Ṣaṭ-sandarbha
Sandarbha Two — Bhagavat: The Lord as a Person2.78.3Jīva Gosvāmī
162 / 1405
Linux
Pasar páginas
Ṣaṭ-sandarbha · 2.78.3
॥
Devanāgarī

अथ चतुष्पात्त्वे च त्रिलोकीव्यवस्थावत् पक्षान्तरं दर्शयति— पादास् त्रयो बहिश् चासन्न् अप्रजानां य आश्रमाः । अन्तस् त्रिलोक्यास् त्व् अपरो गृहमेधोऽबृहद्व्रतः ॥ चशब्दः उक्तसमुच्चयार्थः । प्रपञ्चाद् बहिः पादास् त्रय आसन्न् एव प्रपञ्चात्मकस्य चतुर्थपादस्यैव विभागविवक्षायां तु त्रिलोक्या बहिश् चान्ये पादास् त्रय आसन्न् इत्य् एवं मन्त्रेऽपि हि तथैव पुनःशब्दः । ते के? अप्रजानां ब्रह्मचारिवनस्थयतीनाम् आश्रमाः प्राप्या ये लोकाः । अत एव धर्मत्रयप्राप्यत्वात् चतुर्णाम् अपि त्रिपात्त्वम् । अपरस् तु चतुर्थः पादस् त्रिलोक्या अन्तर् इति गृहमेधस् तत्प्राप्यः, यस्माद् अबृहद्व्रतो ब्रह्मचर्यरहित इति ।

Transliteración (IAST)

atha catuṣpāttve ca trilokī-vyavasthāvat pakṣāntaraṁ darśayati— pādās trayo bahiś cāsann aprajānāṁ ya āśramāḥ | antas tri-lokyās tv aparo gṛha-medho'bṛhad-vrataḥ || ca-śabdaḥ ukta-samuccayārthaḥ | prapañcād bahiḥ pādās traya āsann eva prapañcātmakasya caturtha-pādasyaiva vibhāga-vivakṣāyāṁ tu trilokyā bahiś cānye pādās traya āsann ity evaṁ mantre'pi hi tathaiva punaḥ-śabdaḥ | te ke? aprajānāṁ brahmacāri-vanastha-yatīnām āśramāḥ prāpyā ye lokāḥ | ata eva dharma-traya-prāpyatvāt caturṇām api tripāttvam | aparas tu caturthaḥ pādas trilokyā antar iti gṛha-medhas tat-prāpyaḥ, yasmād abṛhad-vrato brahmacarya-rahita iti |

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
अथathaтеперь
चतुष्पात्त्वेcatuṣpāttveпри четырёхчетвертности
चcaи
त्रिलोकीtrilokīтрёх миров
व्यवस्थावत्vyavasthāvatраспорядку подобно
पक्षान्तरंpakṣāntaraṁиное положение
दर्शयतिdarśayatiпоказывает
पादास्pādās«четверти
त्रयोtrayoтри
बहिश्bahiśвне
चासन्न्cāsannи были
अप्रजानांaprajānāṁбездетных
यyaкоторые
आश्रमाःāśramāḥашрамы
अन्तस्antasвнутри
त्रिtriтрёх
लोक्यास्lokyāsмиров
त्व्tvже
अपरोaparoиная
गृहgṛhaдома
मेधोऽबृहद्medho'bṛhadжертвователь, не великого
व्रतःvrataḥобета»
चca«и»
शब्दःśabdaḥслово
उक्तuktaсказанного
समुच्चयार्थःsamuccayārthaḥприсоединения ради
प्रपञ्चाद्prapañcādпроявленного мира
बहिःbahiḥ«вне»
पादास्pādās«четверти
त्रयtrayaтри
आसन्न्āsannбыли»
एवevaименно
प्रपञ्चात्मकस्यprapañcātmakasyaпроявленный мир составляющей
चतुर्थcaturthaчетвёртой
पादस्यैवpādasyaivaчетверти именно
विभागvibhāgaделения
विवक्षायांvivakṣāyāṁпри намерении высказать
तुtuже
त्रिलोक्याtrilokyā«трёх миров»
बहिश्bahiś«вне»
चान्येcānyeи иные
पादास्pādāsчетверти
त्रयtrayaтри
आसन्न्āsannбыли
इत्य्ityтак
एवंevaṁтак
मन्त्रेऽपिmantre'piи в мантре
हिhiведь
तथैवtathaivaтак же именно
पुनःpunaḥ«снова»
शब्दःśabdaḥслово
तेteте
केkeкто
अप्रजानांaprajānāṁ«бездетных» —
ब्रह्मचारिbrahmacāriбрахмачари
वनस्थvanasthaванапрастх
यतीनाम्yatīnāmподвижников
आश्रमाःāśramāḥ«ашрамы» —
प्राप्याprāpyāдостижимые
येyeкоторые
लोकाःlokāḥмиры
अतataпотому
एवevaименно
धर्मdharmaзаконами
त्रयtrayaтремя
प्राप्यत्वात्prāpyatvātдостижимостью
चतुर्णाम्caturṇāmу четырёх
अपिapiи
त्रिपात्त्वम्tripāttvamтрёхчетвертность
अपरस्aparas«иная»
तुtuже
चतुर्थःcaturthaḥчетвёртая
पादस्pādasчетверть
त्रिलोक्याtrilokyā«трёх миров
अन्तर्antarвнутри»
इतिitiтак
गृहgṛha«дома
मेधस्medhasжертвователь» —
तत्tatим
प्राप्यःprāpyaḥдостижима
यस्माद्yasmādпоскольку
अबृहद्abṛhad«не великого
व्रतोvratoобета» —
ब्रह्मचर्यbrahmacaryaбрахмачарьи
रहितrahitaлишён
इतिitiтак
Traducción

Теперь, при четырёхчетвертности, он показывает иное положение — по образцу распорядка трёх миров:

«И три четверти были вне — те ашрамы бездетных; а иная, внутри трёх миров, — домохозяин-жертвователь, не великого обета».

Слово «и» здесь служит присоединению к сказанному: «три четверти» «были» именно «вне» проявленного мира. А при намерении высказать деление самой четвёртой четверти, составляющей проявленный мир, — «и иные три четверти были вне трёх миров»; так же и в мантре есть слово «снова».

Кто же они? «Бездетных», то есть брахмачари, ванапрастх и подвижников, «ашрамы» — то есть те миры, что ими достижимы. И раз они достижимы тремя законами, то и у четырёх есть трёхчетвертность.

А «иная», то есть четвёртая четверть, — «внутри трёх миров»: она достижима «домохозяину-жертвователю», ибо он «не великого обета», то есть лишён брахмачарьи.

Versión

1ca4a7ebabb4 · publicado 20 sept 2026, 11:13:10 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con