यथा वा— सरस्वत्यास् तटे राजन् ऋषयः सत्रम् आसते । वितर्कः समभूत् तेषां त्रिष्व् अधीशेषु को महान् ॥ इत्यादिर् इतिहासः । श्रीविष्णोः स्थानं च क्षीरोदादिकं पाद्मोत्तरखण्डादौ जगत्पालननिमित्तकनिवेदनार्थं ब्रह्मादयस् तत्र मुहुर् गच्छतीति प्रसिद्धेः, विष्णुलोकतया प्रसिद्धेश् च । बृहत्सहस्रनाम्नि च क्षीराब्धिमन्दिर इति तन्नामगणे पठ्यते । श्वेतद्वीपपतेः क्वचिद् अनिरुद्धतया ख्यातिश् च, तस्य साक्षाद् एवाविर्भाव इत्य् अपेक्षयेति ॥ एवं परीक्षया तत्र त्रिदेव्यास् तारतम्यम् अपि स्फुटम् । ॥
yathā vā— sarasvatyās taṭe rājan ṛṣayaḥ satram āsate | vitarkaḥ samabhūt teṣāṁ triṣv adhīśeṣu ko mahān || ity-ādir itihāsaḥ | śrī-viṣṇoḥ sthānaṁ ca kṣīrodādikaṁ pādmottara-khaṇḍādau jagat-pālana-nimittaka-nivedanārthaṁ brahmādayas tatra muhur gacchatīti prasiddheḥ, viṣṇu-lokatayā prasiddheś ca | bṛhat-sahasra-nāmni ca kṣīrābdhi-mandira iti tan-nāma-gaṇe paṭhyate | śvetadvīpa-pateḥ kvacid aniruddhatayā khyātiś ca, tasya sākṣād evāvirbhāva ity apekṣayeti || evaṁ parīkṣayā tatra tridevyās tāratamyam api sphuṭam | ||
Или как сказание «На берегу Сарасвати, о царь, риши совершали жертву; и возник у них спор: кто из трёх владык велик?» и далее.
А место Шри Вишну — молочный океан и прочее: известно по последней кханде «Падмы» и прочему, что Брахма и прочие то и дело ходят туда с докладом ради хранения мира, и известно, что это мир Вишну. И в «Большой тысяче имён» среди сонма Его имён читается «обитель молочного океана». А что где-то владыка Шветадвипы известен как Анируддха — это по соотнесению с тем, что у него явление воочию.
Так и при рассмотрении ясна соразмерность тех трёх божеств.
5875de2e89c0 · publicado 20 sept 2026, 15:59:55 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Спор риши приведён не ради ответа, а ради того, что вопрос вообще ставился: соразмерность есть.
Место доказывает то же, что и имя: туда ходят с докладом, а не оттуда.
И разные имена владыки Шветадвипы согласованы простым различением — по тому, воочию ли там явление.