Mahabharata · 2.11.32–33
॥
Devanāgarī
देवो नारायणस् तस्यां तथा देवर्षयश् च ये ॥
ऋषयो वालखिल्याश् च योनिजायोनिजास् तथा ॥
यच् च किं चित् त्रिलोके ऽस्मिन् दृश्यते स्थाणुजङ्गमम् ॥
सर्वं तस्यां मया दृष्टं तद् विद्धि मनुजाधिप ॥
Transliteration (IAST)
devo nārāyaṇas tasyāṃ tathā devarṣayaś ca ye ||
ṛṣayo vālakhilyāś ca yonijāyonijās tathā ||
yac ca kiṃ cit triloke 'smin dṛśyate sthāṇujaṅgamam ||
sarvaṃ tasyāṃ mayā dṛṣṭaṃ tad viddhi manujādhipa ||
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
देवः नारायणः तस्याम्devaḥ nārāyaṇaḥ tasyāmбог Нараяна в ней,
तथा देव-ऋषयः च येtathā deva-ṛṣayaḥ ca yeи какие [есть] девариши,
ऋषयः वालखिल्याः चṛṣayaḥ vālakhilyāḥ caмудрецы и валакхильи,
योनि-जा-अयोनि-जाः तथाyoni-jā-ayoni-jāḥ tathāиз лона и не из лона рождённые;
यत् च किम् चित् त्रि-लोके अस्मिन्yat ca kim cit tri-loke asminчто ни есть в этих трёх мирах,
दृश्यते स्थाणु-जङ्गमम्dṛśyate sthāṇu-jaṅgamamзримое, неподвижное и движущееся, —
सर्वम् तस्याम् मया दृष्टम्sarvam tasyām mayā dṛṣṭamвсё в ней мною виденное,
तत् विद्धि मनुज-अधिपtat viddhi manuja-adhipaзнай это, о владыка людей;
Translation
«Бог Нараяна в ней, и все девариши, мудрецы и валакхильи, из лона и не из лона рождённые; и что ни есть в этих трёх мирах, зримое, неподвижное и движущееся, — всё это я видел в ней, знай, о владыка людей».
Commentary
Version
285a7ff1135b · published Jun 16, 2026, 12:50:00 PM UTC
Page between verses with
Здесь — сокровенная вершина: в зале Творца пребывает Сам Нараяна, Господь. Знаменательно, что и Прародитель, и всё творение собраны вокруг Нараяны, Источника самого Брахмы: Творец не предел, а Бог за Творцом. Так писание тихо являет, что превыше всех зал и всех хранителей — Вишну-Нараяна; и далее — подвижники при Творце.