Mahabharata
Арджуна-ванаваса-парва: брак Субхадры и рождение потомства · Verse 1.213.19–20
1723 / 3756
Mahabharata · 1.213.19–20
Devanāgarī

ततो ऽभिगम्य त्वरिता पूर्णेन्दुसदृशानना ॥
ववन्दे द्रौपदीं भद्रा प्रेष्याहम् इति चाब्रवीत् ॥
प्रत्युत्थाय च तां कृष्णा स्वसारं माधवस्य ताम् ॥
सस्वजे चावदत् प्रीता निःसपत्नो ऽस्तु ते पतिः ॥
तथैव मुदिता भद्रा ताम् उवाचैवम् अस्त्व् इति ॥

Transliteration (IAST)

tato 'bhigamya tvaritā pūrṇendusadṛśānanā ||
vavande draupadīṃ bhadrā preṣyāham iti cābravīt ||
pratyutthāya ca tāṃ kṛṣṇā svasāraṃ mādhavasya tām ||
sasvaje cāvadat prītā niḥsapatno 'stu te patiḥ ||
tathaiva muditā bhadrā tām uvācaivam astv iti ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
ततः अभिगम्य त्वरिता पूर्णेन्दुसदृशाननाtataḥ abhigamya tvaritā pūrṇendusadṛśānanāзатем, подойдя поспешно, [она,] с лицом, подобным полной луне,
ववन्दे द्रौपदीं भद्रा प्रेष्या अहम् इति च अब्रवीत्vavande draupadīṃ bhadrā preṣyā aham iti ca abravītпоклонилась Бхадра Драупади и сказала: «я — [твоя] служанка»;
प्रत्युत्थाय च तां कृष्णा स्वसारं माधवस्य ताम्pratyutthāya ca tāṃ kṛṣṇā svasāraṃ mādhavasya tāmи, встав [навстречу], ту сестру Мадхавы [Кришны], Кришна [Драупади],
सस्वजे च अवदत् प्रीता निःसपत्नः अस्तु ते पतिःsasvaje ca avadat prītā niḥsapatnaḥ astu te patiḥобняла и сказала, обрадованная: «да будет супруг твой без соперника [недруга]!»
तथा एव मुदिता भद्रा ताम् उवाच एवम् अस्तु इतिtathā eva muditā bhadrā tām uvāca evam astu itiтак же обрадованная Бхадра сказала ей: «да будет так»;
Translation

Субхадра сказала: «Затем, подойдя поспешно, с лицом, подобным полной луне, поклонилась Бхадра Драупади и сказала: „Я — твоя служанка“; и, встав навстречу, ту сестру Мадхавы Кришна обняла и сказала, обрадованная: „Да будет супруг твой без соперника!“; так же обрадованная Бхадра сказала ей: „Да будет так“».

Commentary

Здесь смирение младшей жены рождает любовь старшей. Знаменательно, что Субхадра, царевна и сестра Кришны, называет себя «служанкою» Драупади — и та обнимает её с благословением: смирение растопляет ревность и обращает соперничество в сестринство. В этом кротость предстаёт вернейшим путём к согласию в доме. Так писание являет образец лада меж со-жёнами; и благословение Драупади скрепляет их сердечный союз.

Version

2acb72647e79 · published Jun 16, 2026, 5:00:00 AM UTC

Page between verses with