六论集
Sandarbha Three — Paramātmā: The Lord Within3.71.1吉瓦·哥斯瓦米
315 / 1405
Linux
翻页
六论集 · 3.71.1
॥
天城文

अत एव शुक्तित्वे रजत्वम् इव तस्याव्यक्तरूपत्वे जगत्त्वम् असन् न भवति । पटवच् च इति न्यायेन जगद् एव हि सूक्ष्मतापन्नम् अव्यक्तम् इति दृश्यत्वेन भ्रान्तिरजतकक्षम् अपि जगत् तद्विलक्षणसत्ताकं तथात्मवद् अपरिणतत्वाभावेन नैकावस्थसत्ताकम् इत्य् एवम् अर्थसिद्धये तदनन्तरम् एवाहुः— न यद् इदम् अग्र आस न भविष्यद् अतो निधनाद् अनुमितम् अन्तरा त्वयि विभाति मृषैकरसे । अत उपमीयते द्रविणजातिविकल्पपथैर् वितथमनोविलासम् ऋतम् इत्य् अवयन्त्य् अबुधाः ॥ यद् यदि इदं विश्वम् अग्रे सृष्टेः पूर्वं नास नासीत्, तदा न भविष्यन् नाभविष्यद् एव, अडागमाभाव आर्षः, आकाशकुसुमम् इवेति भावः । श्रुतयश् चासीद् एवेति वदन्ति— सद् एव सौम्येदम् अग्र आसीत् , आत्मा वा यद् इदम् अग्र आसीत् इत्याद्याः । तद् एवं सूक्ष्मतया त्वत्तादात्म्येन स्थितं कारणावस्थम् इदं जगत् विस्तृततय कार्यावस्थं भवति । अतो यन् निधनान् नाशमात्राद् धेतोः शुक्तौ रजतम् इव त्वयि तद् इदम् अन्तरा सृष्टिमध्य एव, न त्व् अग्रे चान्ते च विभाति इत्य् अनुमितं, तन् मृषा इति, प्रमाणसिद्धं न भवतीत्य् अर्थः । तत्र हेतुम् आहुः—एकरसे इति । अनुभवान्तराविषयानन्दस्वाद इति, यस्मिन्न् अनुभूते सति विषयान्तरस्फूर्तिर् न सम्भवति, तस्मिंस् त्वयि शुक्त्यादिनिकृष्टवस्तुनीव विषयारोपः कथं स्यात्? इत्य् अर्थः । दधति सकृन् मनस् त्वयि य आत्मनि नित्यसुखे न पुनर् उपासते पुरुषसारहरावस्थान् ॥ इत्य् अस्माकम् एवोक्तेः ॥ अतोऽचिन्त्यशक्त्या स्वरूपाद् अच्युतस्यैव तव परिणामस्वीकारेण द्रविणजातीनां द्रव्यमात्राणां मृल्लोहादीनां विकल्पा भेदा घटकुण्डलादयस् तेषां पन्थानो मार्गाः प्रकारास् तैर् एवास्माभिर् उपमीयते, न तु कुत्रापि भ्रमरजतादिभिः । यस्माद् एवं, तस्माद् वितथा मनोविलासा यत्र तादृशम् एव ऋतं तद्रूपं ब्रह्मैवेदं जगद् इत्य् अबुधा एव अवयन्ति मन्यन्ते, तस्य तदधिष्ठानत्वासम्भवाद् इति भावः । ऋतशब्दप्रयोगस् त्व् अत्र मिथ्यासम्बन्धराहित्यव्यञ्जनार्थम् एव कृत इति ज्ञेयम् ।

转写 (IAST)

ata eva śuktitve rajatvam iva tasyāvyakta-rūpatve jagattvam asan na bhavati | paṭavac ca iti nyāyena jagad eva hi sūkṣmatāpannam avyaktam iti dṛśyatvena bhrānti-rajata-kakṣam api jagat tad-vilakṣaṇa-sattākaṁ tathātmavad apariṇatatvābhāvena naikāvastha-sattākam ity evam artha-siddhaye tad-anantaram evāhuḥ— na yad idam agra āsa na bhaviṣyad ato nidhanād anumitam antarā tvayi vibhāti mṛṣaika-rase | ata upamīyate draviṇa-jāti-vikalpa-pathair vitatha-mano-vilāsam ṛtam ity avayanty abudhāḥ || yad yadi idaṁ viśvam agre sṛṣṭeḥ pūrvaṁ nāsa nāsīt, tadā na bhaviṣyan nābhaviṣyad eva, aḍ-āgamābhāva ārṣaḥ, ākāśa-kusumam iveti bhāvaḥ | śrutayaś cāsīd eveti vadanti— sad eva saumyedam agra āsīt , ātmā vā yad idam agra āsīt ity-ādyāḥ | tad evaṁ sūkṣmatayā tvat-tādātmyena sthitaṁ kāraṇāvastham idaṁ jagat vistṛtataya kāryāvasthaṁ bhavati | ato yan nidhanān nāśa-mātrād dhetoḥ śuktau rajatam iva tvayi tad idam antarā sṛṣṭi-madhya eva, na tv agre cānte ca vibhāti ity anumitaṁ, tan mṛṣā iti, pramāṇa-siddhaṁ na bhavatīty arthaḥ | tatra hetum āhuḥ—eka-rase iti | anubhavāntarā-viṣayānanda-svāda iti, yasminn anubhūte sati viṣayāntara-sphūrtir na sambhavati, tasmiṁs tvayi śukty-ādi-nikṛṣṭa-vastunīva viṣayāropaḥ kathaṁ syāt? ity arthaḥ | dadhati sakṛn manas tvayi ya ātmani nitya-sukhe na punar upāsate puruṣa-sāra-harāvasthān || ity asmākam evokteḥ || ato'cintya-śaktyā svarūpād acyutasyaiva tava pariṇāma-svīkāreṇa draviṇa-jātīnāṁ dravya-mātrāṇāṁ mṛl-lohādīnāṁ vikalpā bhedā ghaṭa-kuṇḍalādayas teṣāṁ panthāno mārgāḥ prakārās tair evāsmābhir upamīyate, na tu kutrāpi bhramarajatādibhiḥ | yasmād evaṁ, tasmād vitathā mano-vilāsā yatra tādṛśam eva ṛtaṁ tad-rūpaṁ brahmaivedaṁ jagad ity abudhā eva avayanti manyante, tasya tad-adhiṣṭhānatvāsambhavād iti bhāvaḥ | ṛta-śabda-prayogas tv atra mithyā-sambandha-rāhitya-vyañjanārtham eva kṛta iti jñeyam |

逐字释义
梵语IAST释义
अतataпотому
एवevaименно,
शुक्तित्वेśuktitveпри перламутром бытии
रजत्वम्rajatvamсеребром бытие
इवivaкак,
तस्याव्यक्तtasyāvyaktaу него, непроявленного,
रूपत्वेrūpatveобликом бытии
जगत्त्वम्jagattvamмиром бытие
असन्asanнесущим
नnaне
भवतिbhavatiбывает
पटवच्paṭavac«холсту подобно
चcaи»
इतिitiтак
न्यायेनnyāyenaправилом,
जगद्jagadмир
एवevaименно
हिhiведь
सूक्ष्मतापन्नम्sūkṣmatāpannamтонкость обретший —
अव्यक्तम्avyaktamнепроявленное —
इतिitiтак;
दृश्यत्वेनdṛśyatvenaвидимостью
भ्रान्तिbhrāntiзаблуждения
रजतrajataсеребра
कक्षम्kakṣamряду
अपिapiи
जगत्jagatмир,
तद्tadей
विलक्षणvilakṣaṇaпротивоположную
सत्ताकंsattākaṁсущесть имеющий;
तथात्मवद्tathātmavadтак же, Атману подобно,
अपरिणतत्वाभावेनapariṇatatvābhāvenaнепревращённости отсутствием
नैकावस्थnaikāvasthaне одно состояние
सत्ताकम्sattākamсущестью имеющий, —
इत्य्ityтак;
एवम्evamтакого
अर्थarthaсмысла
सिद्धयेsiddhayeради достижения
तद्tadза тем
अनन्तरम्anantaramсразу
एवाहुःevāhuḥименно говорят
नna«не
यद्yadесли
इदम्idamэто
अग्रagraпрежде
आसāsaбыло,
नnaне
भविष्यद्bhaviṣyadстанет;
अतोatoпотому
निधनाद्nidhanādот гибели
अनुमितम्anumitamвыведено,
अन्तराantarāчто посреди
त्वयिtvayiв Тебе
विभातिvibhātiсветит,
मृषैकmṛṣaikaложно; едино-
रसेraseвкусном
अतataпотому
उपमीयतेupamīyateуподобляется
द्रविणdraviṇaвещества
जातिjātiрода
विकल्पvikalpaразновидностей
पथैर्pathairпутями;
वितथvitathaнеистинную
मनोmanoума
विलासम्vilāsamигру
ऋतम्ṛtamистинным
इत्य्ityтак
अवयन्त्य्avayantyполагают
अबुधाःabudhāḥнеразумные»
यद्yad«если»
यदिyadiесли,
इदंidaṁ«это»,
विश्वम्viśvamвселенная,
अग्रेagre«прежде»,
सृष्टेःsṛṣṭeḥтворения
पूर्वंpūrvaṁдо,
नासnāsa«не было»,
नासीत्nāsītне было,
तदाtadāтогда
नna«не
भविष्यन्bhaviṣyanстанет» —
नाभविष्यद्nābhaviṣyadне стала бы
एवevaименно;
अड्aḍприращения «а»
आगमाभावāgamābhāvaприбавления отсутствие —
आर्षःārṣaḥот провидцев;
आकाशākāśaнеба
कुसुमम्kusumamцветку
इवेतिivetiкак — таково
भावःbhāvaḥразумение
श्रुतयश्śrutayaśшрути
चासीद्cāsīdи: «было
एवेतिevetiименно» — так
वदन्तिvadantiговорят:
सद्sad«сущее
एवevaименно,
सौम्येदम्saumyedamмилый, это,
अग्रagraпрежде
आसीत्āsītбыло»,
आत्माātmā«Атман
वाvāже
यद्yadкоторый
इदम्idamэто
अग्रagraпрежде
आसीत्āsītбыл»
इत्य्ityтак
आद्याःādyāḥи прочие
तद्tadто
एवंevaṁтак:
सूक्ष्मतयाsūkṣmatayāтонкостью,
त्वत्tvatс Тобою
तादात्म्येनtādātmyenaтождеством
स्थितंsthitaṁстоящий,
कारणावस्थम्kāraṇāvasthamпричины состояние имеющий,
इदंidaṁэтот
जगत्jagatмир
विस्तृततयvistṛtatayaпростёртостью
कार्यावस्थंkāryāvasthaṁследствия состояние имеющим
भवतिbhavatiбывает
अतोatoпотому
यन्yanчто
निधनान्nidhanān«от гибели» —
नाशnāśaуничтожения
मात्राद्mātrādодного
धेतोःdhetoḥпо причине, —
शुक्तौśuktauна перламутре
रजतम्rajatamсеребро
इवivaкак,
त्वयिtvayi«в Тебе»
तद्tadто
इदम्idamэто
अन्तराantarā«посреди» —
सृष्टिsṛṣṭiтворения
मध्यmadhyaв середине
एवevaименно,
नnaне
त्व्tvже
अग्रेagreпрежде
चान्तेcānteи в конце —
चcaи
विभातिvibhāti«светит»
इत्य्ityтак
अनुमितंanumitaṁ«выведено», —
तन्tanто
मृषाmṛṣā«ложно»
इतिitiтак, —
प्रमाणpramāṇaдоказательством
सिद्धंsiddhaṁдостигнутым
नnaне
भवतीत्य्bhavatītyбывает — таков
अर्थःarthaḥсмысл
तत्रtatraтам
हेतुम्hetumпричину
आहुःāhuḥговорят:
एकeka«едино-
रसेraseвкусном»
इतिitiтак
अनुभवान्तराanubhavāntarāиного переживания
विषयानन्दviṣayānandaпредмета блаженства
स्वादsvādaвкус
इतिitiтак;
यस्मिन्न्yasminnв котором,
अनुभूतेanubhūteпережитом
सतिsatiсущем,
विषयान्तरviṣayāntaraиного предмета
स्फूर्तिर्sphūrtirявление
नnaне
सम्भवतिsambhavatiвозможно, —
तस्मिंस्tasmiṁsв том,
त्वयिtvayiв Тебе,
शुक्त्य्śuktyперламутра
आदिādiи прочего,
निकृष्टnikṛṣṭaнизкой
वस्तुनीवvastunīvaвещи как,
विषयारोपःviṣayāropaḥпредмета наложение
कथंkathaṁкак
स्यात्syātбыло бы?
इत्य्ityтаков
अर्थःarthaḥсмысл
दधतिdadhati«полагают
सकृन्sakṛnоднажды
मनस्manasум
त्वयिtvayiв Тебе
यyaкоторые,
आत्मनिātmaniв Атмане,
नित्यnityaвечно
सुखेsukheсчастливом, —
नnaне
पुनर्punarснова
उपासतेupāsateчтут
पुरुषpuruṣaчеловека
सारsāraсуть
हरावस्थान्harāvasthānкрадущие состояния»
इत्य्ityтак
अस्माकम्asmākamу нас
एवोक्तेःevokteḥименно сказанностью
अतोऽचिन्त्यato'cintyaпотому непостижимой
शक्त्याśaktyāсилою,
स्वरूपाद्svarūpādот своего облика
अच्युतस्यैवacyutasyaivaнепадающего именно,
तवtavaу Тебя
परिणामpariṇāmaпревращения
स्वीकारेणsvīkāreṇaпринятием, —
द्रविणdraviṇa«вещества
जातीनांjātīnāṁродов» —
द्रव्यdravyaвеществ
मात्राणांmātrāṇāṁодних,
मृल्mṛlглины,
लोहादीनांlohādīnāṁметалла и прочего, —
विकल्पाvikalpā«разновидности»,
भेदाbhedāразличия,
घटghaṭaгоршок,
कुण्डलादयस्kuṇḍalādayasсерьга и прочее;
तेषांteṣāṁу них
पन्थानोpanthāno«пути»,
मार्गाःmārgāḥдороги,
प्रकारास्prakārāsспособы, —
तैर्tairтеми
एवास्माभिर्evāsmābhirименно нами
उपमीयतेupamīyate«уподобляется»,
नnaне
तुtuже
कुत्रापिkutrāpiгде-либо
भ्रमरजतादिभिःbhramarajatādibhiḥзаблуждения серебром и прочим
यस्माद्yasmādоттого что
एवंevaṁтак,
तस्माद्tasmādпотому
वितथाvitathā«неистинна»
मनोmano«ума
विलासाvilāsāигра»,
यत्रyatraгде
तादृशम्tādṛśamтаковое
एवevaименно —
ऋतंṛtaṁ«истинное»,
तद्tadтого
रूपंrūpaṁоблик,
ब्रह्मैवेदंbrahmaivedaṁБрахман именно этот
जगद्jagadмир, —
इत्य्ityтак
अबुधाabudhā«неразумные»
एवevaименно
अवयन्तिavayanti«полагают»,
मन्यन्तेmanyanteмнят, —
तस्यtasyaу него
तद्tadтого
अधिष्ठानत्वासम्भवाद्adhiṣṭhānatvāsambhavādоснованием бытия невозможностью —
इतिitiтаково
भावःbhāvaḥразумение
ऋतṛta«истинное»
शब्दśabdaслова
प्रयोगस्prayogasупотребление
त्व्tvже
अत्रatraздесь
मिथ्याmithyāложной
सम्बन्धsambandhaсвязи
राहित्यrāhityaотсутствия
व्यञ्जनार्थम्vyañjanārthamвыражения ради
एवevaименно
कृतkṛtaсделано —
इतिitiтак
ज्ञेयम्jñeyamдолжно знать
译文

Потому же: как серебряность при перламутровости, так и мирность при его непроявленном облике не оказывается не сущей. По правилу «и как холст» непроявленное есть именно мир, обретший тонкость. Раз мир видим, он стоит в одном ряду с серебром заблуждения, но сущесть его этому противоположна; и раз нельзя сказать, что он не превращается, он не таков, как Атман, чья сущесть в одном состоянии. Ради этого смысла сразу за тем и говорят:

«Если бы этого не было прежде — и не стало бы; потому вывод, будто оно, выведенное из гибели, лишь посреди светит в Тебе, ложен, в Тебе, чей вкус един. Потому уподобляется оно путями разновидностей вещества; а неистинную игру ума полагают истинным лишь неразумные».

«Если» «эта» вселенная «прежде», до творения, «не была», то она бы и «не стала» вовсе — как цветок в небе; отсутствие приращения здесь — речь провидцев. А шрути говорят, что она была: «Сущее именно, милый, было это прежде», «Атман был тем, что есть это, прежде» и прочие.

Итак, этот мир, стоящий тонко, в тождестве с Тобою, в состоянии причины, простираясь, приходит в состояние следствия. Потому вывод, будто лишь «из гибели», то есть по одному уничтожению, «в Тебе» «это» светит «посреди» — в середине творения, — а не прежде и не в конце, как серебро на перламутре, — «ложен»: доказательством он не утверждён.

Причину тому говорят: «в Тебе, чей вкус един». Вкус блаженства предмета, которому нет иного переживания; в ком, пережитом, явление другого предмета невозможно, — как же на Тебе наложить предмет, точно на какой-то низкой вещи вроде перламутра? Ибо у нас же сказано: «Кто хоть раз положит ум на Тебя, Атмана, вечно счастливого, тот больше не чтит состояний, крадущих у человека его суть».

Потому непостижимой силой, при том что Ты не отпадаешь от Своего облика, принятием превращения — «путями» «разновидностей» «рода вещества», то есть различиями одних лишь веществ, глины, металла и прочего, — горшком, серьгою и прочим — теми путями Ты и «уподобляешься» нами, а никак не серебром заблуждения и подобным. А раз так, то «неистинна» «игра ума» там, где «истинным», обликом истины, «неразумные» «полагают» именно такое — будто этот мир и есть Брахман: ибо Он не может быть ему основанием.

Слово же «истинное» употреблено здесь именно для того, чтобы выразить отсутствие ложной связи. Так и надо знать.

版本

ed3cbb8efd98 · 发布于 2026年9月20日 15:59:55 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂