Linux
Turn pages
Ujjvala-nīlamaṇi · 9.19
॥
Devanāgarī
अथ अमर्षः
स्फुटद्भिर् इव कोरकैर् अलघुभिश् च गुञ्जाफलिअ
र्मयाद्य विरचय्य यन्मुरहराय विश्राणितम् ।
त्वयात्र पखि राधिकाश्रवसि वीक्ष्य तत्कुण्डलं
मनः स्वम् उदघाटि यत् तद् अतिलाघवायैव नः
Transliteration (IAST)
atha amarṣaḥ-
sphuṭadbhir iva korakair alaghubhiś ca guñjā-phalia-
rmayādya viracayya yan-muraharāya viśrāṇitam |
tvayātra pakhi rādhikāśravasi vīkṣya tat-kuṇḍalaṃ
manaḥ svam udaghāṭi yat tad atilāghavāyaiva naḥ
metre not identified
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अथathaтеперь
अमर्षःamarṣaḥнетерпимость
स्फुटद्भिर्sphuṭadbhirлопающимся
इवivaсловно
कोरकैर्korakairбутонам
अलघुभिश्alaghubhiśнемалым
चcaи
गुञ्जाguñjāгунджи
फलिअर्phaliarплодами
मयाद्यmayādyaмною ныне
विरचय्यviracayyaсмастерив
यन्yanкоторое
मुरहरायmuraharāyaгубителю Муры
विश्राणितम्viśrāṇitamпожаловано
त्वयात्रtvayātraтобою здесь
पखिpakhiподруга
राधिकाrādhikāРадхики
श्रवसिśravasiна ухе
वीक्ष्यvīkṣyaувидев
तत्tatту
कुण्डलंkuṇḍalaṃсерьгу
मनःmanaḥум
स्वम्svamсвой
उदघाटिudaghāṭiбыл открыт
यत्yatчто
तद्tadто
अतिलाघवायैवatilāghavāyaivaлишь к великому умалению
नःnaḥнашему
Translation
Серьгу, которую я нынче смастерила из немалых плодов гунджи, похожих на лопающиеся бутоны, и пожаловала губителю Муры, — увидев её на ухе Радхики, ты, подруга, здесь открыла свой ум. А это лишь к великому нашему умалению.
Version
6da25c014a3a · published Sep 18, 2026, 8:44:42 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Пример на нетерпимость. Обидно не то, что серьга у Радхики, а то, что подруга не стерпела и выдала себя.
Упрёк, стало быть, направлен не на соперницу, а на свою. Соперничество требует выдержки, и проигрывает не тот, у кого отняли, а тот, кто показал, что задет.
Слово lāghava, «умаление», из языка чести. На кон поставлен вес всей стороны, а не одно украшение.