Mahabharata
Арджуна-ванаваса-парва: брак Субхадры и рождение потомства · Verse 1.213.14–15
1720 / 3756
Mahabharata · 1.213.14–15
Devanāgarī

अभिगम्य स राजानं विनयेन समाहितः ॥
अभ्यर्च्य ब्राह्मणान् पार्थो द्रौपदीम् अभिजग्मिवान् ॥
तं द्रौपदी प्रत्युवाच प्रणयात् कुरुनन्दनम् ॥
तत्रैव गच्छ कौन्तेय यत्र सा सात्वतात्मजा ॥
सुबद्धस्यापि भारस्य पूर्वबन्धः श्लथायते ॥

Transliteration (IAST)

abhigamya sa rājānaṃ vinayena samāhitaḥ ||
abhyarcya brāhmaṇān pārtho draupadīm abhijagmivān ||
taṃ draupadī pratyuvāca praṇayāt kurunandanam ||
tatraiva gaccha kaunteya yatra sā sātvatātmajā ||
subaddhasyāpi bhārasya pūrvabandhaḥ ślathāyate ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अभिगम्य सः राजानं विनयेन समाहितःabhigamya saḥ rājānaṃ vinayena samāhitaḥпридя к царю, со смирением, сосредоточенный,
अभ्यर्च्य ब्राह्मणान् पार्थः द्रौपदीम् अभिजग्मिवान्abhyarcya brāhmaṇān pārthaḥ draupadīm abhijagmivānи почтив брахманов, Партха пошёл к Драупади;
तं द्रौपदी प्रत्युवाच प्रणयात् कुरुनन्दनम्taṃ draupadī pratyuvāca praṇayāt kurunandanamему Драупади ответила, из любви [ревнуя], отраде Куру:
तत्र एव गच्छ कौन्तेय यत्र सा सात्वतात्मजाtatra eva gaccha kaunteya yatra sā sātvatātmajā«туда же иди, Каунтея, где та дочь Сатватов [Субхадра];
सुबद्धस्य अपि भारस्य पूर्वबन्धः श्लथायतेsubaddhasya api bhārasya pūrvabandhaḥ ślathāyateибо [и] у крепко увязанной ноши прежний узел ослабевает»;
Translation

Драупади сказала: «Придя к царю со смирением, сосредоточенный, и почтив брахманов, Партха пошёл к Драупади; ему Драупади ответила, из любви ревнуя, отраде Куру: „Туда же иди, Каунтея, где та дочь Сатватов; ибо и у крепко увязанной ноши прежний узел ослабевает“».

Commentary

Здесь и в укоре Драупади сквозит любовь. Знаменательно, что её ревность — «из любви [пранаят]»: упрёк любящей рождён не злобою, а нежностью, боящейся быть забытой. Здесь — человечность чувства, не умаляющая её добродетели. Так писание являет естественную ревность жены; и за нею — глубина её любви к супругу.

Version

53fd985f1fe2 · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC

Page between verses with