पुनर् अपि जीवस्य वस्तुतः स्वीयतत्तदवस्थत्वाभावेऽपि भगवन्माययैव तत्तत्प्रतीतिर् इति सदृष्टान्तम् उपपादयति— यदर्थेन विनामुष्य पुंस आत्मविपर्ययः । प्रतीयत उपद्रष्टुः स्वशिरश्छेदनादिकः ॥ यद् यस्याः । मायया हेतोर् अर्थेन विना अपि । यद्यपि तस्य त्रिकालम् एव सोऽर्थो नास्ति, तथाप्य् आत्मविपर्यय आत्मविस्मृतिपूर्वकपराभिमानेनाहम् एव तद्धर्मीत्य् एवंरूपः सोऽर्थः स्यात् । उपद्रष्टुर् जीवस्य । तृतीयार्थे षष्ठी । स्वप्नावस्थायां जीवेन स्वशिरश्छेदनादिकोऽतीवासम्भवोऽर्थः प्रतीयते । न हि तस्य शिरश् छिन्नं, न तु वा स्वशिरश् छेदं कोऽपि पश्येत् । किन्तु भगवन्मायैवान्यत्रसिद्धं तद्रूपम् अर्थं तस्मिन्न् आरोपयतीति, मायामात्रं तु कार्त्स्न्येनानभिव्यक्तस्वरूपत्वात् इति न्यायेन ॥
punar api jīvasya vastutaḥ svīya-tat-tad-avasthatvābhāve'pi bhagavan-māyayaiva tat-tat-pratītir iti sa-dṛṣṭāntam upapādayati— yad-arthena vināmuṣya puṁsa ātma-viparyayaḥ | pratīyata upadraṣṭuḥ sva-śiraś-chedanādikaḥ || yad yasyāḥ | māyayā hetor arthena vinā api | yadyapi tasya trikālam eva so'rtho nāsti, tathāpy ātma-viparyaya ātma-vismṛti-pūrvaka-parābhimānenāham eva tad-dharmīty evaṁ-rūpaḥ so'rthaḥ syāt | upadraṣṭur jīvasya | tṛtīyārthe ṣaṣṭhī | svapnāvasthāyāṁ jīvena sva-śiraś-chedanādiko'tīvāsambhavo'rthaḥ pratīyate | na hi tasya śiraś chinnaṁ, na tu vā sva-śiraś chedaṁ ko'pi paśyet | kintu bhagavan-māyaivānyatra-siddhaṁ tad-rūpam arthaṁ tasminn āropayatīti, māyā-mātraṁ tu kārtsnyenānabhivyakta-svarūpatvāt iti nyāyena ||
И ещё: хотя на деле у существа тех и этих состояний нет, постижение их бывает именно майей Бхагавана, — это он обосновывает с примером: «Без предмета которой у того человека, наблюдателя, постигается превратность себя — отсечение собственной головы и прочее».
«Которой» — то есть по причине майи; «без» «предмета»: хотя того предмета у него нет ни в одном из трёх времён, «превратность себя» — «я-то и есть тот, чьё это свойство», то есть присвоение себе иного, которому предшествует забвение себя, — такой предмет всё же был бы. «У наблюдателя» — у существа; шестой падеж здесь в смысле третьего.
Во сне существо постигает вовсе невозможный предмет — «отсечение собственной головы» и подобное. Ведь голова у него не отсечена, да и отсечения своей головы никто не увидел бы. Но майя Бхагавана налагает на него предмет, имеющий тот облик и готовый в другом месте, — по правилу «одна лишь майя — оттого, что её собственный облик не проявлен вполне».
a6bd2858ec56 · 发布于 2026年9月20日 15:59:55 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Пример выбран из тех, что каждый переживал: во сне видят и своё обезглавливание.
Важна вторая половина: увиденное не выдумано из ничего — оно взято оттуда, где такое бывает.
Так и с «я — это тело»: ложно не тело и не «я», а их склейка.