स्पष्टम् एवाह— सोऽयं तेऽभिहितस् तात भगवान् विश्वभावनः । समासेन हरेर् नान्यद् अन्यस्मात् सदसच् च यत् ॥ सोऽयं ते समासेन संक्षेपेण अभिहितः । कथम्? तटस्थलक्षणेनैवेत्य् आह—सत् कार्यं स्थूलम् अशुद्धजीवजगदाख्यं चेतनाचेतनं वस्तु । असत् कारणं सूक्ष्मं शुद्धजीवप्रधानाख्यं चिदचिद्वस्तु च यत्, तत् सर्वं हरेर् अन्यन् न भवति—सूक्ष्मस्य तच्छक्तिरूपत्वात्, स्थूलस्य तत्कार्यरूपत्वाद् इति भावः । इदम् एव श्रीहंसदेवेनोक्तं—अहम् एव न मत्तोऽन्यद् इति बुध्यध्वम् अञ्जसा इति । जगतस् तदनन्यत्वेऽपि शुद्धस्य तस्य तद्दोषसाङ्कर्यं नास्तीत्य् आह—अन्यस्माद् इति ॥ ॥
spaṣṭam evāha— so'yaṁ te'bhihitas tāta bhagavān viśva-bhāvanaḥ | samāsena harer nānyad anyasmāt sad-asac ca yat || so'yaṁ te samāsena saṁkṣepeṇa abhihitaḥ | katham? taṭastha-lakṣaṇenaivety āha—sat kāryaṁ sthūlam aśuddha-jīva-jagad-ākhyaṁ cetanācetanaṁ vastu | asat kāraṇaṁ sūkṣmaṁ śuddha-jīva-pradhānākhyaṁ cid-acid-vastu ca yat, tat sarvaṁ harer anyan na bhavati—sūkṣmasya tac-chakti-rūpatvāt, sthūlasya tat-kārya-rūpatvād iti bhāvaḥ | idam eva śrī-haṁsa-devenoktaṁ—aham eva na matto'nyad iti budhyadhvam añjasā iti | jagatas tad-ananyatve'pi śuddhasya tasya tad-doṣa-sāṅkaryaṁ nāstīty āha—anyasmād iti || ||
И он говорит это ясно: «Он, этот, назван тебе, дитя, — Бхагаван, творец вселенной; вкратце: и сущее и не-сущее не иное от Хари и не от иного».
«Он, этот, назван тебе вкратце», то есть сжато. Как же? Именно косвенным признаком, — он говорит: «сущее» — следствие, грубая, сознающая и несознающая вещь, именуемая нечистыми дживами и миром; «не-сущее» — причина, тонкая, сознающая и несознающая вещь, именуемая чистыми дживами и прадханой; «что» есть, «то» всё «не бывает иным от Хари»: тонкое — ибо оно облик Его силы, грубое — ибо оно облик Его следствия. Таков смысл.
Это же сказано Шри Хамса-Дэвой: «Я именно, и нет иного от Меня, — поймите прямо».
А что при неинаковости мира с Ним у Него, чистого, нет смешения с их изъянами, он говорит: «и не от иного».
4e190714dd42 · опубликовано 20 сент. 2026 г., 15:59:55 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Два слова стиха разнесены по двум состояниям: «сущее» — то, что стало, «не-сущее» — то, из чего.
И оба оставлены при Нём, но по-разному: одно как сила, другое как следствие.
А прибавка «и не от иного» ставит защиту: неинаковость не переносит на Него изъянов мира.