Mahabharata · 2.11.41–42
॥
Devanāgarī
सा सभा तादृशी दृष्टा सर्वलोकेषु दुर्लभा ॥
सभेयं राजशार्दूल मनुष्येषु यथा तव ॥
एता मया दृष्टपूर्वाः सभा देवेषु पाण्डव ॥
तवेयं मानुषे लोके सर्वश्रेष्ठतमा सभा ॥
Transliteration (IAST)
sā sabhā tādṛśī dṛṣṭā sarvalokeṣu durlabhā ||
sabheyaṃ rājaśārdūla manuṣyeṣu yathā tava ||
etā mayā dṛṣṭapūrvāḥ sabhā deveṣu pāṇḍava ||
taveyaṃ mānuṣe loke sarvaśreṣṭhatamā sabhā ||
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
सा सभा तादृशी दृष्टाsā sabhā tādṛśī dṛṣṭāтакая зала [мною] виденная,
सर्व-लोकेषु दुर्लभाsarva-lokeṣu durlabhāво всех мирах труднодостижимая,
सभा इयम् राज-शार्दूलsabhā iyam rāja-śārdūla[как] эта зала, о тигр среди царей,
मनुष्येषु यथा तवmanuṣyeṣu yathā tavaсреди людей — твоя;
एताः मया दृष्ट-पूर्वाःetāḥ mayā dṛṣṭa-pūrvāḥэти мною виденные прежде
सभाः देवेषु पाण्डवsabhāḥ deveṣu pāṇḍavaзалы среди богов, о Пандава;
तव इयम् मानुषे लोकेtava iyam mānuṣe loke[а] эта твоя в мире людей —
सर्व-श्रेष्ठ-तमा सभाsarva-śreṣṭha-tamā sabhāнаипревосходнейшая зала.»
Translation
«Такую залу я видел — труднодостижимую во всех мирах, — какова среди людей твоя, о тигр среди царей; эти залы я видел прежде среди богов, о Пандава, а эта твоя в мире людей — наипревосходнейшая из [человеческих] зал».
Commentary
Version
2f688d02e58e · published Jun 16, 2026, 12:50:00 PM UTC
Page between verses with
Здесь Нарада завершает обзор небесных зал хвалою земному дворцу Юдхиштхиры. Знаменательно, что это не лесть, а указание: праведное царство достигает высот, сопоставимых с горними. Так писание являет вершину земной славы Пандавов; и далее Юдхиштхира вопрошает об одном из насельников зала Индры.