Ṣaṭ-sandarbha
Sandarbha Three — Paramātmā: The Lord Within3.105.1Jīva Gosvāmī
359 / 1405
Linux
Pasar páginas
Ṣaṭ-sandarbha · 3.105.1
॥
Devanāgarī

तद् एवं सर्वेऽपि वैषम्यनैर्घृण्ये परिहृते । ईश्वरस् तु पर्जन्यवद् द्रष्टव्य इत्य् अस्य ब्रह्मसूत्रनिर्गतार्थन्यायस्याप्य् अत्रैवान्तर्भावसिद्धेः । इति ब्रह्मभगवत्परमात्मानो विवृताः । तद् एवं त्रिव्यूहत्वम् एव व्याख्यातम् । क्वचिद् वासुदेवादिचतुर्व्यूहादित्वं च दृश्यते । स च भेदः कस्यचित् केनचिद् अभेदविवक्षया भेदविवक्षया च नायुक्तः । तद् उक्तं मोक्षधर्मे नारायणीये— एकव्यूहविभागो वा क्वचिद् द्विव्यूहसंज्ञितः । त्रिव्यूहश् चापि सङ्ख्यातश् चतुर्व्यूहश् च दृश्यते ॥ इति । श्रुतिश् च—स एकधा भवति द्विधा भवति इत्याद्या । अथ पूर्वरीत्या चतुर्व्यूहत्वाद्यविसंवादितया यद् अत्र त्रिव्यूहत्वं, तत्र प्रथमव्यूहस्य श्रीभगवत एव मुख्यत्वं यत् प्रतिपादकत्वेनैवास्य श्रीभागवतम् इत्य् आख्या । यथोक्तम्—इदं भागवतं नाम पुराणं ब्रह्मसम्मितम् इति । तस्य हि प्राधान्ये षड्विधेन लिङ्गेन तात्पर्यम् अपि पर्यालोच्यते । उपक्रमोपसंहाराव् अभ्यासोऽपूर्वता फलम् । अर्थवादोपपत्ती च लिङ्गं तात्पर्यनिर्णये ॥ इत्य् उक्तप्रकारेण । तथा हि तावद् उपक्रमोपसंहारयोर् ऐक्येन— जन्माद्य् अस्य यतोऽन्वयाद् इतरतश् चार्थेष्व् अभिज्ञः स्वराट् तेने ब्रह्म हृदा य आदिकवये मुह्यन्ति यत् सूरयः । तेजोवारिमृदां यथा विनिमयो यत्र त्रिसर्गोऽमृषा धाम्ना स्वेन सदा निरस्तकुहकं सत्यं परं धीमहि ॥ कस्मै येन विभासितोऽयम् अतुलो ज्ञानप्रदीपः पुरा तद्रूपेण च नारदाय मुनये कृष्णाय तद्रूपिणा । योगीन्द्राय तदात्मनाथ भगवद्राताय कारुण्यतस् तच् छुद्धं विमलं विशोकम् अमृतं सत्यं परं धीमहि ॥ तत्र पुर्वस्यार्थः । अर्थोऽयं ब्रह्मसूत्राणाम् इति गारुडोक्तेर् अस्य महापुराणस्य ब्रह्मसूत्राकृत्रिमभाष्यात्मकत्वात् प्रथमं तद् उपादायैवावतारः । तत्र पूर्वम्, अथातो ब्रह्म जिज्ञासा इति व्याचष्टे—तेजोवारिमृदाम् इत्याद्यर्धेन । योजनायां प्राथमिकत्वाद् अस्य पूर्वत्वम् । तत्र ब्रह्मजिज्ञासा इति व्याचष्टे—परं धीमहि इति । परं श्रीभगवन्तं धीमहि ध्यायेम । तद् एवं मुक्तप्रग्रहया योगवृत्त्या बृहत्त्वाद् ब्रह्म यत् सर्वात्मकं, तद् बहिश् च भवति । तत् तु निजरश्म्यादिभ्यः सूर्य इव सर्वेभ्यः परम् एव स्वतो भवतीति मूलरूपत्वप्रदर्शनाय परपदेन ब्रह्मपदं व्याख्यायते । तच् चात्र भगवान् एवेत्य् अभिमतं, पुरुषस्य तदंशत्वात्, निर्विशेषब्रह्मणो गुणादिहीनत्वात् । उक्तं च श्रीरामानुजचरणैः—सर्वत्र बृहत्त्वगुणयोगेन हि ब्रह्मशब्दः । बृहत्त्वं च स्वरूपेण गुणैश् च यत्रानवधिकातिशयः सोऽस्य मुखोऽर्थः । स च सर्वेश्वर एव इति । उक्तं प्रचेतोभिः, न ह्य् अन्तस् त्वद्विभूतीनां सोऽनन्त इति गीयसे । अत एव विविधमनोहरानन्ताकारत्वेऽपि तत्तदाकाराश्रयपरमाद्भुतमुख्याकारत्वम् अपि तस्य व्यञ्जितम् । तद् एवं मूर्तत्वे सिद्धे तेनैव परत्वेन न तस्य विष्ण्वादिरूपकभगवत्त्वम् एव सिद्धम्, तस्यैव ब्रह्मशिवादिपरत्वेन दर्शितत्वात् ।

Transliteración (IAST)

tad evaṁ sarve'pi vaiṣamya-nairghṛṇye parihṛte | īśvaras tu parjanyavad draṣṭavya ity asya brahma-sūtra-nirgatārtha-nyāyasyāpy atraivāntarbhāva-siddheḥ | iti brahma-bhagavat-paramātmāno vivṛtāḥ | tad evaṁ trivyūhatvam eva vyākhyātam | kvacid vāsudevādi-caturvyūhāditvaṁ ca dṛśyate | sa ca bhedaḥ kasyacit kenacid abheda-vivakṣayā bheda-vivakṣayā ca nāyuktaḥ | tad uktaṁ mokṣa-dharme nārāyaṇīye— eka-vyūha-vibhāgo vā kvacid dvi-vyūha-saṁjñitaḥ | tri-vyūhaś cāpi saṅkhyātaś catur-vyūhaś ca dṛśyate || iti | śrutiś ca—sa ekadhā bhavati dvidhā bhavati ity-ādyā | atha pūrva-rītyā catur-vyūhatvādy-avisaṁvāditayā yad atra tri-vyūhatvaṁ, tatra prathama-vyūhasya śrī-bhagavata eva mukhyatvaṁ yat pratipādakatvenaivāsya śrī-bhāgavatam ity ākhyā | yathoktam—idaṁ bhāgavataṁ nāma purāṇaṁ brahma-sammitam iti | tasya hi prādhānye ṣaḍ-vidhena liṅgena tātparyam api paryālocyate | upakramopasaṁhārāv abhyāso'pūrvatā phalam | arthavādopapattī ca liṅgaṁ tātparya-nirṇaye || ity ukta-prakāreṇa | tathā hi tāvad upakramopasaṁhārayor aikyena— janmādy asya yato'nvayād itarataś cārtheṣv abhijñaḥ svarāṭ tene brahma hṛdā ya ādi-kavaye muhyanti yat sūrayaḥ | tejo-vāri-mṛdāṁ yathā vinimayo yatra tri-sargo'mṛṣā dhāmnā svena sadā nirasta-kuhakaṁ satyaṁ paraṁ dhīmahi || kasmai yena vibhāsito'yam atulo jñāna-pradīpaḥ purā tad-rūpeṇa ca nāradāya munaye kṛṣṇāya tad-rūpiṇā | yogīndrāya tad-ātmanātha bhagavad-rātāya kāruṇyatas tac chuddhaṁ vimalaṁ viśokam amṛtaṁ satyaṁ paraṁ dhīmahi || tatra purvasyārthaḥ | artho'yaṁ brahma-sūtrāṇām iti gāruḍokter asya mahā-purāṇasya brahma-sūtrākṛtrima-bhāṣyātmakatvāt prathamaṁ tad upādāyaivāvatāraḥ | tatra pūrvam, athāto brahma jijñāsā iti vyācaṣṭe—tejo-vāri-mṛdām ity-ādy-ardhena | yojanāyāṁ prāthamikatvād asya pūrvatvam | tatra brahma-jijñāsā iti vyācaṣṭe—paraṁ dhīmahi iti | paraṁ śrī-bhagavantaṁ dhīmahi dhyāyema | tad evaṁ mukta-pragrahayā yoga-vṛttyā bṛhattvād brahma yat sarvātmakaṁ, tad bahiś ca bhavati | tat tu nija-raśmy-ādibhyaḥ sūrya iva sarvebhyaḥ param eva svato bhavatīti mūla-rūpatva-pradarśanāya para-padena brahma-padaṁ vyākhyāyate | tac cātra bhagavān evety abhimataṁ, puruṣasya tad-aṁśatvāt, nirviśeṣa-brahmaṇo guṇādi-hīnatvāt | uktaṁ ca śrī-rāmānuja-caraṇaiḥ—sarvatra bṛhattva-guṇa-yogena hi brahma-śabdaḥ | bṛhattvaṁ ca svarūpeṇa guṇaiś ca yatrānavadhikātiśayaḥ so'sya mukho'rthaḥ | sa ca sarveśvara eva iti | uktaṁ pracetobhiḥ, na hy antas tvad-vibhūtīnāṁ so'nanta iti gīyase | ata eva vividha-manoharānantākāratve'pi tat-tad-ākārāśraya-paramādbhuta-mukhyākāratvam api tasya vyañjitam | tad evaṁ mūrtatve siddhe tenaiva paratvena na tasya viṣṇv-ādi-rūpaka-bhagavattvam eva siddham, tasyaiva brahma-śivādi-paratvena darśitatvāt |

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
तद्tadто
एवंevaṁтак
सर्वेऽपिsarve'piи все
वैषम्यvaiṣamyaнеравенство
नैर्घृण्येnairghṛṇyeи безжалостность
परिहृतेparihṛteустранены
ईश्वरस्īśvaras«Владыка
तुtuже
पर्जन्यवद्parjanyavadтуче подобно
द्रष्टव्यdraṣṭavyaдолжен быть видим»
इत्य्ityтак —
अस्यasyaу этого,
ब्रह्मbrahma«Брахма-
सूत्रsūtraсутры»
निर्गतार्थnirgatārthaвытекающего смысла
न्यायस्याप्य्nyāyasyāpyи правила,
अत्रैवान्तर्भावatraivāntarbhāvaздесь именно вхождения внутрь
सिद्धेःsiddheḥдостижением
इतिiti«так
ब्रह्मbrahmaБрахман,
भगवत्bhagavatБхагаван,
परमात्मानोparamātmānoПараматма
विवृताःvivṛtāḥраскрыты»
तद्tadто
एवंevaṁтак
त्रिव्यूहत्वम्trivyūhatvamтрояким расположением бытие
एवevaименно
व्याख्यातम्vyākhyātamистолковано
क्वचिद्kvacidгде-то
वासुदेवादिvāsudevādiВасудевой и прочими
चतुर्व्यूहादित्वंcaturvyūhāditvaṁчетверичным расположением и прочим бытие
चcaи
दृश्यतेdṛśyateвидится
सsaто
चcaи
भेदःbhedaḥразличие
कस्यचित्kasyacitу кого-то
केनचिद्kenacidс кем-то
अभेदabhedaнеразличие
विवक्षयाvivakṣayāсказать желанием,
भेदbhedaразличие
विवक्षयाvivakṣayāсказать желанием
चcaи,
नायुक्तःnāyuktaḥне неуместно
तद्tadто
उक्तंuktaṁсказано
मोक्षmokṣaв «Мокша-
धर्मेdharmeдхарме»,
नारायणीयेnārāyaṇīyeв «Нараянии»:
एकeka«одним
व्यूहvyūhaрасположением
विभागोvibhāgoразделение
वाvāили,
क्वचिद्kvacidгде-то
द्विdviдвумя
व्यूहvyūhaрасположениями
संज्ञितःsaṁjñitaḥименуемое;
त्रिtriтремя
व्यूहश्vyūhaśрасположениями
चापिcāpiи даже
सङ्ख्यातश्saṅkhyātaśисчислено,
चतुर्caturчетырьмя
व्यूहश्vyūhaśрасположениями
चcaи
दृश्यतेdṛśyateвидится»
इतिitiтак
श्रुतिश्śrutiśшрути
चcaи:
सsa«он
एकधाekadhāодним
भवतिbhavatiбывает,
द्विधाdvidhāдвумя
भवतिbhavatiбывает»
इत्य्ityтак
आद्याādyāи прочие
अथathaтеперь,
पूर्वpūrvaпрежним
रीत्याrītyāобычаем,
चतुर्caturчетверичным
व्यूहत्वाद्य्vyūhatvādyрасположением и прочим бытию
अविसंवादितयाavisaṁvāditayāнепротиворечивостью, —
यद्yadкоторое
अत्रatraздесь —
त्रिtriтрояким
व्यूहत्वंvyūhatvaṁрасположением бытие,
तत्रtatraтам
प्रथमprathamaпервого
व्यूहस्यvyūhasyaрасположения,
श्रीśrīшри
भगवतbhagavataБхагавана,
एवevaименно
मुख्यत्वंmukhyatvaṁглавенство,
यत्yatкоторого
प्रतिपादकत्वेनैवास्यpratipādakatvenaivāsyaутверждающим бытием именно, у неё
श्रीśrī«шри
भागवतम्bhāgavatamБхагаватам»
इत्य्ityтак
आख्याākhyāназвание
यथोक्तम्yathoktamкак сказано:
इदंidaṁ«эта
भागवतंbhāgavataṁБхагаватам
नामnāmaпо имени
पुराणंpurāṇaṁпурана,
ब्रह्मbrahmaБрахме
सम्मितम्sammitamравная»
इतिitiтак
तस्यtasyaу него
हिhiведь
प्राधान्येprādhānyeпри главенстве
षड्ṣaḍшестью
विधेनvidhenaвидами
लिङ्गेनliṅgenaпризнака
तात्पर्यम्tātparyamнаправленность
अपिapiи
पर्यालोच्यतेparyālocyateобдумывается
उपक्रमोपसंहाराव्upakramopasaṁhārāv«зачин и заключение,
अभ्यासोऽपूर्वताabhyāso'pūrvatāповторение, небывалость,
फलम्phalamплод,
अर्थवादोपपत्तीarthavādopapattīвосхваление и обоснование
चcaи —
लिङ्गंliṅgaṁпризнак
तात्पर्यtātparyaнаправленности
निर्णयेnirṇayeпри выводе»
इत्य्ityтак
उक्तuktaсказанным
प्रकारेणprakāreṇaобразом
तथाtathāтак
हिhiведь:
तावद्tāvadпрежде
उपक्रमोपसंहारयोर्upakramopasaṁhārayorу зачина и заключения
ऐक्येनaikyenaединством:
जन्माद्य्janmādy«рождение и прочее
अस्यasyaу этого
यतोऽन्वयाद्yato'nvayādот кого; сопряжением
इतरतश्itarataśи от иного
चार्थेष्व्cārtheṣvи в предметах
अभिज्ञःabhijñaḥсведущий,
स्वराट्svarāṭсамосветящийся,
तेनेteneпередал
ब्रह्मbrahmaБрахман
हृदाhṛdāсердцем
यyaкоторый
आदिādiпервому
कवयेkavayeпоэту;
मुह्यन्तिmuhyantiобольщаются
यत्yatот которого
सूरयःsūrayaḥмудрые;
तेजोtejoсвета,
वारिvāriводы,
मृदांmṛdāṁземли
यथाyathāкак
विनिमयोvinimayoобмен,
यत्रyatraгде
त्रिtriтройное
सर्गोऽमृषाsargo'mṛṣāтворение не ложно;
धाम्नाdhāmnāмощью
स्वेनsvenaСвоей
सदाsadāвсегда
निरस्तnirastaотринут
कुहकंkuhakaṁобман у кого, —
सत्यंsatyaṁистинного,
परंparaṁвысшего,
धीमहिdhīmahiда помыслим»
कस्मैkasmai«кому,
येनyenaкоторым
विभासितोऽयम्vibhāsito'yamявлен этот
अतुलोatuloнесравненный
ज्ञानjñānaзнания
प्रदीपःpradīpaḥсветильник
पुराpurāвстарь,
तद्tadЕго
रूपेणrūpeṇaобликом
चcaи
नारदायnāradāyaНараде
मुनयेmunayeотшельнику,
कृष्णायkṛṣṇāyaКришне,
तद्tadЕго
रूपिणाrūpiṇāоблик имеющим,
योगीन्द्रायyogīndrāyaйогинов владыке
तद्tadЕго
आत्मनाथātmanāthaсобою, затем
भगवद्bhagavadБхагавана
रातायrātāyaдару
कारुण्यतस्kāruṇyatasпо милосердию, —
तच्tacтого
छुद्धंchuddhaṁчистого,
विमलंvimalaṁнезапятнанного,
विशोकम्viśokamбеспечального,
अमृतंamṛtaṁбессмертного,
सत्यंsatyaṁистинного,
परंparaṁвысшего,
धीमहिdhīmahiда помыслим»
तत्रtatraтам
पुर्वस्यार्थःpurvasyārthaḥу первого смысл
अर्थोऽयंartho'yaṁ«смысл этот —
ब्रह्मbrahmaБрахма-
सूत्राणाम्sūtrāṇāmсутр»
इतिitiтак —
गारुडोक्तेर्gāruḍokter«Гаруды» сказанным,
अस्यasyaу неё,
महाmahāвеликой
पुराणस्यpurāṇasyaпураны,
ब्रह्मbrahmaБрахма-
सूत्राकृत्रिमsūtrākṛtrimaсутр неискусственным
भाष्यात्मकत्वात्bhāṣyātmakatvātтолкованием бытием,
प्रथमंprathamaṁсперва
तद्tadих
उपादायैवावतारःupādāyaivāvatāraḥвзяв именно, нисхождение
तत्रtatraтам
पूर्वम्pūrvamсперва
अथातोathāto«теперь потому
ब्रह्मbrahmaБрахмана
जिज्ञासाjijñāsāжелание познать»
इतिitiтак
व्याचष्टेvyācaṣṭeтолкует:
तेजोtejo«света,
वारिvāriводы,
मृदाम्mṛdāmземли»
इत्य्ityтак
आद्य्ādyи далее
अर्धेनardhenaполовиною
योजनायांyojanāyāṁв сопряжении
प्राथमिकत्वाद्prāthamikatvādпервенством
अस्यasyaу неё
पूर्वत्वम्pūrvatvamпрежде бытие
तत्रtatraтам
ब्रह्मbrahma«Брахмана
जिज्ञासाjijñāsāжелание познать»
इतिitiтак
व्याचष्टेvyācaṣṭeтолкует:
परंparaṁ«высшего
धीमहिdhīmahiда помыслим»
इतिitiтак;
परंparaṁ«высшего»,
श्रीśrīшри
भगवन्तंbhagavantaṁБхагавана,
धीमहिdhīmahi«да помыслим»,
ध्यायेमdhyāyemaда созерцаем
तद्tadто
एवंevaṁтак:
मुक्तmuktaотпущенною
प्रग्रहयाpragrahayāуздою,
योगyogaэтимологии
वृत्त्याvṛttyāдействием,
बृहत्त्वाद्bṛhattvādвеликостью,
ब्रह्मbrahmaБрахман
यत्yatкоторое —
सर्वात्मकंsarvātmakaṁвсё собою имеющее,
तद्tadто
बहिश्bahiśвне
चcaи
भवतिbhavatiбывает
तत्tatОн
तुtuже,
निजnijaсвоих
रश्म्य्raśmyлучей
आदिभ्यःādibhyaḥи прочего
सूर्यsūryaсолнце
इवivaкак,
सर्वेभ्यःsarvebhyaḥвсего
परम्paramвыше
एवevaименно
स्वतोsvatoсам собою
भवतीतिbhavatītiбывает — так,
मूलmūlaкоренным
रूपत्वrūpatvaобликом бытия
प्रदर्शनायpradarśanāyaради показа
परpara«высший»
पदेनpadenaсловом
ब्रह्मbrahma«Брахман»
पदंpadaṁслово
व्याख्यायतेvyākhyāyateтолкуется
तच्tacто
चात्रcātraи здесь —
भगवान्bhagavānБхагаван
एवेत्य्evetyименно — так
अभिमतंabhimataṁпризнано:
पुरुषस्यpuruṣasyaу Пуруши
तद्tadЕго
अंशत्वात्aṁśatvātдолею бытием,
निर्विशेषnirviśeṣaбезразличного
ब्रह्मणोbrahmaṇoу Брахмана
गुणादिguṇādiкачеств и прочего
हीनत्वात्hīnatvātлишённостью
उक्तंuktaṁсказано
चcaи
श्रीśrīшри
रामानुजrāmānujaРамануджи
चरणैःcaraṇaiḥстопами:
सर्वत्रsarvatra«везде
बृहत्त्वbṛhattvaвеликости
गुणguṇaкачества
योगेनyogenaсоединением
हिhiведь
ब्रह्मbrahma«Брахман»
शब्दःśabdaḥслово;
बृहत्त्वंbṛhattvaṁвеликость
चcaи
स्वरूपेणsvarūpeṇaсвоим обликом
गुणैश्guṇaiśи качествами
चcaи,
यत्रानवधिकातिशयःyatrānavadhikātiśayaḥгде безграничный избыток, —
सोऽस्यso'syaтот у него
मुखोऽर्थःmukho'rthaḥглавный смысл;
सsaон
चcaи —
सर्वेश्वरsarveśvaraвсего Владыка
एवevaименно»
इतिitiтак
उक्तंuktaṁсказано
प्रचेतोभिःpracetobhiḥПрачетами:
नna«не
ह्य्hyведь
अन्तस्antasконец
त्वद्tvadТвоих
विभूतीनांvibhūtīnāṁвеличий, —
सोऽनन्तso'nantaОн «бесконечный»
इतिitiтак
गीयसेgīyaseвоспеваешься»
अतataпотому
एवevaименно,
विविधvividhaразнообразных,
मनोहरानन्ताकारत्वेऽपिmanoharānantākāratve'piи при пленительных бесконечных очертаниях,
तत्tatтех,
तद्tadтех
आकाराश्रयākārāśrayaочертаний опора,
परमाद्भुतparamādbhutaвысочайше дивное
मुख्याकारत्वम्mukhyākāratvamглавное очертание бытие
अपिapiи
तस्यtasyaу Него
व्यञ्जितम्vyañjitamвыражено
तद्tadто
एवंevaṁтак,
मूर्तत्वेmūrtatveпри воплощённости
सिद्धेsiddheдостигнутой,
तेनैवtenaivaтем именно
परत्वेनparatvenaвысшим бытием
नnaразве не
तस्यtasyaу Него
विष्ण्व्viṣṇvВишну
आदिādiи прочими
रूपकrūpakaоблик имеющего
भगवत्त्वम्bhagavattvamБхагаваном бытие
एवevaименно
सिद्धम्siddhamдостигнуто, —
तस्यैवtasyaivaу Него именно
ब्रह्मbrahmaБрахмы,
शिवादिśivādiШивы и прочих
परत्वेनparatvenaвыше бытием
दर्शितत्वात्darśitatvātпоказанностью
Traducción

Итак, и неравенство, и безжалостность устранены — и правило, вытекающее из «Брахма-сутры» «Владыку же надо видеть как тучу», тоже входит сюда. «Так раскрыты Брахман, Бхагаван и Параматма».

Итак, истолковано именно троякое расположение. Где-то видно и четверичное — Васудева и прочие. Такое различие не неуместно: у кого-то с кем-то говорится о неразличии, у кого-то — о различии. О том сказано в «Мокша-дхарме», в «Нараянии»: «Разделение бывает одним расположением, где-то именуется двумя; исчислено и тремя, а видится и четырьмя». И шрути: «Он бывает одним, бывает двумя» и прочие.

Итак, по прежнему обычаю, не противореча четверичному расположению и прочему, здесь дано троякое; и в нём главенство — именно у первого расположения, у шри Бхагавана; а раз книга утверждает именно Его, отсюда и название её — «шри Бхагаватам», как сказано: «Эта пурана по имени Бхагаватам, равная Брахме».

Главенство это обдумывается и по направленности, шестью видами признака: «Зачин и заключение, повторение, небывалость, плод, восхваление и обоснование — вот признаки при выводе о направленности».

А именно, прежде всего — единством зачина и заключения: «От кого рождение и прочее у этого; кто сведущ в предметах и по сопряжению, и иначе; самосветящийся; кто сердцем передал Брахман первому поэту; от кого обольщаются и мудрые; в ком тройное творение не ложно, как обмен света, воды и земли; в ком обман всегда отринут Своей же мощью, — истинного, высшего, да помыслим». И: «Кому — Тем, кем встарь был явлен этот несравненный светильник знания, и Его же обликом Нараде-отшельнику, и Его облик носящим — Кришне, и Собою — владыке йогинов, а затем по милосердию дару Бхагавана, — того чистого, незапятнанного, беспечального, бессмертного, истинного, высшего да помыслим».

Смысл первого таков. По слову «Гаруды» «Смысл этот — смысл Брахма-сутр», эта великая пурана есть неискусственное толкование Брахма-сутр, и потому нисхождение её начато прямо с них. Сперва «теперь потому — желание познать Брахман» он толкует половиной «света, воды, земли» и далее: в сопряжении она первая, потому и прежде. И там «желание познать Брахман» он толкует словами «высшего да помыслим»: «высшего», то есть шри Бхагавана, «да помыслим», да созерцаем.

Итак: если отпустить узду и взять слово по этимологии, Брахман — то, что по своей великости объемлет всё; и оно же вне всего. Но Сам Он, как солнце выше своих лучей и прочего, сам собою выше всего; и чтобы показать, что Он — коренной облик, слово «Брахман» толкуется словом «высший». И это здесь признано именно Бхагаваном: ибо Пуруша — Его доля, а безразличный Брахман лишён качеств и прочего.

Сказано и стопами шри Рамануджи: «Слово „Брахман“ везде — по соединению с качеством великости; а великость, у которой и по облику, и по качествам безграничный избыток, — вот его главный смысл; и это именно Владыка всего». Сказано и Прачетами: «Нет ведь конца Твоим величиям, — потому Тебя и воспевают как „бесконечного“».

Потому же выражено, что при всех Его разнообразных, пленительных, бесконечных очертаниях есть у Него и главное очертание, высочайше дивное, — опора тех и этих очертаний. А раз воплощённость доказана, то этим же «высшим» разве не доказано, что Он — Бхагаван, чей облик Вишну и прочие? Ведь именно Он и показан выше Брахмы, Шивы и прочих.

Versión

25539a9a1b69 · publicado 20 sept 2026, 15:59:55 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con