Ṣaṭ-sandarbha
Sandarbha Two — Bhagavat: The Lord as a Person2.88Jīva Gosvāmī
198 / 1405
Linux
Turn pages
Ṣaṭ-sandarbha · 2.88
॥
Devanāgarī

अत एव तदंशत्वेनैव ब्रह्म श्रूयते । अहं वै सर्वभूतानि भूतात्मा भूतभावनः । शब्दब्रह्म परं ब्रह्म ममोभे शाश्वती तनू ॥ टीका च— सर्वभूतान्य् अहम् एव । भूतानाम् आत्मा भोक्ताप्य् अहम् एव । भोक्तृभोग्यात्मकं विश्वं मद्व्यतिरिक्तं नास्तीत्य् अर्थः । यतोऽहं भूतभावनः भूतानां प्रकाशकः कारणं च । ननु शब्दब्रह्म प्रकाशकं परब्रह्म कारणं प्रकाशकं च? सत्यं, ते उभे ममैव रूपे इत्य् आह—शब्दब्रह्मेति । शाश्वती शाश्वत्यौ । इत्य् एषा ॥ अत्र शब्दब्रह्मणः साहचर्यात् परब्रह्मणोऽप्य् अंशत्वम् एवायाति । ॥

Transliteration (IAST)

ata eva tad-aṁśatvenaiva brahma śrūyate | ahaṁ vai sarva-bhūtāni bhūtātmā bhūta-bhāvanaḥ | śabda-brahma paraṁ brahma mamobhe śāśvatī tanū || ṭīkā ca— sarva-bhūtāny aham eva | bhūtānām ātmā bhoktāpy aham eva | bhoktṛ-bhogyātmakaṁ viśvaṁ mad-vyatiriktaṁ nāstīty arthaḥ | yato'haṁ bhūta-bhāvanaḥ bhūtānāṁ prakāśakaḥ kāraṇaṁ ca | nanu śabda-brahma prakāśakaṁ para-brahma kāraṇaṁ prakāśakaṁ ca? satyaṁ, te ubhe mamaiva rūpe ity āha—śabda-brahmeti | śāśvatī śāśvatyau | ity eṣā || atra śabda-brahmaṇaḥ sāhacaryāt para-brahmaṇo'py aṁśatvam evāyāti | ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अतataпотому
एवevaименно
तद्tadЕго
अंशत्वेनैवaṁśatvenaivaчастью именно
ब्रह्मbrahmaБрахман
श्रूयतेśrūyateслышится
अहंahaṁ«Я
वैvaiведь
सर्वsarvaвсе
भूतानिbhūtāniсущества
भूतात्माbhūtātmāсуществ Душа
भूतbhūtaсуществ
भावनःbhāvanaḥтворец
शब्दśabdaслово-
ब्रह्मbrahmaБрахман
परंparaṁвысший
ब्रह्मbrahmaБрахман
ममोभेmamobheМои оба
शाश्वतीśāśvatīвечные
तनूtanūтела»
टीकाṭīkāтика
चcaи
सर्वsarva«все
भूतान्य्bhūtānyсущества» —
अहम्ahamЯ
एवevaименно
भूतानाम्bhūtānām«существ
आत्माātmāДуша» —
भोक्ताप्य्bhoktāpyи вкушающий
अहम्ahamЯ
एवevaименно
भोक्तृbhoktṛвкушающего
भोग्यात्मकंbhogyātmakaṁи вкушаемого состоящая из
विश्वंviśvaṁвселенная
मद्madМеня
व्यतिरिक्तंvyatiriktaṁкроме
नास्तीत्य्nāstītyнет — таков
अर्थःarthaḥсмысл
यतोऽहंyato'haṁибо Я
भूतbhūta«существ
भावनःbhāvanaḥтворец» —
भूतानांbhūtānāṁсуществ
प्रकाशकःprakāśakaḥпроявитель
कारणंkāraṇaṁпричина
चcaи
ननुnanuно ведь
शब्दśabdaслово-
ब्रह्मbrahmaБрахман
प्रकाशकंprakāśakaṁпроявитель
परparaвысший
ब्रह्मbrahmaБрахман
कारणंkāraṇaṁпричина
प्रकाशकंprakāśakaṁпроявитель
चcaи
सत्यंsatyaṁверно
तेteте
उभेubheоба
ममैवmamaivaМои именно
रूपेrūpeоблика
इत्य्ityтак
आहāhaговорит
शब्दśabda«слово-
ब्रह्मेतिbrahmetiБрахман» — так
शाश्वतीśāśvatī«вечные» —
शाश्वत्यौśāśvatyauоба вечны
इत्य्ityтак
एषाeṣāэта
अत्रatraздесь
शब्दśabdaслова-
ब्रह्मणःbrahmaṇaḥБрахмана
साहचर्यात्sāhacaryātсоседством
परparaвысшего
ब्रह्मणोऽप्य्brahmaṇo'pyи Брахмана
अंशत्वम्aṁśatvamчастью бытие
एवायातिevāyātiименно выходит
Translation

Потому и о Брахмане слышно именно как о части Его:

«Я ведь все существа, Душа существ, творец существ; слово-Брахман и высший Брахман — оба Мои вечные тела».

И тика: «„Все существа“ — Я же. „Душа существ“ — и вкушающий Я же. То есть: нет вселенной, состоящей из вкушающего и вкушаемого, помимо Меня. Ибо Я „творец существ“ — проявитель существ и причина.

Но ведь слово-Брахман — проявитель, а высший Брахман — причина и проявитель? Верно; и они оба суть Мои облики, — говорит Он: „слово-Брахман“ и далее. „Вечные“ — то есть оба вечны». Так она.

Здесь, по соседству со словом-Брахманом, выходит, что и высший Брахман есть часть.

Version

9327ab5cc130 · published Sep 20, 2026, 11:13:10 AM UTC

Available inRU

Page between verses with