तत्र तैर् दृष्टं देवम् अनुवर्णयति पञ्चभिः—तं त्व् आगतम् इति । ते सनकादयः । स्वसमधिना भाग्यं भजनीयं फलं यद् ब्रह्म, तद् एव अक्षविषयं । यद् वा, स्वसमाधेः स्वस्य हृदि ब्रह्माकारेण परतत्त्वस्फूर्तेर् भाग्यं फलरूपं । यतोऽक्षविषयं तदीयस्वप्रकाशकताशक्तिसंस्कृतनिखिलधीन्द्रियस्फुरितत्वेन सम्प्रति विस्पष्टम् एवानुभूयमानम् । अनेन पूर्ववत् तस्य शब्दस्पर्शरूपरसगन्धाख्यानां सर्वेषाम् एव धर्माणां सच्चिदानन्दघनात्मत्वं साधितम् । तथा नित्यम् एव तथाविधसततोदित्वरमाधुरीवैचित्र्यानुभवपूर्वकं परमप्रेमानन्दसन्दोहेन सेवमानैस् तस्यात्मीयैः पुरुषैर् आनीतसेवौपयिकनानावस्तुभिः सेव्यमानं भगवन्तं कथञ्चित् क्वचित् कदाचिद् एव तदानीं केनापि समाधिजभाग्योदयेन केवलम् अपश्यन्न् इति तेषां परमविदुषां स्पृहास्पदावस्थेषु तेषु श्रीवैकुण्ठपुरुषेषु कस्या अपि भगवदानन्दशक्तेर् विलासमयत्वं दर्शितम् । अथ तेषां भगवद्रतेर् उद्दीपनत्वेन चित्तक्षोभकत्वात् तत्परिच्छदादीनाम् अपि तादृशत्वम् आह—हंसैति सार्धैस् त्रिभिः । केशरा मुक्तामयप्रलम्बाः ।
tatra tair dṛṣṭaṁ devam anuvarṇayati pañcabhiḥ—taṁ tv āgatam iti | te sanakādayaḥ | sva-samadhinā bhāgyaṁ bhajanīyaṁ phalaṁ yad brahma, tad eva akṣa-viṣayaṁ | yad vā, sva-samādheḥ svasya hṛdi brahmākāreṇa para-tattva-sphūrter bhāgyaṁ phala-rūpaṁ | yato'kṣa-viṣayaṁ tadīya-sva-prakāśakatā-śakti-saṁskṛta-nikhila-dhīndriya-sphuritatvena samprati vispaṣṭam evānubhūyamānam | anena pūrvavat tasya śabda-sparśa-rūpa-rasa-gandhākhyānāṁ sarveṣām eva dharmāṇāṁ sac-cid-ānanda-ghanātmatvaṁ sādhitam | tathā nityam eva tathā-vidha-satatoditvara-mādhurī-vaicitryānubhava-pūrvakaṁ parama-premānanda-sandohena sevamānais tasyātmīyaiḥ puruṣair ānīta-sevaupayika-nānā-vastubhiḥ sevyamānaṁ bhagavantaṁ kathañcit kvacit kadācid eva tadānīṁ kenāpi samādhija-bhāgyodayena kevalam apaśyann iti teṣāṁ parama-viduṣāṁ spṛhāspadāvastheṣu teṣu śrī-vaikuṇṭha-puruṣeṣu kasyā api bhagavad-ānanda-śakter vilāsa-mayatvaṁ darśitam | atha teṣāṁ bhagavad-rater uddīpanatvena citta-kṣobhakatvāt tat-paricchadādīnām api tādṛśatvam āha—haṁsa-iti sārdhais tribhiḥ | keśarā muktā-maya-pralambāḥ |
Там пятью строфами он описывает бога, ими виденного: «Его, пришедшего» и далее. «Они» — Санака и прочие.
«Достояние своего самадхи» — то есть обретаемый плод, который есть Брахман; он же и «предмет глаза». Или иначе: достояние, то есть плод проявления высшей сущности в собственном сердце в облике Брахмана; ибо он «предмет глаза» — ныне вполне явно переживаемый, поскольку все разум и чувства проявлены, будучи очищены Его силою самосветимости.
Этим, как и прежде, доказано, что все Его свойства, именуемые звуком, касанием, обликом, вкусом и запахом, суть сгущённое бытие, сознание и блаженство.
Так же: Бхагавана, которому вечно служат полнотою блаженства высшей любви Его собственные мужи, принёсшие разные вещи — принадлежности служения, — и чьё служение предваряется переживанием разнообразия непрестанно восходящей такой сладости, — они увидели лишь как-то, где-то, когда-то, именно тогда, неким восходом достояния, рождённого самадхи. Тем показано, что в тех прекрасных мужах Вайкунтхи, чьё состояние есть предмет желания даже для тех крайне учёных, есть состоящесть из игры некоей силы блаженства Бхагавана.
Далее он говорит, что и принадлежности Его и прочее таковы же, ибо они разжигают в них влечение к Бхагавану и волнуют ум: «лебедей» и далее, тремя с половиной строфами. «Тычинки» — жемчужные подвески.
3b15cf57f618 · published Sep 20, 2026, 11:13:10 AM UTC
Available inRUPage between verses with
То, что они искали в самадхи, оказалось у них перед глазами — и это сказано одним словом.
Чувства при этом не отброшены, а очищены: видят именно глазами.
А слуги, зонт и опахала попали в стих не ради обстановки: они волнуют даже тех, кто вкушает нетленное.