अथ वर्णसंहारः—
सवर्णोपगमनं वर्णसंहार इष्यते ॥77॥
यथा तत्रैव, चतुर्थे—
दैत्याचार्यस् तदास्ये विकृतिम् अरुणतां मल्लवर्याः सखायो
गण्डौन्नत्यं खलेशाः प्रलयम् ऋषिगणा ध्यानमुञ्चास्रम् अम्बा ।
रोमाञ्चं सांयुगीनाः कम् अपि नवचमत्कारम् अन्तः सुरेन्द्राः
लास्यं दासाः कटाक्षं ययुर् असितदृशां प्रेक्ष्य रङ्गे मुकुन्दम् ॥
अत्र दैत्याचार्यनारदादयः ब्राह्मणाः क्षितीशसांयुगीनादयः क्षत्रियाः, मल्ला दासादयो वैश्याः शूद्रादयश् च इति वर्णसंहारः ।
atha varṇa-saṁhāraḥ—
savarṇopagamanaṁ varṇa-saṁhāra iṣyate ||77||
yathā tatraiva, caturthe—
daityācāryas tad-āsye vikṛtim aruṇatāṁ malla-varyāḥ sakhāyo
gaṇḍaunnatyaṁ khaleśāḥ pralayam ṛṣi-gaṇā dhyāna-muñcāsram ambā |
romāñcaṁ sāṁyugīnāḥ kam api nava-camatkāram antaḥ surendrāḥ
lāsyaṁ dāsāḥ kaṭākṣaṁ yayur asita-dṛśāṁ prekṣya raṅge mukundam ||
atra daityācārya-nāradādayaḥ brāhmaṇāḥ kṣitīśa-sāṁyugīnādayaḥ kṣatriyāḥ, mallā dāsādayo vaiśyāḥ śūdrādayaś ca iti varṇa-saṁhāraḥ |
metre not identified
Варна-самхара. Собрание вместе всех сословий называется варна-самхарой. Как там же, в четвёртом действии: «Увидев Мукунду на арене, наставник дайтьев исказился лицом, лучшие борцы покраснели, друзья надули щёки, злые цари обомлели, толпы мудрецов бросили созерцание, мать залилась слезами, воины затрепетали, владыки богов ощутили в себе небывалое изумление, слуги пустились в пляс, а черноокие — в перегляды». Здесь наставник дайтьев, Нарада и прочие — брахманы, цари, воины и прочие — кшатрии, борцы, слуги и прочие — вайшьи, шудры и прочие: это варна-самхара.
50f846434888 · published Sep 24, 2026, 5:55:54 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Сцена на арене Камсы: каждый видит Кришну по-своему. Так же описан Его выход на арену в «Бхагавате» (10.43).