Mahabharata
Arjuna-vanavāsa-parva (The Marriage of Subhadrā and the Birth of Offspring)1.213.36–39
1729 / 15823
Mahabharata · 1.213.36–39
Devanāgarī

युधिष्ठिरस् तु रामेण समागच्छद् यथाविधि ॥
मूर्ध्नि केशवम् आघ्राय पर्यष्वजत बाहुना ॥
तं प्रीयमाणं कृष्णस् तु विनयेनाभ्यपूजयत् ॥
भीमं च पुरुषव्याघ्रं विधिवत् प्रत्यपूजयत् ॥
तांश् च वृष्ण्यन्धकश्रेष्ठान् धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥
प्रतिजग्राह सत्कारैर् यथाविधि यथोपगम् ॥
गुरुवत् पूजयाम् आस कांश् चित् कांश् चिद् वयस्यवत् ॥
कांश् चिद् अभ्यवदत् प्रेम्णा कैश् चिद् अप्य् अभिवादितः ॥

Transliteration (IAST)

yudhiṣṭhiras tu rāmeṇa samāgacchad yathāvidhi ||
mūrdhni keśavam āghrāya paryaṣvajata bāhunā ||
taṃ prīyamāṇaṃ kṛṣṇas tu vinayenābhyapūjayat ||
bhīmaṃ ca puruṣavyāghraṃ vidhivat pratyapūjayat ||
tāṃś ca vṛṣṇyandhakaśreṣṭhān dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ ||
pratijagrāha satkārair yathāvidhi yathopagam ||
guruvat pūjayām āsa kāṃś cit kāṃś cid vayasyavat ||
kāṃś cid abhyavadat premṇā kaiś cid apy abhivāditaḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
युधिष्ठिरः तु रामेण समागच्छत् यथाविधिyudhiṣṭhiraḥ tu rāmeṇa samāgacchat yathāvidhiYudhishthira met with Rama [Balarama] according to custom;
मूर्ध्नि केशवम् आघ्राय पर्यष्वजत बाहुनाmūrdhni keśavam āghrāya paryaṣvajata bāhunāsmelling Keshava's head [in a gesture of love], he embraced him with his arm;
तं प्रीयमाणं कृष्णः तु विनयेन अभ्यपूजयत्taṃ prīyamāṇaṃ kṛṣṇaḥ tu vinayena abhyapūjayatthat joyful one [Yudhishthira] Krishna honored with humility;
भीमं च पुरुषव्याघ्रं विधिवत् प्रत्यपूजयत्bhīmaṃ ca puruṣavyāghraṃ vidhivat pratyapūjayatand Bhima, tiger among men, he duly honored in return;
तान् च वृष्ण्यन्धकश्रेष्ठान् धर्मराजः युधिष्ठिरःtān ca vṛṣṇyandhakaśreṣṭhān dharmarājaḥ yudhiṣṭhiraḥand those best of the Vrishnis and Andhakas, the King of Dharma, Yudhishthira,
प्रतिजग्राह सत्कारैः यथाविधि यथोपगम्pratijagrāha satkāraiḥ yathāvidhi yathopagamreceived with honors, as was fitting and as befitted each;
गुरुवत् पूजयाम् आस कान् चित् कान् चित् वयस्यवत्guruvat pūjayām āsa kān cit kān cit vayasyavatsome he honored as elders, some as equals in age,
कान् चित् अभ्यवदत् प्रेम्णा कैः चित् अपि अभिवादितःkān cit abhyavadat premṇā kaiḥ cit api abhivāditaḥto some he spoke with love, and by some he himself was greeted;
युधिष्ठिरस्yudhiṣṭhirasoriginal form "yudhiṣṭhiras", added to complete the word-by-word coverage
समागच्छद्samāgacchadoriginal form "samāgacchad", added to complete the word-by-word coverage
कृष्णस्kṛṣṇasoriginal form "kṛṣṇas", added to complete the word-by-word coverage
विनयेनाभ्यपूजयत्vinayenābhyapūjayatoriginal form "vinayenābhyapūjayat", added to complete the word-by-word coverage
तांश्tāṃśoriginal form "tāṃś", added to complete the word-by-word coverage
धर्मराजोdharmarājooriginal form "dharmarājo", added to complete the word-by-word coverage
सत्कारैर्satkārairoriginal form "satkārair", added to complete the word-by-word coverage
कांश्kāṃśoriginal form "kāṃś", added to complete the word-by-word coverage
कांश्kāṃśoriginal form "kāṃś", added to complete the word-by-word coverage
चिद्cidoriginal form "cid", added to complete the word-by-word coverage
कांश्kāṃśoriginal form "kāṃś", added to complete the word-by-word coverage
चिद्cidoriginal form "cid", added to complete the word-by-word coverage
कैश्kaiśoriginal form "kaiś", added to complete the word-by-word coverage
चिद्cidoriginal form "cid", added to complete the word-by-word coverage
अप्य्apyoriginal form "apy", added to complete the word-by-word coverage
Translation

Yudhishthira met with Rama according to custom; smelling Keshava's head, he embraced him with his arm; that joyful Yudhishthira Krishna honored with humility; and Bhima, tiger among men, he duly honored in return; and those best of the Vrishnis and Andhakas the King of Dharma received with honors, as was fitting and as befitted each; some he honored as elders, some as equals, to some he spoke with love, and by some he himself was greeted.

Version

f3523e9c5aca · published Jul 12, 2026, 6:11:48 PM UTC

Available inRUEN

Page between verses with