यत्र काचन राजधानी व्रजपुरपुरन्दरस्य । यत्र खलु मेखलाशृङ्खलादिष्वेव खल इति, स्वस्वसरःस्वेव मत्सर इति, चन्द्र एव दोषाकर इति, परिमलादिष्वेव मल इति, छत्रचामरादिदण्डेष्वेव दण्ड इति, नीविरसनादिबन्धेष्वेव बन्ध इति, चन्दनकुङ्कुमादिपङ्केष्वेव पङ्क इति, समाध्यादौ केवलमाधिरिति, आपीडादौ पीडेति शब्दः श्रूयते ॥51॥
yatra kācana rājadhānī vrajapura-purandarasya | yatra khalu mekhalāśṛṅkhalādiṣveva khala iti, svasvasaraḥsveva matsara iti, candra eva doṣākara iti, parimalādiṣveva mala iti, chatra-cāmarādidaṇḍeṣveva daṇḍa iti, nīvi-rasanādibandheṣveva bandha iti, candanakuṅkumādipaṅkeṣveva paṅka iti, samādhyādau kevalamādhiriti, āpīḍādau pīḍeti śabdaḥ śrūyate ||51||
Там — столица Индры Враджа. Там слово «злодей» слышно лишь в звеньях пояса, «зависть» — лишь в соперничестве прудов, «творец изъянов» — лишь о луне («творец ночи»), «грязь» — лишь в аромате, «наказание» — лишь в рукоятках зонтов и опахал, «узы» — лишь в поясе и завязках, «тина» — лишь в сандале и шафране, «мука» — лишь в самадхи, «гнёт» — лишь в венках.
433ca5873804 · published Sep 28, 2026, 10:23:45 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Классический приём parisaṅkhyā («ограничение»): дурные слова в столице встречаются лишь как части невинных слов (mekhalā — «пояс» содержит khala, «злодей»; doṣākara — «творец ночи», луна, и «творец изъянов»; daṇḍa — «рукоять» и «наказание»; āpīḍa — «венок» содержит pīḍā, «мука»).