इत्थम् एवाभिप्रेत्याह— कृष्णम् एनम् अवेहि त्वम् आत्मानम् अखिलात्मनाम् । जगद्धिताय सोऽप्य् अत्र देहीवाभाति मायया ॥ एनं नौमीड्य तेऽभ्रवपुषे इत्यादिवर्णितरूपम् अवेहि मत्प्रसादलब्धविद्वत्तयैवानुभव, न तु तर्कादीनां विचारयेत्य् अर्थः । एवम्भूतोऽपि मायया कृपया जगद्धिताय सर्वस्यापि स्वात्मानं प्रति चित्ताकर्षणाय देहीव जीव इवाभाति क्रीडति । इवशब्देन श्रीकृष्णस् तु जीववत् पृथग्देहं प्रविष्टवान् इति गम्यते । अत एव श्रीविग्रहस्य परमपुरुषार्थलक्षणत्वम् उक्तं श्रीध्रुवेण— सत्याशिषो हि भगवंस् तव पादपद्मम् आशीस् तथानुभजतः पुरुषार्थमूर्तेः इत्य् अत्र । टीका च—हे भगवन् पुरुषार्थः परमानन्दः स एव मूर्तिर् यस्य तस्य् अतव पादपद्मम् आशिषो राज्यादेः सकाशात् सत्या । आशीः परमार्थफलं हि निश्चितं कस्य तेन प्रकारेण त्वम् एव पुरुषार्थ इत्य् एवं निष्कामतया अनुभ्जतः । इत्य् एषा ॥ ॥
ittham evābhipretyāha— kṛṣṇam enam avehi tvam ātmānam akhilātmanām | jagad-dhitāya so'py atra dehīvābhāti māyayā || enaṁ naumīḍya te'bhra-vapuṣe ity-ādi-varṇita-rūpam avehi mat-prasāda-labdha-vidvattayaivānubhava, na tu tarkādīnāṁ vicārayety arthaḥ | evambhūto'pi māyayā kṛpayā jagad-dhitāya sarvasyāpi svātmānaṁ prati cittākarṣaṇāya dehīva jīva ivābhāti krīḍati | iva-śabdena śrī-kṛṣṇas tu jīvavat pṛthag-dehaṁ praviṣṭavān iti gamyate | ata eva śrī-vigrahasya parama-puruṣārtha-lakṣaṇatvam uktaṁ śrī-dhruveṇa— satyāśiṣo hi bhagavaṁs tava pāda-padmam āśīs tathānubhajataḥ puruṣārtha-mūrteḥ ity atra | ṭīkā ca—he bhagavan puruṣārthaḥ paramānandaḥ sa eva mūrtir yasya tasy atava pāda-padmam āśiṣo rājyādeḥ sakāśāt satyā | āśīḥ paramārtha-phalaṁ hi niścitaṁ kasya tena prakāreṇa tvam eva puruṣārtha ity evaṁ niṣkāmatayā anubhjataḥ | ity eṣā || ||
Именно это имея в виду, он говорит:
«Знай, что этот Кришна — Душа всех душ; и Он ради блага мира является здесь майей, будто воплощённый».
«Этого» — то есть того, чей облик описан словами «славлю Тебя, о Достойный, чьё тело подобно туче» и далее. «Знай» — то есть переживай учёностью, обретённою моею милостью, а не обдумывай рассуждениями и прочим.
И таковой Он «майей», то есть милостью, «ради блага мира» — чтобы привлечь к Себе ум всякого, — «является», то есть играет, «будто воплощённый», то есть будто душа. Словом «будто» даётся понять, что Шри Кришна не входил, как душа, в отдельное тело.
Потому и Шри Дхрувой сказано, что прекрасный образ имеет признаком высшую цель человека:
«Ведь истиннее всех благ — Твои стопы-лотос, о Бхагаван, Ты, чей образ и есть цель человека; потому так почитающему они и благо».
И тика: «О Бхагаван! Цель человека — высшее блаженство, и оно же Твой образ; у Тебя, такого, стопы-лотос истиннее, чем блага — царство и прочее. Ибо „благо“ есть несомненно плод высшей цели — у того, кто тем самым образом почитает бескорыстно: „Ты Сам и есть цель человека“». Так она.
35c8223bb51c · published Sep 20, 2026, 11:13:10 AM UTC
Available inRUPage between verses with
«Будто воплощённый» — слово «будто» несёт здесь всю тяжесть: Он не вселился в тело, а явился телом.
Потому и знание о Нём получают не разбором, а милостью — так прямо и сказано.
Дхрува подтверждает с другого конца: Его стопы и есть то благо, ради которого просят благ.