इदम् एव त्रयं सिद्धिप्रसङ्गेऽप्य् आह त्रिभिः । विष्णौ त्र्यधीश्वरे चित्तं धारयेत् कालविग्रहे । स ईशित्वम् अवाप्नोति क्षेत्रं क्षेत्रज्ञचोदनम् ॥ नारायणे तुरीयाख्ये भगवच्छब्दशब्दिते । मनो मय्य् आदधद् योगी मद्धर्मावशिताम् इयात् ॥ निर्गुणे ब्रह्मणि मयि धारयन् विशदं मनः । परमानन्दम् आप्नोति यत्र कामोऽवसीयते ॥ टीका च—त्र्यधीश्वरे त्रिगुणमायानियन्तरि । अत एव कालविग्रहे आकलयितृरूपे अन्तर्यामिणि । तुरीयाख्ये— विराट् हिरण्यगर्भश् च कारणं चेत्य् उपाधयः । ईशस्य यत् त्रिभिर् हीनः तुरीयं तत् पदं विदुः ॥ इत्य् एवं लक्षणे । ऐश्वर्यस्य समग्रस्य वीर्यस्य यशसः श्रियः । ज्ञानवैराग्ययोश् चैव षण्णां भग इतीङ्गना ॥ तद्वति भगवच्छब्दशब्दिते । इत्य् एषा ॥ ॥
idam eva trayaṁ siddhi-prasaṅge'py āha tribhiḥ | viṣṇau try-adhīśvare cittaṁ dhārayet kāla-vigrahe | sa īśitvam avāpnoti kṣetraṁ kṣetrajña-codanam || nārāyaṇe turīyākhye bhagavac-chabda-śabdite | mano mayy ādadhad yogī mad-dharmāvaśitām iyāt || nirguṇe brahmaṇi mayi dhārayan viśadaṁ manaḥ | paramānandam āpnoti yatra kāmo'vasīyate || ṭīkā ca—try-adhīśvare triguṇa-māyā-niyantari | ata eva kāla-vigrahe ākalayitṛ-rūpe antaryāmiṇi | turīyākhye— virāṭ hiraṇya-garbhaś ca kāraṇaṁ cety upādhayaḥ | īśasya yat tribhir hīnaḥ turīyaṁ tat padaṁ viduḥ || ity evaṁ lakṣaṇe | aiśvaryasya samagrasya vīryasya yaśasaḥ śriyaḥ | jñāna-vairāgyayoś caiva ṣaṇṇāṁ bhaga itīṅganā || tadvati bhagavac-chabda-śabdite | ity eṣā || ||
Эту же троицу он излагает тремя стихами и там, где речь о совершенствах:
«Кто утвердит сознание на Вишну, владыке трёх, чей образ — время, тот обретает владычество и власть над полем и знающим поле.
Йогин, что вложит ум в Меня — в Нараяну, именуемого Турией, обозначаемого словом „Бхагаван“, — придёт к тому, что Мои свойства станут ему подвластны.
А кто держит ясный ум на Мне, бескачественном Брахмане, тот обретает высшее блаженство, где кончается желание».
И тика: «„Владыке трёх“ — правящему трёхгунной майей. Потому и „чей образ — время“, то есть внутреннему правителю, чей облик — исчисляющий. „Именуемого Турией“ — с такою приметой: „Вират, Хиранья-гарбха и Причина — вот ограничения Владыки; ту обитель, что лишена этих трёх, знают четвёртой“. „Обозначаемого словом „Бхагаван““ — обладающему тем, о чём сказано: „Полное владычество, доблесть, слава, красота, знание и бесстрастие — шесть, и обозначение им бхага“». Вот она.
983601df460f · publicado 20 sept 2026, 11:13:10 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Три стиха подряд дают три имени и три плода — и плоды не равны.
Владычество, подвластность свойств Бога и высшее блаженство стоят в порядке возрастания, а не как выбор из трёх.
Турия определена отрицанием трёх ограничений — и потому это не четвёртое состояние, а то, что вне счёта.