञ्जयस्य ब्राह्मणस्यdhanañjayasya brāhmaṇasyaбрахмана Дхананджаи
ज्येष्ठ-भार्या-पुत्रःjyeṣṭha-bhāryā-putraḥсын старшей жены
करुण इति नामkaruṇa iti nāmaпо имени Каруна
तस्य शुचि-स्मिता भार्याtasya śuci-smitā bhāryāу него жена Шучисмита
अनुवाद
Затем Бхусунда сказал Калагнирудре: «Поведай о величии пяти имён». — И вот: у брахмана Дхананджаи, рождённого в роду Васиштхи и имевшего сто жён, сын старшей жены звался Каруна; жена его — Шучисмита.
संस्करण
929bf6f7c69f · प्रकाशित 1 अग॰ 2026, 11:48:02 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Шестая брахмана отвечает на вопрос о **пяти именах пепла** (вибхути, бхасита, бхасма, кшара, ракша) — и отвечает не рассуждением, а **рассказами**. Дальше пойдут три истории подряд.
Имена в них говорящие, как всегда в таких повестях. **Каруна** значит «жалость, сострадание»; **Шучисмита** — «чисто улыбающаяся». Отец, **Дхананджая**, — «завоеватель богатств» (это же имя носит Арджуна).
«Сто жён» — обычная в повествованиях мера богатства; и тут же сказано, что Каруна — сын **старшей**, то есть первенец главной жены. Дальше окажется, что беда его началась с вражды с братьями.