अतो भगवतोऽसम्यक्प्रकाशत्वाद् विभूतिनिर्विशेषम् एव तद् इत्य् अप्य् आह— मदीयं महिमानं च परब्रह्मेति शब्दितम् । वेत्स्यस्य् अनुगृहीतं मे सम्प्रश्नैर् विवृतं हृदि ॥ महिमानम् ऐश्वर्यम्, विभूतिर् निर्विशेषम् इति यावत् । अत एव मे मया अनुगृहीतम् अनुग्रहेण प्रकाशितं हृद्य् अपरोक्षं वेत्स्यसि । त्वया कृतैः सम्प्रश्नैर् मया विवृतं इति । स तु यद्यपि मदनुभवान्तर्भूत एव, स तु ब्रह्मानुभव इत्य् अतो नास्ति मत्तः पृथगनुभवापेक्षा, तथापि भक्तिप्रकाशितसाक्षान्मदनुभवे तन्मात्रानुभवो न स्फुटो भवति । यदि तदीयस्फुटतायां तवेच्छा कथञ्चिद् वर्तते, तदा सापि भवेद् इति भावः । अत एव— एतौ हि विश्वस्य च बीजयोनी रामो मुकुन्दः पुरुषः प्रधानम् । अन्वीय भूतेषु विलक्षणस्य ज्ञानस्य चेशात इमौ पुराणौ ॥ इति श्रीमदुद्धववाक्यम् । ज्ञानस्येत्य् एकवचनात् एकं ब्रह्मैवोच्यत इति ॥ ॥
ato bhagavato'samyak-prakāśatvād vibhūti-nirviśeṣam eva tad ity apy āha— madīyaṁ mahimānaṁ ca parabrahmeti śabditam | vetsyasy anugṛhītaṁ me sampraśnair vivṛtaṁ hṛdi || mahimānam aiśvaryam, vibhūtir nirviśeṣam iti yāvat | ata eva me mayā anugṛhītam anugraheṇa prakāśitaṁ hṛdy aparokṣaṁ vetsyasi | tvayā kṛtaiḥ sampraśnair mayā vivṛtaṁ iti | sa tu yadyapi mad-anubhavāntar-bhūta eva, sa tu brahmānubhava ity ato nāsti mattaḥ pṛthag-anubhavāpekṣā, tathāpi bhakti-prakāśita-sākṣān-mad-anubhave tan-mātrānubhavo na sphuṭo bhavati | yadi tadīya-sphuṭatāyāṁ tavecchā kathañcid vartate, tadā sāpi bhaved iti bhāvaḥ | ata eva— etau hi viśvasya ca bīja-yonī rāmo mukundaḥ puruṣaḥ pradhānam | anvīya bhūteṣu vilakṣaṇasya jñānasya ceśāta imau purāṇau || iti śrīmad-uddhava-vākyam | jñānasyety eka-vacanāt ekaṁ brahmaivocyata iti || ||
Потому он говорит и о том, что оно, будучи неполным проявлением Бхагавана, не отличается от прочих Его проявлений:
«И Моё величие, называемое высшим Брахманом, — облагодетельствованное Мною, раскрытое твоими вопросами, — ты познаешь в сердце».
«Величие» — то есть владычество, то есть проявление, неотличное от прочих. Потому и «Мною» «облагодетельствованное», то есть проявленное милостью, ты «познаешь» «в сердце», непосредственно; «раскрытое» Мною по сделанным тобою «вопросам».
Хотя оно и входит внутрь переживания Меня — ведь оно и есть переживание Брахмана, и потому нет надобности в переживании, отдельном от Меня, — всё же при переживании Меня воочию, проявленном преданностью, переживание его одного не бывает явным. Если же у тебя как-нибудь есть воля к его явности, то будет и оно.
Потому и речение Шримад Уддхавы: «эти двое ведь — семя и лоно вселенной: Рама и Мукунда, Пуруша и прадхана; войдя в существа, эти двое древних владеют и знанием, от них отличным». Единственное число в слове «знание» говорит, что называется один Брахман.
9b31ff91e3b9 · published Sep 20, 2026, 11:13:10 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Брахман назван «Моим величием» — то есть поставлен в один ряд с прочими проявлениями.
Отдельно переживать его незачем, но если хочется — можно; это и обещано.
Оговорка тонкая: при виденье целого часть не видна отдельно, хотя и не исчезает.